Venezuela-VS Voor het eerst sinds ze de Nobelprijs voor de Vrede kreeg toegekend – een onderscheiding die Trump zelf ook expliciet ambieerde – en krap twee weken na Maduro’s ontvoering door de VS, was María Corina Machado donderdag welkom in Washington.
De Venezolaanse oppositieleider Machado verlaat het Witte Huis na haar lunch met president Trump.
De Amerikaanse president Trump houdt nadrukkelijk al zijn opties open als het gaat om de toekomst van Venezuela. Dat is donderdag opnieuw duidelijk geworden na een langverwacht bezoek van de belangrijkste Venezolaanse oppositieleider, María Corina Machado, aan het Witte Huis. Trump blijft na zijn gevangenneming eerder deze maand van president Nicolás Maduro aansturen op zakendoen met de restanten van diens chavistische bewind. Tegelijkertijd zou hij ook openstaan voor een transitie naar democratie, waarin Machado goede kans zou maken op het presidentschap.
Voor het eerst sinds de politica in oktober de Nobelprijs voor de Vrede kreeg toegekend – een onderscheiding die Trump zelf ook expliciet ambieerde – en krap twee weken na Maduro’s ontvoering door Amerikaanse troepen, was Machado welkom in Washington. Het Witte Huis gaf opvallend weinig ruchtbaarheid aan hun gezamenlijke lunch en de president liet persvragen erover beantwoorden door zijn woordvoerder, Karoline Leavitt.
Zij gaf haar dagelijkse persconferentie terwijl de lunch nog gaande was. „De president heeft uitgekeken naar deze ontmoeting en verwachtte een eerlijke en positieve discussie”, zei Leavitt. „Hij wil van mevrouw Machado rechtstreeks horen over de werkelijkheid ter plekke in Venezuela en wat er gebeurt in het land.” Machado ontvluchtte het land begin december om in Oslo haar vredesprijs in ontvangst te kunnen nemen, na een groot deel van 2025 ondergedoken te hebben gezeten. Sindsdien verblijft ze in het buitenland.
Na de gevangenneming van Maduro op 3 januari stelde Trump dat het Machado aan „steun” en „respect” zou ontbreken om het land te leiden. Daarentegen schaarde hij zich nog diezelfde dag achter de promotie van Maduro’s vicepresident Delcy Rodríguez tot nieuwe leider van het olierijke Zuid-Amerikaanse land. Trump zei dat zijn regering het land en zijn omvangrijke oliereserves nu zou gaan „runnen” en dat Rodríguez daar – onder dreiging van nieuw militair ingrijpen – aan zou gaan meewerken.
Deze week had Trump nog „een lang, hoffelijk en productief” telefoongesprek met Rodríguez, meldde hij woensdag zelf op zijn platform Truth Social. Hij noemde de voormalige nummer twee van het Maduro-bewind daarbij „een geweldig persoon”. Woordvoerder Leavitt bevestigde dit gesprek en stelde dat de Venezolanen „extreem meewerkend” zijn en dat ze ingaan op „alle eisen en verzoeken van de VS en de president”.
Bij veel leden van de Venezolaanse oppositie leidde Trumps snelle omhelzing van Rodríguez tot onbegrip. Machado geldt als de invloedrijkste oppositiepoliticus van het land, nadat ze in 2024 bij voorverkiezingen massaal werd aangewezen als uitdager van Maduro bij de presidentsverkiezingen van juli dat jaar. Van die race werd ze op dubieuze gronden uitgesloten, waarna haar vervanger Edmundo González de stembusgang waarschijnlijk won.
Het regime kwam echter met een eigen uitslag, die Maduro als winnaar aanwees. De VS, en ook veel Europese landen, erkenden die ‘herverkiezing’ niet en zagen Maduro daarom niet als de legitieme leider van het land.
Dat Trump na Maduro’s verwijdering niet aanstuurde op een totale omverwerping van het regime, was op advies van zijn inlichtingendiensten, reconstrueerden Amerikaanse media. Machado zou veel te weinig voet aan de grond hebben gehad bij de strijdkrachten en andere elementen van het veiligheidsapparaat om het landsbestuur effectief over te kunnen nemen. Dit had Venezuela vervolgens in een zelfde gewelddadig machtsvacuüm kunnen storten als Irak na de omverwerping van Saddam Hussein en de ontbinding van diens Baath-partij na de Amerikaanse inval van 2003.
Volgens woordvoerder Leavitt blijft de president bij zijn analyse dat Machado onvoldoende steun geniet, zei ze donderdag desgevraagd. „Die inschatting was gebaseerd op ‘realistische werkelijkheden’, die de president hoorde van zijn adviseurs en nationale veiligheidsteam. En op dit moment is zijn mening hierover onveranderd.”
De regering-Trump dwingt Caracas nu tot het reanimeren van de Venezolaanse olie-industrie onder zijn voorwaarden en met een grote rol voor Amerikaanse oliebedrijven. Hoewel nog moet blijken hoe lucratief die handel zal uitpakken, gaat „dit partnerschap tussen Venezuela en de VS voor iedereen geweldig zijn”, schreef hij woensdag na zijn gesprek met Rodríguez.
Donderdag werd, uren voor Machado’s bezoek, opnieuw een gesanctioneerde olietanker in beslag genomen in de Caribische wateren nabij Venezuela. Met haar aanhoudende zeeblokkade maakt de regering-Trump het bewind in Caracas duidelijk dat de olie-export alleen onder Amerikaanse voorwaarden hervat mag worden.
Trumps buitenlandminister Marco Rubio ziet na deze eerste economische toenadering een volgende fase van „herstel” voor zich, zei hij eerder. Hierin zouden stapsgewijs ook politieke hervormingen moeten worden afgedwongen. Caracas laat sinds vorige week al zeer mondjesmaat politieke gevangenen vrij, maar de binnenlandse repressie blijft zeer verstikkend. De machtige binnenlandminister Diosdado Cabello, architect van de strenge Venezolaanse politiestaat, maakt met publieke optredens duidelijk dat enige versoepeling niet aan de orde is.
Cabello, legerleiders en andere kopstukken van het regime zouden zeer veel te verliezen hebben bij meer politieke vrijheid of eerlijke verkiezingen. Trump is echter „toegewijd aan het zien van verkiezingen in Venezuela, op het juiste moment”, zei woordvoerder Leavitt. „Hij hecht aan een transitie naar democratie, maar ik kan daarvan vandaag geen geactualiseerd tijdsschema delen.”
Machado beantwoordde direct na haar lunch geen vragen van de pers. Wel zou ze later donderdag nog gesprekken hebben met Congresleden van beide partijen. Dan moet ook blijken of ze daadwerkelijk haar Nobelprijs met Trump gedeeld heeft, zoals ze vooraf had aangekondigd. Het Nobelcomité liet haar daarop weten dat dit volgens het juryreglement niet is toegestaan.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC