is columnist van de Volkskrant.
Het was in januari duidelijk dat we ongewisse tijden tegemoet gingen. Maar dat Donald Trump zo rigoureus de Amerikaanse democratie en rechtsstaat zou ondermijnen had zelfs ik niet op mijn bingokaart staan. Terwijl ik voorspelde dat de financiële markten Trump in toom zouden houden, was het de Chinese president Xi Jinping die Trump op zijn knieën dwong door de export van kritieke grondstoffen aan banden te leggen.
Daarmee is 2025 het jaar waarin China geopolitiek op gelijke voet kwam met de Verenigde Staten.
Het kabinet-Schoof, dat dit jaar niet één maar twee keer viel, zal louter worden herinnerd om de Van Kooten en De Bie-types die er deel van uitmaakten. Hoewel Dilan Yesilgöz geen genoeg kan krijgen van regeren met uiterst rechts en Henri Bontenbal daar ook geen principiële bezwaren tegen heeft, zal Rob Jetten de deur dichthouden voor JA21. Een kabinet met uiterst rechts zou niet alleen Jettens verkiezingsoverwinning van alle glans ontdoen. Ook zouden GroenLinks-PvdA minder bereid zijn om een kabinet met JA21 aan een meerderheid in de Eerste Kamer te helpen.
Dat betekent dat Nederland Deens gaat. In Denemarken zijn minderheidskabinetten de regel in plaats van de uitzondering. Maar zo moeilijk als het voor Frankrijk is om het Nederlandse coalitiemodel te volgen, zo moeilijk zal het voor Nederland blijken te zijn om het Deense model te incorporeren. Het eerste kabinet-Jetten zal desondanks wel een jaar blijven zitten – voldoende tijd voor de jonge premier om te laten zien dat hij over dezelfde lenigheid beschikt waarmee Rutte het land bij elkaar hield.
Trump heeft in minder dan een jaar tijd meer stuk gemaakt dan de Hongaarse leider Viktor Orbán en de Turkse leider Recep Tayyip Erdogan in tien jaar tijd. Aan Trumps almacht komt in 2026 een einde doordat de Democraten tijdens de tussentijdse verkiezingen in november een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden bemachtigen, hoewel Trump er alles aan doet om dat te voorkomen door de kiesdistricten in het voordeel van de Republikeinen te manipuleren.
Dat betekent niet dat Trump geen gevaar meer vormt. Als lame duck president kan Trump nog steeds per decreet regeren. Ook kan Trump doorgaan met zijn acties tegen Venezuela of nieuwe militaire operaties beginnen, tegen Groenland bijvoorbeeld. Maar het wordt wel moeilijker. Trump zal de tijd die hem in het Witte Huis resteert vooral gebruiken om zijn eigen zakken en die van zijn kinderen te vullen. Het is een grote roversbende.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In 2026 zal de invloed van generatieve AI op de arbeidsmarkt duidelijk voelbaar worden. Grote banken als ABN-AMRO en ING hebben al ontslagrondes aangekondigd, net als vermogensbeheerder APG. Andere bedrijven zullen hun voorbeeld volgen. Generatieve AI heeft weliswaar de neiging om te hallucineren als ze het antwoord niet weet maar er zijn genoeg werknemers (met name mannen) die dezelfde neiging hebben.
Voor Nederland zal AI een welkom respijt bieden voor een krappe arbeidsmarkt. Duidelijk is dat we aan de vooravond staan van een revolutie die net zo ingrijpend is als de industriële revolutie. Het verschil is dat de revolutie op het gebied van kunstmatige intelligentie zich veel sneller zal voltrekken.
President Xi Jinping heeft een goed jaar achter de rug. Van een land dat lang leefde volgens het principe van ‘Verberg je kracht en wacht je tijd af’ (Deng Xiaoping) is China getransformeerd tot een meedogenloze wereldmacht. Xi ziet geen reden zijn koers te wijzigen ook al lijdt de bevolking onder de kwakkelende economie. Dat afzien dient in Xi’s ogen het doel van China’s wederopstanding. Het is hoe Xi en zijn vader het zelf hebben gedaan.
Waar de ene commentator in het besluit om Eurobonds uit te geven om Oekraïne te financieren het bewijs van de kracht van Europa ziet, ziet de andere commentator een Europa aan de rand van de afgrond staat. Maar beide kunnen tegelijk waar zijn. Het besluit om gezamenlijk geld te lenen om Oekraïne te steunen is voor Europese begrippen een huzarenstukje. Het zal desondanks onvoldoende blijken te zijn om Europa te redden. De Europese besluitvormingsprocessen zijn simpelweg niet opgewassen tegen de uitdagingen waar Europa voor staat.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant