Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Volgens de VS gaat de tweede fase van het bestand in Gaza in. Dat meldt gezant Steve Witkoff op X. In deze fase moet er sprake zijn van een overgang naar ‘demilitarisatie, een technocratisch bestuur en wederopbouw’. In de eerste fase lag de nadruk nog op de wapenstilstand en het vrijlaten van gevangenen en gijzelaars. Uiteindelijk is het de bedoeling dat het 20-puntenplan van Trump leidt tot een volledige vrede.
In de tweede fase moet in Gazaa een technocratisch bestuur aantreden waar Hamas niet bij betrokken is. De militie moet daarbij eveneens beginnen ontwapenen. Dat biedt volgens Witkoff ruimte aan de wederopbouw van Gaza. Hamas staat wel achter het nieuwe bestuur, maar of de beweging ook akkoord gaat met ontwapening is de vraag.
Het is onbekend of Israël zich al achter het plan voor de tweede fase heeft geschaard. Over het algemeen zijn Trump en Netanyahu het snel eens. In het bericht van Witkoff staat niets over het terugtrekken van Israël uit de Gazastrook, wat een eis is van Hamas.
Witkoff zegt dat de VS verwachten dat Hamas zich zal houden aan zijn verplichtingen, waaronder het overdragen van de laatste overleden Israëlische gijzelaar. Hij waarschuwt voor ‘ernstige gevolgen’ als Hamas dit niet doet. De beweging stelt nog op zoek te zijn naar het lichaam van de gijzelaar, terwijl Israël spreekt van opzettelijke vertraging in het proces.
Dylan van Bekkum
De Amerikaanse regering kondigt woensdag een comité van vijftien Palestijnen aan om tijdelijk Gaza te besturen. Dat is het volgende onderdeel van het Amerikaanse vredesplan voor Gaza, aldus The Wall Street Journal op basis van ingewijden.
De Amerikaanse regering is van mening dat het staakt-het-vuren standhoudt. Ook zijn alle gijzelaars op één na teruggekeerd. Dat rechtvaardigt een stap van conflictbeheersing naar besturing en wederopbouw van het gebied.
Het plan wordt volgens The Wall Street Journal met scepsis ontvangen, omdat Hamas nog niet heeft aangegeven hoe het gaat ontwapenen, als dat al gebeurt.
De Bulgaarse voormalige gezant voor het Midden-Oosten Nickolay Mladenov is de nieuwe hoge vertegenwoordiger van het Vredesbestuur, waarvan de Amerikaanse president Donald Trump voorzitter is. Hij is de verbindingspersoon tussen dit bestuur en het comité van de vijftien Palestijnen.
ANP
Het geweld van Israëlische kolonisten tegen Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever is vorig jaar met 25 procent toegenomen. Dat blijkt uit cijfers van het Israëlische leger, waar de Israëlische krant Haaretz over bericht. Vorig jaar registreerde het leger 845 incidenten, waarbij meer dan tweehonderd gewonden en vier doden vielen. In totaal gaat het sinds 7 oktober 2023 om 1.720 geweldsincidenten of andere misdrijven tegen Palestijnen in het gebied.
Het geweld tegen Palestijnen op de Westoever heeft het afgelopen jaar een grote vlucht genomen. Kolonisten wordt daarbij veelal geen strobreed in de weg gelegd door het Israëlische leger en in sommige gevallen worden zij zelfs gesteund. Uit een eerdere reconstructie van Haaretz bleek al dat het verdrijven van Palestijnen uit hun huis sinds recent ook gebeurt in gebied dat onder civiele controle staat van de Palestijnse Autoriteit. Eerst gebeurde dat enkel in het gebied waar Israël het zowel civiel als militair voor het zeggen heeft.
De cijfers van het leger liggen overigens beduidend lager dan die van de VN-mensenrechtenorganisatie Ocha. Die registreerde alleen al in 2025 meer dan 1.800 aanvallen waarbij Palestijnen gedood of gewond raakten, of hun bezittingen werden beschadigd. Dat is op een totaal van rond de tienduizend sinds 2006. 240 Palestijnen kwamen in 2025 om het leven, dan wel door gewelddadige Israëlische kolonisten, dan wel door het Israëlische leger.
Westerse landen zijn met sancties tegen individuele kolonisten gekomen, evenals verklaringen tegen het expansieve nederzettingenbeleid van de Israëlische regering. De extremistische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, heeft echter meermaals verklaard dat het gebied aan Israël toebehoort. Hij wil verder haast maken met het inlijven van de Westoever. Premier Benjamin Netanyahu heeft de schaal van het geweld gebagatelliseerd.
Thom Canters
Bij een Israëlische drone-aanval op de Gazastrook zijn maandag drie Palestijnen gedood. Dat meldt persbureau AP op basis van informatie van ziekenhuismedewerkers in het gebied.De drie zouden zich achter de zogeheten Gele Lijn begeven hebben. Dat is de officieuze grens van het gebied dat het Israëlische leger in Gaza bezet houdt.
De Israëlische strijdkrachten hebben verklaard dat de Palestijnen troepen zouden hebben genaderd en daarmee een bedreiging hebben gevormd. Dat is een beschuldiging die Israël vaker gebruikt om luchtaanvallen sinds het ingaan van het staakt-het-vuren afgelopen oktober te rechtvaardigen.
Volgens het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid, dat onder controle staat van Hamas, zijn ondanks het bestand 440 Palestijnen gedood. Onderscheid tussen burgers en strijders van Hamas maakt het ministerie niet. Zowel Israël als Hamas hebben elkaar veelvuldig beschuldigd van het schenden van het staakt-het-vuren.
De dodelijke aanval komt enkele dagen voor de verwachte aankondiging over de zogenoemde ‘vredesraad’ voor Gaza. Volgens berichten in internationale media zal de Amerikaanse president Donald Trump, die cruciaal was voor het sluiten van het bestand, deze week bekendmaken wie tot de raad behoren. Zij moeten toezicht houden op een tijdelijk overgangsregering van een technocratisch, apolitiek Palestijns comité.
Hamas heeft afgelopen weekend gezegd dat de militante beweging het huidige bestuur van de Gazastrook wil ontmantelen zodra dat comité is gevormd, zonder duidelijk te maken wanneer dat zal gebeuren.
Zowel Hamas als de Palestijnse Autoriteit, die delen van de bezette Westelijke Jordaanoever bestuurt, hebben niet aangekondigd wie zitting nemen in het comité. Bovendien is het niet duidelijk of zij zullen worden goedgekeurd door Israël en de Verenigde Staten.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over Israël en de Gazastrook van afgelopen week:
• EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft Israël opgeroepen om hulporganisaties toegang te blijven verlenen tot bezet Palestijns gebied. Zeker nu het winter is en ‘Palestijnen worden blootgesteld aan zware regenval en dalende temperaturen, zonder veilige beschutting’, schrijft Kallas in een verklaring. Israël kondigde een week eerder aan de vergunningen van 37 ngo's in te trekken, omdat deze niet zouden voldoen aan ‘veiligheids- en transparantiestandaarden’.
• De Israëlische autoriteiten vinden dat het verbod op toegang van internationale media tot Gaza van kracht moet blijven, ondanks het bestand. Dat staat in een regeringsrapport dat de openbaar aanklager heeft ingediend bij het Israëlische hooggerechtshof en in handen is van persbureau AFP. Israël wil het verbod rechtvaardigen met het argument dat het nog niet veilig genoeg zou zijn in de Gazastrook.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen weken terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant