ALPHEN AAN DEN RIJN - Waar veel gemeenten worstelen met de opvang van asielzoekers, omdat de eigen inwoners fel protesteren en omdat er vanuit Den Haag weinig steun komt, verloopt de opvang bij het azc in Alphen aan den Rijn vrijwel rimpelloos. Hoe kan dat? Een aantal betrokkenen blikt terug op de opening en de maanden daarna. 'We waren misschien bang voor relletjes of winkeldiefstal, maar dat is allemaal totaal niet van toepassing.'
Albert is gepensioneerd leraar Nederlands en geeft als vrijwilliger taaltraining op het azc. 'Mijn klas is ontzettend gemotiveerd', vertelt hij. 'Ze zijn altijd op tijd en maken serieus hun oefeningen.'
Hij vertelt lachend: 'Dat heb ik vroeger in het onderwijs wel eens anders meegemaakt!' Zelf was hij ook erg gemotiveerd toen hij hoorde over de komst van het azc. 'Er gebeurt natuurlijk nogal wat negatiefs op het gebied van azc's. Ik wil graag een positieve bijdrage leveren.'
In maart opende het Alphense azc de deuren op bedrijventerrein Hoorn-West. Er is plek voor vierhonderd mensen. Ook hier duiken een paar spandoeken met leuzen tegen het azc op, maar felle protesten met vuurwerk en rookbommen, zoals elders, blijven uit.
Volgens verantwoordelijk wethouder Gert van den Ham (D66) komt dat vooral, omdat de voorbereidingen hier al in volle gang waren, nog voordat de discussie over de spreidingswet losbarstte in Den Haag.
Die wet regelt dat alle gemeenten hun deel moeten nemen in de opvang van asielzoekers, maar het kabinet-Schoof wilde daar weer vanaf.
'Support uit Den Haag is heel belangrijk', zegt Van den Ham. 'Als het kabinet signalen geeft van: hoe zit het met de nut en de noodzaak van al deze opvang, dan wordt het natuurlijk echt lastiger op lokaal niveau.'
In discussies over de komst van een azc gaat het vaak over de overlast die ermee gepaard gaat. Landelijk registreert het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Datacentrum (WODC) de criminaliteitscijfers.
Van alle bewoners van asiellocaties werd drie procent in 2024 verdacht van een misdrijf, zoals bijvoorbeeld winkeldiefstal. Opvallend: dat is een daling is ten opzichte van het jaar ervoor, terwijl er juist meer mensen in de opvang zaten, zo’n 106.000 in totaal (acht procent meer dan in 2023).
Niet alles wat gebeurt in- en rond een opvanglocatie valt onder 'criminaliteit'. In 2024 was elf procent van de bewoners betrokken bij 'incidenten', zoals agressieve of dreigende houding en taal. Dit soort incidenten kwamen vorig jaar 21 procent keer vaker voor dan in 2023.
Hoewel de meeste voorbijgangers desgevraagd aangeven dat ze niet blij zijn met het azc, is het overheersende beeld in Alphen dat het goed gaat. 'We houden als gemeente de vinger aan de pols, in nauw contact met de politie en het COA', zegt de wethouder.
'We ontvangen uit de directe omgeving van het azc geen signalen van toegenomen overlast.'
Ook is er intensief contact met de klankbordgroep, waarin omwonenden, maatschappelijke organisaties en winkeliers zijn vertegenwoordigd. 'We hebben vooraf onze zorgen geuit', zegt Paulien Boerefijn, die namens de ondernemers van het nabijgelegen winkelcentrum De Baronie in de klankbordgroep zit.
'We waren bang voor relletjes of winkeldiefstal. Je ziet wat er gebeurt in Ter Apel: komen er hangjongeren? Maar dat is allemaal totaal niet van toepassing. Er is geen overlast. Het is wel wat drukker dan voorheen, met anderstalige mensen die met Google Translate boodschappen doen. We hebben dus meer klanten, maar overlast? Nee.'
Wifi
Dat was in 2016 wel anders. Toen zaten er tijdelijk 1100 Syrische vluchtelingen, allemaal mannen, in de voormalige gevangenis aan de Eikenlaan. Een andere situatie dan de vierhonderd vrouwen, mannen en kinderen in de opvang nu.
De wethouder vertelt dat de overlast toen vooral bestond uit Syrische vluchtelingen die zich in groten getale ophielden in De Baronie om van de wifi gebruik te maken, vanwege het slechte signaal in het azc. 'Dus een van de eerste dingen die we bij de kop hebben gepakt bij dit azc is: zorg dat de wifi goed is.'
Maar dat is natuurlijk niet het enige. Volgens de wethouder is het ook cruciaal dat de azc-bewoners kunnen meedoen. 'Kunnen werken, kunnen leren, kunnen sporten, je geloof kunnen uitoefenen. Allemaal belangrijke voorwaarden voor het goed functioneren van het azc.'
Zo zorgen ondernemers in Alphen voor werkplekken voor azc-bewoners, zijn er goede onderwijsvoorzieningen in het leven geroepen en zetten veel organisaties en inwoners van Alphen zich in voor de vluchtelingen.
Zoals docent Albert. 'Taal is essentieel. Eigenlijk zou je elke dag moeten lesgeven, alleen dat zit er voor mij niet in. Maar ik hoop ze in ieder geval een duwtje in de goede richting te geven.'
[lees ook:lees ook naar azc-verhaal 22 december][lees ook:lees ook naar azc-verhaal 29 december]
Source: Omroepwest - Alphen aan den Rijn