Japan De in oktober aangetreden Japanse premier Sanae Takaichi doet het goed in de peilingen. Met snelle verkiezingen hoopt ze die steun te verzilveren.
De Japanse premier Sanae Takaichi, hier op de beurs van Tokio tijdens de laatste handelsdag van 2025, schrijft nieuwe verkiezingen uit in te hoop te profiteren van haar populariteit.
Japan gaat opnieuw naar de stembus voor landelijke verkiezingen, voor de vijfde keer in vijf jaar tijd. Premier Sanae Takaichi van de Liberaal-Democratische Partij (LDP) heeft de leiders van andere partijen laten weten dat zij het Lagerhuis wil ontbinden aan het begin van de gewone parlementszitting, die op 23 januari wordt geopend. De officiële aankondiging volgt op 19 januari tijdens een aangekondigde persconferentie.
Volgens de krant Asahi zouden de verkiezingen op 8 februari plaatsvinden, na een campagne die officieel op 27 januari begint. Daarmee krijgen politieke partijen minder dan twee weken om zich voor te bereiden op nationale verkiezingen, een uitzonderlijk korte aanloop.
Takaichi werd in oktober premier toen ze de leiderschapsverkiezing in haar partij won na het opstappen van haar voorganger Shigeru Ishiba. De LDP heeft op dit moment geen meerderheid in het parlement en kan alleen regeren met steun van een kleinere coalitiegenoot.
De Japanse premier hoopt die precaire basis door snelle verkiezingen te verstevigen: de populaire Takaichi geniet momenteel aanzienlijke steun onder kiezers. Uit de laatste opiniepeiling van publieke omroep NHK blijkt dat ruim zes op de tien Japanners haar kabinet steunt, twee keer zoveel als Ishiba.
Haar populariteit wordt door waarnemers toegeschreven aan de frequente publieke optredens van de zeer conservatieve premier, haar nadruk op economische groei via omvangrijke overheidsuitgaven en haar kritische opstelling tegenover buitenlanders en migratie.
Takaichi ligt inmiddels onder vuur vanwege de timing van haar besluit. Critici wijzen erop dat het parlement wordt ontbonden nog vóór het kan beginnen met de behandeling van de begroting voor het nieuwe fiscale jaar, die uiterlijk eind maart moet zijn aangenomen.
De regering wil de begroting voor fiscaal jaar 2026, goed voor meer dan 122.000 miljard yen (ruwweg 660 miljard euro), vóór eind maart door het parlement loodsen, maar dat dreigt nu niet te lukken. In dat geval moet een tijdelijke begroting worden opgesteld om essentiële uitgaven zoals pensioenen, sociale uitkeringen en ambtenarensalarissen te blijven betalen. De laatste keer dat Japan zo’n noodoplossing nodig had, was in 2015.
De grootste oppositiepartij, de Constitutioneel-Democratische Partij (CDP), noemt het besluit onbegrijpelijk. Vertegenwoordiger Jun Azumi wijst erop dat de verkiezingen de belastingbetaler ongeveer 600 miljard yen gaan kosten, omgerekend ruim 3,2 miljard euro. „Een verspilling van belastinggeld”, aldus de politicus. De partij Komeito, tot voor kort coalitiepartner van de LDP, reageert ook scherp. Partijleider Tetsuo Saito verwijt het kabinet dat het bewust het risico neemt dat de nationale begroting niet op tijd wordt aangenomen.
Komeito en de CDP hebben inmiddels aangekondigd gezamenlijk een blok te willen vormen tegen de regeringspartij van Takaichi.
Takaichi’s coalitiepartner Ishin steunt het besluit om nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Volgens partijleider Hirofumi Yoshimura heeft de huidige coalitie nog geen mandaat van de kiezer gekregen. Volgens hem weegt dit zwaarder dan het risico op vertraging van de begrotingsbehandeling. „Met een duidelijke verkiezingsuitslag kan de regering juist sneller en daadkrachtiger beleid uitvoeren”, aldus Yoshimura.
Source: NRC