Feyenoord De vele tegengoals van Feyenoord in de slotfase roepen vragen op over het wedstrijdmanagement van coach Robin van Persie. Hoe handelt hij in de beslissende fase van een duel?
Feyenoord-coach Robin van Persie brengt rechtsback Jordan Lotomba in voor de geblesseerd uitgevallen Givairo Read, in de slotfase van het Eredivisieduel bij sc Heerenveen afgelopen zondag.
Feyenoord-coach Robin van Persie zegt het zondag met een verslagen blik, in de persruimte van het Abe Lenstra Stadion. „Heel zuur”, noemt hij de late gelijkmaker van sc Heerenveen – het duel eindigde in 2-2. „Dat gebeurt ons te vaak. Zeker recent, dat geeft een extra vervelend gevoel.”
In die late fase verliest Feyenoord onder Van Persie vaak de controle over duels. Als de druk oploopt, oogt zijn ploeg onzeker. Passief, zonder duidelijk plan. Met als gevolg dat regelmatig punten worden verspeeld. 21 van de in totaal 45 tegendoelpunten in alle competities (Eredivisie, bekertoernooi, Europees) dit seizoen vielen in het laatste kwartier, wat neerkomt op 47 procent. Specifiek voor de Eredivisie ligt dit op 39 procent, aanmerkelijk hoger dan het competitiegemiddelde van 22 procent, berekende databureau Opta op verzoek van NRC.
Het roept vragen op over het wedstrijdmanagement van coach Van Persie. Hoe leest hij wedstrijden? En belangrijker: welke wijzigingen voert hij door, als de beslissende fase van duels aanbreekt? Heeft hij dan het vermogen om door wissels en tactische aanpassingen een verschil te maken?
Zondag in Heerenveen lijken de afspraken aanvankelijk duidelijk. Wanneer de thuisploeg een hoekschop neemt, positioneren Feyenoord-middenvelders Sem Steijn, Quinten Timber en Hwang In-beom zich op de rand van het strafschopgebied. Daar moeten zij inlopende tegenstanders opvangen en afvallende ballen verwerken.
Bij de eerste twee corners van Heerenveen gaat dat goed. Maar bij de derde, in de 87ste minuut bij een 2-1 voorsprong van Feyenoord, rammelt de defensieve organisatie. Een mogelijke verklaring is dat Steijn kort daarvoor is gewisseld voor Cyle Larin. Die neemt, om onduidelijke redenen, een andere positie in bij de corner. De consequentie is dat niemand van Feyenoord zich richt op het blokken van inlopende Heerenveen-spelers.
Het is een detail, maar van doorslaggevend belang. Alle elf Feyenoord-spelers deinzen in het strafschopgebied terug tegen zes Heerenveen-spelers. Niemand dekt de net ingevallen Amourricho van Axel Dongen die op de rand van het zestienmetergebied aast op een goal. Alsof ze hem niet zien. Gonçalo Borges staat in niemandsland, Larin stapt nog wel uit in een poging de corner weg te werken, maar is te laat. Van Axel Dongen volleert fraai, laag in de linkerhoek: 2-2.
„Dat moeten wij beter regelen”, zegt Van Persie bij ESPN. „Het kan niet zo zijn dat een speler daar zo vrij kan inschieten.” De vraag is of de hoekschopinstructies van de technische staf duidelijk waren voor alle spelers, dus ook de reserves onder wie Larin. Een andere mogelijkheid is dat spelers de aanwijzingen zijn vergeten. Hoe dan ook is de verwarring groot.
En die wanorde houdt aan. In de laatste minuut van de extra tijd staat Van Axel Dongen opnieuw vrij bij een hoekschop. Vrijwel op dezelfde positie, alsof Feyenoord niet is gewaarschuwd. De ploeg oogt wankel, zakt met elf man volledig terug, als een soort bewegend muurtje op een paar meter van het doel. Heerenveen krijgt in die slotfase nog enkele kansen, Feyenoord ontsnapt aan een nederlaag.
Op een ander vlak verliest Van Persie ook de grip. Verdediger Givairo Read, een 19-jarig talent dat in de belangstelling staat van Europese clubs en volgens transfermarkt.nl een marktwaarde van 25 miljoen euro vertegenwoordigt, komt net terug van een hamstringblessure. Twee maanden is hij uitgeschakeld geweest. De medische staf adviseert Van Persie om Read om die reden na een uur te wisselen, schrijft het AD deze week. Een betrokkene bevestigt dit tegen NRC, hoewel Van Persie de lezing van het AD vrijdag tegensprak in een persconferentie. Van Persie liet Read negentig minuten staan, de verdediger greep kort voor tijd naar zijn hamstring en viel geblesseerd uit. Hij is naar verwachting tot en met maart niet inzetbaar.
Van Persie tijdens verschillende wedstrijden, eerder dit seizoen.
De potentie van dit Feyenoord is onmiskenbaar. Het heeft sterke, creatieve middenvelders als Timber en Luciano Valente. Voorin beschikt het over topscorer Ayase Ueda, de ijverige Steijn en dribbelaar Anis Hadj Moussa. In de verdediging heeft Van Persie veel ervaring, onder wie Tsuyoshi Watanabe en Anel Ahmedhodzic. De ploeg start dit seizoen overtuigend aan de Eredivisie en is begin november nog koploper.
Een indicatie van die potentie is de expected goals, een voor coaches belangrijke waarde die het verwachte aantal doelpunten op basis van verschillende statistieken voorspelt. Kijk je naar die maatstaf, dan leidt Feyenoord met gemiddeld 2,2 expected goals per duel, iets meer dan PSV en AZ. Ter vergelijking, in het kampioensjaar 2022-2023 onder Arne Slot lag dit lager: 1,9. Ook qua expected goals tegen, doet Feyenoord het dit seizoen netjes: met 1,1 per duel staat het tweede achter FC Twente.
De realiteit is dat Feyenoord sinds begin november qua resultaten in een bijzonder slechte periode zit, met slechts twee zeges in de laatste elf duels. De achterstand op koploper PSV is opgelopen tot dertien punten, terwijl Ajax tot drie punten is genaderd van nummer twee Feyenoord. Een deel van die ineenstorting is te verklaren door de problemen in de eindfase van wedstrijden.
De conclusie na het analyseren van alle late tegendoelpunten is dat de chaos nooit ver weg is wanneer de 75ste minuut aanbreekt bij het Feyenoord onder Van Persie. De ploeg lijkt zich geen raad te weten in die vaak cruciale periode, zowel bij het verdedigen van een voorsprong als bij het spelen voor een gelijkspel.
Regelmatig is bij Feyenoord de twijfel zichtbaar in de slotfase. Zakken ze collectief terug in een ‘laag’ blok om zo min mogelijk ruimtes weg te geven? Of proberen ze, zoals in de Slot-jaren (2021-2024) het streven was met het idee dat de aanval de beste verdediging is, het initiatief te nemen en op zoek te gaan naar meer goals?
Die aarzeling is terug te zien in de data van Opta. Vooral in de blessuretijd doet Feyenoord het beroerd. Hun tegenstanders schieten in die periode gemiddeld meer op doel, hebben dan een hogere expected goals en scoren vaker.
Feyenoord-spelers doen een korte warming-up voor de tweede helft van het duel tegen FC Twente, eind december.
Zijn ploeg moet meer de schroom van zich af gooien en „brutaler” worden, vindt NEC-coach Dick Schreuder eind november in de rust op bezoek bij Feyenoord. „Wij waren te veel onder de indruk”, zegt hij terugblikkend. Feyenoord is veel sterker, krijgt verschillende kansen en leidt begin tweede helft met 2-1.
Maar in een tijdsbestek van ruim twintig minuten, vanaf halverwege de tweede helft, draait NEC het duel: 2-4. Pijnlijk voor Van Persie is dat NEC twee identieke doelpunten maakt. Feyenoord zet in de rechterzone te weinig druk op de bal, vooral de ingevallen back Jordan Lotomba is daar debet aan, waarop twee keer een hoge voorzet kan worden gegeven. Twee keer kopt een NEC-speler binnen, waarbij de dekking door het centrale duo Ahmedhodzic en Watanabe ondermaats is.
Het weggeven van ruimtes aan de zijkant is een terugkerend probleem bij Feyenoord. Wat tegen NEC opvalt is dat daarin niet zichtbaar wordt bijgestuurd door de technische staf – de tegenstander blijft keer op keer die kwetsbare rechterzone aanvallen.
Afgelopen zondag is iets vergelijkbaars te zien tegen Heerenveen. In de slotfase is de opbouw met lange ballen van doelman Timon Wellenreuther geen succes, het lukt de aanvallers niet om langdurig in balbezit te komen. Toch zet Feyenoord die tactiek door. Van Persie is er niet blij mee, blijkt na afloop. „We hielden geen bal vast.” Onduidelijk blijft waarom hij de strategie voor deze falende aanvalsopbouw dan niet aanpaste.
Dat gebrek aan duidelijkheid is ook zichtbaar in het Europa League-duel tegen het Roemeense FCSB, half december. Tegen deze povere tegenstander leidt Feyenoord begin tweede helft met 3-1. Tot het in de slotfase uit elkaar valt, mede na vier wissels door Van Persie.
Exemplarisch voor de ondergang is linksbuiten Borges, die na een uur invalt. Precies voor de dug-out, dus in het gezichtsveld van Van Persie, is te zien dat hij nalaat mee te verdedigen met de opkomende rechtsback van FCSB. Mede hierdoor komt Feyenoord-linksback Jordan Bos regelmatig tegen twee man te staan. Door een overtal op die flank, creëert FCSB kort voor tijd de kans die leidt tot de 3-3. De vraag is of de instructies niet helder zijn, Borges ze niet uitvoert of dat hij het gevaar niet ziet. „Ik vond alle wissels slecht invallen”, zei Van Persie.
De chaos is compleet als Hadj Moussa, een van de meest technische Feyenoord-spelers, in de slotminuut een wilde, hoge terugspeelbal geeft die de winnende goal voor de thuisploeg inleidt. Dat raakt een ander structureel probleem van Feyenoord: tegendoelpunten die vallen door een rommelige opbouw. Zes van de 21 late tegengoals komen op die wijze tot stand.
De veeleisende speelwijze onder Van Persie wordt gezien als een van de oorzaken voor de problemen in de slotfase. „Wij lopen ten opzichte van de afgelopen jaren 25 procent meer in aantal sprints”, zei Van Persie eind november. Omdat zijn ploeg regelmatig slordig is in balbezit moeten spelers „te veel” sprinten om de bal weer te heroveren, zei hij. Een mogelijke verklaring is dat spelers tegen het einde ‘op’ zijn.
Een aspect wat hiermee samenhangt is dat Feyenoord zichtbaar moeite heeft met het opvangen van diepteloopacties van de middenvelders van tegenstander. Onder anderen Valente en Timber hebben het lastig als zij in dergelijke defensieve situaties worden gebracht – daar ligt niet hun kracht. Feyenoord heeft sinds het vertrek van Mats Wieffer in de zomer van 2024 geen echte controleur meer, een ‘zes’ in jargon.
Maas Willemsen van sc Heerenveen (links) in duel met Feyenoord-middenvelder Quinten Timber, afgelopen zondag.
Dit geeft tegenstanders de mogelijkheid om in de as grote ruimtes te creëren. Precies dat kreeg sc Heerenveen half december in de Kuip voor elkaar in de tweede ronde van de KNVB-beker. „Wij zeiden: als je bij Timber uit de rug kan lopen, laat hij nog wel eens een mannetje gaan”, zegt Heerenveen-coach Robin Veldman terugblikkend. Tegelijkertijd had het centrale verdedigingsduo Ahmedhodzic en Watanabe moeite met het juiste moment van doorstappen, waardoor ruimtes ontstonden.
In het wisselbeleid speelde Veldman in op de kwetsbaarheid van Feyenoord in de eindfase, vertelt hij. „We zagen dat de centrale verdedigers het niet meer konden belopen, ze hadden veel moeite om in ondertal te verdedigen.” Met Maxence Rivera bracht hij direct na rust een snelle vleugelspeler die er met zijn dribbels op is gericht om die ruimtes aan te vallen. Met een doelpunt en assist was Rivera in het laatste kwartier essentieel in de 3-2 zege van Heerenveen.
Waar de slotfase onder Slot de kracht was van Feyenoord, weten tegenstanders inmiddels dat er in die minuten juist veel te halen valt.
Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste havenstad die er is
Source: NRC