IKFU Aan het jaarlijkse Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht van superster en programmeur Janine Jansen kun je je geen buil vallen. Zij en haar vrienden spelen stevig en vurig. Wat mist, is wat zachtheid en liefde. Maar daarvoor bestaat gelukkig Nawras Altaky.
Nawras Altaky tijdens het Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht.
Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht. Openingsconcert en ‘Tarab Rituals’ van Nawras Altaky Quintet. Gehoord: 27 en 28 december, TivoliVredenburg Utrecht. Festival t/m 30 december. Info: kamermuziekfestival.nl
Op het Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht hoef je je geen zorgen te maken over de kwaliteit van de muziek. Superster/programmeur Janine Jansen zorgt daar samen met de door haar geprogrammeerde bevriende musici voor. Stevige, aardse, vurige, ernstige kwaliteit.
Op die speelstijl lijkt Jansen haar vrienden uit te zoeken. Zozeer zelfs, dat het ook een beetje voorspelbaar wordt. Neem het openingsconcert op zaterdag, met Francks Sonate in A groot, Dohnányis Eerste pianokwintet en Schuberts Forellenkwintet; geen heel opwindend programma – tenzij je verrast wordt.
Maar dat werd je zaterdag niet. Ja natuurlijk speelden de vrienden goed, absoluut goed. Maar na het eerste deel van Dohnányi (met Jansen op tweede viool) had je alle delen eigenlijk al gehoord. Beginnetjes hingen vurig in de snaren, de spanningsboog stond vanaf moment één op scherp, zacht werd wel zacht maar niet echt klein. Eerste violist Boris Brovtsyn (elk jaar present) speelde kort op de bal, duidelijk, maar ook een beetje plichtmatig. Wanneer zou het soepel, dansant, liefdevol worden? Ah toch, het werd liefdevol toen Jansen aan het begin van het derde deel even niets te doen had, en gloedvol naar haar vrienden keek.
Franck ervoor was interessanter, al was het maar vanwege de pianist: Nikola Meeuwsen, winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd dit jaar. Meeuwsen bleek een trouwe begeleider. Hij luisterde, volgde, zette zijn akkoorden neer zodra Jansen ze nodig had. Het werkte, maar helemaal samen muziek maken werd het daardoor niet – alleen in intermezzo’s nam hij even het heft in handen. Tot het bekendere vierde deel: daar is de pianopartij ineens wezenlijk interessanter. Dat greep Meeuwsen met twee handen aan, met direct kippenvelwaardige momenten tot gevolg.
Verheugd kondigde Janine Jansen na de pauze een nieuwtje aan. Ze is zo trots op Nikola Meeuwsen dat ze hem een speciale plek wil geven in het festival: hij wordt ‘young artist in residence’ voor de komende „twee à drie jaar”.
Daar schoten de wenkbrauwen onwillekeurig van omhoog. Jansen belooft Meeuwsen weliswaar een kleine programmeursrol en coaching, maar de term ‘young artist’ is in zijn geval geringschattend te noemen. Coaching is natuurlijk nooit weg, zeker als het gaat om zelfbehoud: musiceren hoef je Meeuwsen niet te leren, maar hoe zorg je als topmusicus voor jezelf, hoe vind je balans tussen leven en werk; dat kan Jansen hem zeker bijbrengen. Maar leeftijd zegt in Meeuwsens geval niets meer over zijn artiest-zijn. De term doet hem geen recht, houdt hem kleiner dan hij is.
Openingsconcert met Janine Jansen tijdens het Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht.
In het bekende Forellenkwintet (in duizenden huishoudens het teken dat de Samsung wasmachine klaar is) speelde Jansen niet mee. Ying Lai Green zorgde voor een paar prachtige contrabasmomenten, cellist Daniel Blendulf was de eerste die deze avond wat elegantie inbracht, maar verder kreeg het publiek een zware en nogal koude vis geserveerd.
Een dag later is het udspeler, zanger en componist Nawras Altaky (NRC rijzende ster in 2020 en dit jaar stadscomponist van Utrecht) die voor de tegenovergestelde sfeer zorgt: vrij, zacht, warm en lief. Hij introduceerde Arabische muzikale termen die bij zijn muziek passen, vroeg het publiek mee te zingen en te klappen, en zong en speelde daarbij prachtig. Zijn tenor mist in de hoogte wat steun, maar is in de laagte juist heerlijk zalvend. Naast hem zaten een paar uitstekende musici, waarbij Oene van Geel op altviool en cajón er met zijn speelplezier uitsprong.
Altaky deed zelfs zo rustig aan, dat zijn uur durende concert drie kwartier uitliep. Jammer, want ik was graag nog naar ‘The Beyond and Us’ van Emine Bostanci gaan luisteren. Maar dat was al lang en breed begonnen, toen Altaky zijn laatste riedel speelde.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC