is redacteur popmuziek van de Volkskrant.
Op festival Eurosonic Noorderslag heb je even niets met de Verenigde Staten te maken. Dat maakt de Europese muziek strijdbaarder.
De eerste dagen van festival Eurosonic Noorderslag, beter bekend als ESNS, voelen dit jaar als een vlucht. Even is alles veilig en vertrouwd. De podia zijn klaar voor een invasie van Europese pop. Het publiek in de kelderbar van Vera is zich woensdagavond enthousiast aan het indrinken voor vier lange dagen feest en muziek, en overal zie je bandbusjes rijden.
Voor wie vaker afreist naar Groningen, voor de leukste popweek van het jaar, is dit een ritueel. Het gaat al veertig jaar zo en het mag nooit veranderen.
Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Joris Henquet, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.
Maar ESNS is dit jaar ook een beetje anders, omdat het festival veel wegheeft van een schijnwereld. Een wereld waarin niet alles in elkaar dreigt te donderen. En waarin het lijkt of mensen gewoon best goed met elkaar kunnen opschieten.
Mag je hier even doen alsof de wereld níét op instorten staat? Het geweten knaagt, want escapisme ligt op de loer.
Maar als je zo heen en weer loopt tussen de podia en de bandjes, lijkt er ook iets op het spel te staan. Iets wat je voorheen misschien wat minder ervoer. Het is natuurlijk uniek dat je hier omringd bent door uitsluitend Europese pop. In Groningen staan honderden bands, maar niet één is afkomstig uit de VS. En dat is, zeker nu, best fijn.
Je kon je de laatste weken afvragen of de Amerikaanse muziek nog eens van zich zou gaan afbijten. Komt die pop nog door met een felle proteststem tegen wat er in het eigen land aan de hand is? Waar blijft het popprotest zoals we dat kennen uit de Vietnamoorlog- en burgerrechtentijd?
Als je goed zoekt, ontdek je echt wel wat tegengeluid in de Amerikaanse muziek. De enorme countryster Zach Bryan bijvoorbeeld bracht vorige week een album uit met daarop tenminste nog één protestliedje, waarin de ‘speciale eenheden’ van Trump worden bezongen.
In het nummer Bad News zingt Bryan over ICE, de immigratiepolitie die tegenwoordig zomaar op de deur kan kloppen – of je doodschiet. In zijn tekst verwijst hij, weliswaar nog in heel veilige bewoordingen, naar de folkklassieker This Land Is Your Land van Woody Guthrie, een lied waarin de diversiteit van de Amerikaanse natie wordt gevierd. Is ‘this land’ nog wel ‘your land’, vraagt Bryan zich af. ‘I got some bad news/ The fading of the red, white and blue.’
Best een dappere tekst, voor een all-American countryjongen die een deel van zijn Republikeinse achterban dreigt te verliezen en nu ook in de vuurlinie van het Witte Huis is komen te liggen.
Maar eigenlijk ben je blij dat je in Groningen even niets met de VS te maken hoeft te hebben. En dat gevoel maakt de Europese muziek dit jaar strijdbaarder. Zijn we als afzonderlijke landen niet in staat een vuist te maken tegen landen die andere landen binnenvallen en fantaseren over gebiedsuitbreiding: de pop straalt op ESNS gelukkig nog wél kracht uit, en vooral saamhorigheid. Er wordt briljante muziek gemaakt, in een ongelooflijk brede waaier aan stijlen en achtergronden.
De openingsavond van ESNS, in een volle Oosterpoort en met meer dan dertig Europese bands van Lela Soto (Spanje) tot Yoa (Zwitserland), Ganna (Oekraïne) en Yana Couto (Polen), gaf al een mentale oppepper. Europa luisterde hier naar Europa. En onze muziek is goddank veelkleurig en lekker rijk geschakeerd.
Het is hier misschien dansen op de vulkaan, maar laat ons nog even. En wie weet geeft de Europese pop toch nog een klein maar hoopvol signaal aan de wereld.
Source: Volkskrant columns