Nu Crans-Montana zijn doden heeft begraven, staat in het Zwitserse skioord de schuldvraag centraal: wie is verantwoordelijk voor de verwoestende brand in Le Constellation op nieuwjaarsnacht? De woede is vooral gericht op de uitbaters van de bar, het echtpaar Jacques en Jessica Moretti.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het kwaad in Crans-Montana heeft voor veel Zwitsers een gezicht gekregen, nu er steeds meer duidelijk wordt over de handel en wandel van de eigenaren van de uitgebrande bar Le Constellation. Daar kwamen op nieuwjaarsnacht veertig mensen om het leven.
Jacques Moretti (49) hoorde maandag dat hij nog zeker drie maanden zal vastzitten. In tegenstelling tot zijn vrouw Jessica (40), die onder huisarrest is geplaatst, is bij hem sprake van een ‘reëel vluchtgevaar’. De rechtbank baseert zich daarbij op Moretti’s verklaringen bij de politie, maar ook op ‘zijn levensgeschiedenis en zijn persoonlijke situatie in Zwitserland en in het buitenland’.
Zwitserse en Franse media hengelen intussen van alles boven over het dubieuze verleden van Jacques Moretti, die op Corsica is geboren. Bijvoorbeeld over zijn veroordeling in 2008, toen hij vier maanden gevangenisstraf kreeg voor zijn deelname aan een criminele groepering die vrouwen de prostitutie in had gedwongen. De toen 32-jarige Moretti werd ervan beschuldigd dat hij in 2004 en 2005 jonge vrouwen ‘rekruteerde, opleidde en verleidde’ met als doel ze te prostitueren en financieel van hen te profiteren.
De vrouwen, van wie justitie er vier kon identificeren, zette hij aan het werk in massagesalons in onder meer Bern en Genève, geleid door Zwitserse pooiers. Naast het bepalen van de prijzen die hun klanten moesten betalen, werkte Moretti als medebedrijfsleider van Lolla Palooza, een bar/discotheek in de Corsicaanse plaats Bonifacio – zijn eerste werkzame stappen in het nachtleven.
Zijn veroordeling (door een Franse rechter) voor het prostitueren van de vrouwen noch een veroordeling voor uitkeringsfraude op Corsica belette Jacques Moretti en voormalig model Jessica Le Constellation over te nemen. In andere landen toonden de autoriteiten klaarblijkelijk geen interesse.
De renovatie van ‘Le Constel’ – kosten: 367 duizend euro – betaalde het stel in 2015 uit eigen zak. Ook kochten ze voor 75 duizend euro een appartement om het personeel in onder te brengen. In 2020 volgde voor een onbekend overnamebedrag een tweede horecagelegenheid in Crans-Montana: hamburgerrestaurant Le Senso.
Opgeteld bij aankopen in 2023 (een restaurant in Lens) en 2024 (een tweede huis) zouden de Moretti’s minstens 3 miljoen euro hebben uitgegeven. Alles in cash, aldus het Zwitserse nieuwsplatform Inside Paradeplatz.
Advocaten die de slachtoffers van de brand bijstaan willen daarom opheldering over waar het geld vandaan komt. De Franse advocaat Sébastien Fanti sprak over een ‘ongelooflijke’ vermogensgroei bij Moretti, terwijl hij voorheen alleen horecazaken had gemanaged.
Uit coronatijd dateert een ander onderzoek, naar fraude met steungelden door de Moretti’s. Het stel stak de 80 duizend euro aan coronageld niet in de bar: ze kochten er een Maserati van. Doordat de auto op een bedrijfsrekening was gezet, kon justitie niets tegen ze beginnen.
Volgens Zwitserse media wordt de financiële situatie van het stel mogelijk meegenomen in het onderzoek naar de brand, waarbij justitie de Moretti’s aanvankelijk ongemoeid liet. Daardoor heeft het stel vermoedelijk de socialemedia-accounts van hun bedrijven verwijderd, en is mogelijk kostbaar bewijsmateriaal verloren gegaan.
Het komt justitie, en de relatief onervaren openbaar aanklager Beatrice Pilloud, op felle kritiek te staan. ‘Het Openbaar Ministerie heeft grote fouten gemaakt’, zegt Alain Macaluso, directeur van het Centrum voor Strafrecht van de Universiteit van Lausanne, woensdag in de Zwitserse krant NZZ. ‘Ze hadden onmiddellijk huiszoekingen moeten verrichten, zowel in de woningen en bedrijven van de bareigenaren als in het gemeentehuis.’ Volgens Macaluso hebben deze huiszoekingen nog altijd niet plaatsgevonden.
Ook de gemeente heeft iets uit te leggen. Bijvoorbeeld waarom de brandveiligheid in Le Constellation niet jaarlijks, maar sinds 2015 slechts drie keer (voor het laatst in 2019), door de brandweer is gecontroleerd. En waarom nooit is geëist dat de goedkope, door Moretti bij de bouwmarkt gekochte schuimplaten aan het plafond vervangen zouden worden voor minder brandbaar materiaal.
De brand op 1 januari ontstond doordat een serveerster, zittend op de schouders van een collega, flessen champagne met brandende ijsfonteinen omhoog hield. In ‘Le Constel’ was zoiets al jaren een goed gebruik. ‘We deden dit al tien jaar zo, er zijn nooit problemen geweest’, zei Moretti bij een van zijn verhoren volgens Radio Télévision Suisse.
Los van de vraag of het verstandig is om te experimenteren met vuurwerk in een kelder met maar één trap naar boven, terwijl de nooduitgang op slot bleek te zitten, hebben Jacques en Jessica Moretti iets uit te leggen over hun eigen handelen tijdens nieuwjaarsnacht. Hebben ze geprobeerd bezoekers van de vlammen te redden? Of maakten ze zich halsoverkop uit de voeten?
De getuigenissen pleiten niet in hun voordeel. Een barmedewerker zou tegen de politie hebben gezegd dat Jacques Moretti was weggerend bij het begin van de brand. Toen hij naar eigen zeggen de nooduitgang van buitenaf opende, stuitte hij op verbrande lichamen.
Jessica zou volgens overlevenden met de inhoud van de kas onder haar arm zijn gevlucht. Daardoor zou ze, boven op de verdenking van ‘dood door nalatigheid, lichamelijk letsel door nalatigheid en het veroorzaken van een brand door nalatigheid’, ook nog eens vervolgd kunnen worden voor het niet verlenen van hulp aan mensen in nood.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant