Denemarken en de Verenigde Staten verschillen ‘fundamenteel’ van mening over de toekomst van Groenland. Dat zei de Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen woensdag na afloop van een gesprek met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio en vicepresident JD Vance.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
Daarmee lijkt de Groenland-crisis voorlopig niet bezworen. ‘We hadden een eerlijk en constructief gesprek, maar onze zienswijzen liggen nog altijd uit elkaar’, aldus Rasmussen tijdens een persmoment voor de Amerikaanse ambassade in Washington.
Donald Trump wil Groenland inlijven bij de VS, goedschiks of kwaadschiks. Volgens de Amerikaanse president is Groenland niet veilig voor Rusland en China, hoewel het strategisch gelegen eiland onder het Navo-gebied valt.
Rasmussen zei dat hij en zijn Groenlandse ambtgenoot Vivian Motzfeldt in het gesprek met de Amerikanen streefden naar een oplossing die recht deed aan twee ‘rode lijnen’: het Groenlandse recht op zelfbeschikking en de grenzen van het koninkrijk Denemarken, inclusief Groenland. Dat bleek niet mogelijk. De delegaties spraken slechts af de komende tijd in een werkgroep verder te praten.
Rasmussen en Motzfeldt spraken woensdagmiddag ruim een uur met de Amerikanen. De bijeenkomst vond niet plaats in het Witte Huis zelf, maar in het aanpalende Eisenhower-gebouw, waar het kantoor van JD Vance is. De pers was niet welkom, waardoor de media niks meekregen van de ontvangst.
De Deense publieke omroep DR, die een urenlange uitzending aan de ontmoeting wijdde, filmde wel het moment dat Motzfeldt en Rasmussen na afloop uit het gebouw kwamen. Rasmussen deed een boks met de Deense ambassadeur in Washington en stak daarna een sigaret op.
De Denen draaien overuren om de crisis te bezweren. Denemarken en Groenland maakten voorafgaand aan het gesprek bekend dat Denemarken samen met een aantal andere Europese landen extra militairen naar Groenland stuurt - een gebaar van Europese solidariteit.
Er komt ‘een verhoogde militaire aanwezigheid in en rond Groenland, bestaande uit vliegtuigen, schepen en soldaten, waaronder van Navo-bondgenoten’, aldus de Deense strijdkrachten. Nu zijn er ongeveer tachtig Deense militairen en stafleden gelegerd op een basis in Nuuk. Kopenhagen steekt 12 miljard euro in het versterken van de defensie.
Zweden, Noorwegen, Duitsland en Frankrijk maakten meteen bekend de Denen te zullen helpen. Ze gaan militair personeel sturen naar Groenland. Volgens de Zweedse premier Ulf Kristersson gaat het om verbindingsofficieren die woensdag al aankwamen. Ze gaan de Denen helpen bij de voorbereiding van een militaire oefening.
‘Er is niets dramatisch aan, maar het is een duidelijke manier om te laten zien dat we met velen achter Denemarken staan en dat we Groenland op verschillende manieren samen kunnen verdedigen’, aldus Kristersson.
De Denen sturen tegelijkertijd aan op een plan om de Navo een grotere rol te geven in de verdediging van Groenland. Dat idee werd woensdag echter meteen door de Amerikaanse president Trump getorpedeerd. Op Truth Social schreef hij dat de Navo niet geschikt is om landen als China en Rusland af te schrikken. ‘De Navo wordt veel indrukwekkender en effectiever als Groenland in handen is van de VS. Al het andere is onaanvaardbaar’, aldus Trump.
Trump herhaalde zijn claim dat de Verenigde Staten Groenland nodig hebben voor de nationale veiligheid, omdat anders ‘Rusland of China het land zal innemen’. ‘De VS hebben Groenland nodig ten behoeve van de binnenlandse veiligheid. Het is essentieel voor de Golden Dome waaraan we werken’, aldus Trump, verwijzend naar een Amerikaans plan voor een geavanceerd raketafweersysteem.
Trump haalde ook uit naar de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen, die dinsdag had gezegd dat Groenland, als het moet kiezen, kiest voor Denemarken. Geconfronteerd met dat citaat, zei Trump: ‘Wie? Ik weet niet wie dat is. Maar als hij dat vindt, heeft hij een groot probleem.’
Troels Lund Poulsen, de Deense minister van Defensie, zei tijdens een persmoment in Kopenhagen dat het nog altijd ‘niet waarschijnlijk’ is dat een Navo-lid een bondgenoot zal aanvallen. Hij noemde een Amerikaanse militaire actie tegen Groenland ‘totaal hypothetisch’.
Denemarken en Groenland kregen woensdag bijval van de Franse president Emmanuel Macron, die waarschuwde voor ‘ongekende gevolgen’ als de VS Groenland innemen. ‘Als de soevereiniteit van een Europees land en bondgenoot wordt aangetast, zouden de gevolgen ongekend zijn’, aldus Macron.
Volgens de Zweedse oud-premier Carl Bildt begint de crisis nu pas echt. ‘Het idee was om een inhoudelijke dialoog te beginnen over veiligheid, maar JD Vance heeft de taak gekregen om overgave af te dwingen. Dat gaat natuurlijk niet gebeuren en dan begint de echte crisis. Stoelriemen vast.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant