De ramadan en de veertigdagentijd starten woensdag voor het eerst in ruim dertig jaar tegelijkertijd. In beide vastenperiodes staan onthouding en bezinning centraal, maar er zijn ook verschillen. Daarnaast valt dit jaar de start van de ramadan voor Nederlandse moslims een dag later.
De laatste keer dat de christelijke en de islamitische vastenperiodes op ongeveer dezelfde dag begonnen, was in 1992. De reden dat de startdata niet vaak samenvallen, is dat de islamitische kalender korter is dan de westerse Gregoriaanse kalender.
De katholieke veertigdagentijd begint altijd met Aswoensdag. Dat is veertig dagen voor Pasen, zondagen niet meegerekend. Saoedi-Arabië meldde dinsdagavond dat de ramadan ook die woensdag begint. Maar kort daarna sprak de Vereniging Imams Nederland (VIN) van donderdag. Dit verwarde veel Nederlandse moslims, omdat doorgaans de Saoedi's werden gevolgd. De Islamitische Stichting Nederland meldt woensdag ook dat de start donderdag is.
De Saoedi's kondigen de ramadan af als de maansikkel zichtbaar is in de negende maand van de maankalender. Deze methode heet de Ru'yah. Onder meer moslims van Turkse origine kijken naar de astronomische berekening voor het verschijnen van de nieuwe maan, de Hisaab. Volgens die berekening is dat donderdag.
In meerdere religieuze tradities is vasten een belangrijke praktijk, vertelt Cok Bakker, religiewetenschapper aan de universiteit van Utrecht. "Het gaat erom bepaalde dingen niet te doen om je beter te kunnen concentreren op de vraag waar het leven op aarde om draait," legt hij uit. Hij ziet een paar opvallende verschillen, zoals het moment waarop Nederlanders carnaval vieren.
Van oudsher vieren katholieken een uitbundig 'afscheidsfeest' voor het vasten, genaamd carnaval. Dit feest is nog steeds groot in het zuiden, wat historisch gezien katholieker is dan de rest van het land. "Bij de islam is dit juist andersom", gaat Bakker verder. Daar wordt het einde van de vastentijd gevierd met Ied-al-Fitr. Families komen dan samen om uitgebreid te eten.
De ramadan is bij moslims nadrukkelijker aanwezig dan de veertigdagenperiode bij de christenen. Bakker legt uit dat de ramadan naast religieus ook cultureel gezien gemeengoed is. "Iedereen doet mee, zoals na zonsondergang samen eten met de hele familie. De sociale factor is erg belangrijk. Bij christenen is het incidenteler en individueler."
Veel katholieken, maar ook protestanten, kiezen er zelf voor om zich bepaalde lusten te onthouden. Dat gebeurt soms in groepsverband, maar zeker niet altijd. Bakker: "Ik heb vrienden die minder op sociale media zitten". Geen vlees eten of bewuster consumeren zijn ook manieren. Eerder vertelden christenen aan NU.nl hoe zij invulling gaven aan hun vastentijd.
Bij ramadan zijn de regels hetzelfde voor iedereen. Moslims eten, drinken en vrijen bijna een maand niet tussen zonsopkomst tot -ondergang. Zodra het donker is, wordt uitgebreid met de familie gegeten.
De ramadan duurt wel wat korter dan de veertigdagenperiode, namelijk iets minder dan een maand. Daarnaast valt deze vastenperiode voor moslims dit keer in de winter. Dat wordt over het algemeen gezien als makkelijker. Minder zonlicht op een dag betekent minder vasten.
Source: Nu.nl algemeen