Waar lopen de correspondenten van de Volkskrant tegenaan in hun dagelijkse leven? Vandaag: de Zweedse overheid spoort het gesprek over schermtijd aan. De kinderen van correspondent Jeroen Visser maken daarvan handig gebruik.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
‘Hoe praten jullie thuis over schermtijd?’, luidde de vraag op de flyer die we in de bus kregen. De folder was afkomstig van het Zweedse Gezondheidsinstituut en bevatte tips en adviezen over het schermgebruik van kinderen. ‘Ah, interessant’, zei onze oudste (10) en begon aan de keukentafel te lezen.
Het blaadje werd in de afgelopen maanden verspreid onder miljoenen gezinnen in Zweden. Online waren de tips ook in het Engels, Arabisch en Somalisch te lezen, zodat nieuwkomers konden meelezen.
‘De meeste apps en games zijn ontworpen om een snelle kick te geven en het verlangen aan te wakkeren om ze opnieuw te gebruiken. Zo worden we makkelijk meegezogen en kunnen andere, belangrijke dingen saai gaan lijken’, zo lazen we. ‘Onderzoek toont aan dat te veel schermtijd het moeilijker kan maken goed te slapen en ons te concentreren.’
Onze zoon bestudeerde een taartdiagram met alle soorten activiteiten op een dag, zoals school, spelen, eten en slapen. Dat laatste doen kinderen zo’n tien tot elf uur per dag, zo bleek. ‘Hm, ik slaap eigenlijk een half uur te weinig’, zei hij.
‘Dit gaat goed’, dacht ik. De volgende keer dat hij nog even wil spelen terwijl hij eigenlijk moet slapen, kunnen we mooi zeggen dat hij anders de tien uur niet haalt.
Er volgde nog een uitleg over het belang van een goed gesprek tussen ouders en kinderen, voordat het belangrijkste aan bod kwam: de richtlijnen voor schermtijd. Het advies: kinderen onder de 2 jaar: geen. Kinderen tussen de 2 en de 5 jaar: maximaal één uur per dag. Kinderen tussen de 6 en 12 jaar: maximaal één tot twee uur per dag.
Deze richtlijnen volgden op een discussie die vorig jaar werd aangezwengeld door Zweedse kinderartsen en hersenonderzoekers. Die uitten kritiek op het onderwijsbeleid, waarin een belangrijke rol was weggelegd voor digitale leermiddelen. Volgens de critici zou te veel en te vroeg schermgebruik in het onderwijs bijdragen aan concentratieverlies en een dalend leervermogen. De kinderartsen betoogden dat schermen taboe zouden moeten zijn op peuter- en kleuterscholen. De centrumrechtse regering nam die kritiek over.
Nu is er ook deze folder. Dat is geen verrassing, want hoewel de Zweden vrijheid hoog in het vaandel hebben staan, zijn ze niet bang om te normeren. Zo moeten fietsende kinderen tot 16 jaar een helm op en moet je voor alcohol naar een speciale staatswinkel, die zaterdags keurig om 15.00 uur dichtgaat.
Het betekent niet dat de Zweden heiligen zijn en dat geldt zeker niet voor schermtijd. Veel klasgenoten van onze oudste gaan meteen na school naar huis om daar lekker te gamen. Een vriend vertelde onlangs dat ze binnen het gezin hadden afgesproken de vakantie iPad-vrij te maken, in tegenstelling tot normale schoolweken waarin er géén limiet was. Op de naschoolse opvang werd vorig jaar vrijwel elke middag om een uur of 15.00 de televisie aangezet, totdat een ouder – na overleg in de klassenapp – bij de directeur aan de bel trok.
Zelf probeerden we de schermtijd te beperken tot het weekend. Karig misschien, maar het werkte. Tot de Zweedse flyer in de bus kwam. ‘Hier staat dat wij maximaal één tot twee uur per dag mogen kijken’, aldus onze zoon. ‘Waarom mogen wij dan doordeweeks niet op de iPad?’
Zo hadden we inderdaad thuis een gesprek over schermtijd, maar dan wel over méér in plaats van minder.
Source: Volkskrant