Het theater van de bezette Oekraïense stad Marioepol, waar een Russisch bombardement in 2022 honderden schuilende burgers doodde, is weer open. Met de resten van het oude theater is ook het Oekraïense verleden weggevaagd: Marioepol moet herrijzen als Russische stad.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De Russische aanval op het theater van Marioepol, ingericht als schuilplaats voor Oekraïense burgers, was een van de beruchtste Russische bombardementen van de eerste oorlogsmaanden. Op het asfalt voor het theatergebouw was in gigantische witte letters het woord ‘kinderen’ geschreven. Toch liet het Russische leger op 16 maart 2022 twee zware vliegtuigbommen op het gebouw vallen. Bij het bombardement vielen naar schatting zeshonderd doden, concludeerde persbureau AP na een onderzoek.
In de maanden daarna vaagde Rusland ook de rest van Marioepol grotendeels weg. De industriestad viel in mei 2022 in Russische handen, nadat ook de laatste Oekraïense militairen zich hadden teruggetrokken uit de belegerde staalfabriek Azovstal. Volgens de Oekraïense autoriteiten vielen bij het beleg van Marioepol meer dan twintigduizend burgerdoden.
Na het bombardement plaatsten de door Rusland aangestelde autoriteiten een hek om de ruïnes van het theater. Volgens Oekraïne gebruikten de Russen tijdens de herstelwerkzaamheden chloor om de lijkengeur van de slachtoffers te maskeren.
Op dezelfde plek vond afgelopen weekend, bijna vier jaar na de dodelijke aanval, de feestelijke heropening plaats van het stadstheater van Marioepol. Gastheer van de opening was Denis Poesjilin, de door Rusland aangestelde gouverneur van de provincie Donetsk. Poesjilin omschrijft het theater, volgens hem ‘in 2022 opgeblazen door Oekraïense militanten’, als ‘een symbool van de wedergeboorte van de Donbas’.
Na de openingsceremonie kregen toeschouwers een reeks Russische sprookjes te zien. De komende dagen volgen nog drie opvoeringen van De Scharlaken Bloem, een sprookje van de Russische schrijver Sergej Aksakov. Kaartjes kosten 400 Russische roebel, omgerekend ruim 4 euro. De eerste shows lijken vrijwel uitverkocht, alleen aan de randen van de zaal zijn nog tickets verkrijgbaar.
Het programma past bij de wervende teksten op de website van het theater. ‘Russische en Sovjetklassiekers keren terug op het podium,’ valt er te lezen. Naar het beleg van Marioepol en de aanval op het theater wordt slechts terloops verwezen als ‘de gebeurtenissen van 2022’, die ‘een zware beproeving waren voor de stad en het theater’. Het woord ‘Oekraïne’ komt in de tekst niet voor.
Het Oekraïense stadsbestuur in ballingschap reageerde eerder deze maand met afschuw op de wederopbouw van het theater. ‘De Russen herschrijven de geschiedenis en veranderen de locatie van een massamoord in een symbool van ‘Russische cultuur’,’ schreef het bestuur.
In The Guardian stelt Vira Lebedynska, een gevluchte actrice die voor de oorlog in het theater van Marioepol speelde, dat de acteurs in het nieuwe theater zullen ‘zingen en dansen op de botten’ van omgekomen Oekraïners. De resterende leden van haar theatergezelschap zijn neergestreken in het West-Oekraïense Oezjhorod, waar zij een voorstelling spelen over het bombardement op hun thuistheater.
In het bezette Marioepol wist Rusland ondertussen alle sporen uit van de Oekraïense identiteit van de stad. Op het Vrijheidsplein, in 2022 omgedoopt tot Leninplein, wappert een gigantische Russische vlag. Een beroemde muurschildering van een Oekraïens meisje dat slachtoffer werd van een Russisch bombardement is overschilderd met het stadswapen van zusterstad St.-Petersburg.
De door Rusland aangestelde autoriteiten presenteren Marioepol graag als een toonbeeld van de wederopbouw van de bezette delen van Oekraïne. De opening van nieuwe appartementencomplexen wordt breed uitgemeten op de Russische staatstelevisie. In 2023 bracht de Russische president Vladimir Poetin een bezoek aan Marioepol, waarbij hij onder meer een gloednieuwe flat te zien kreeg.
In een van de filmpjes van Poetins bezoek klinkt op de achtergrond een vrouwenstem, die ‘het is allemaal niet echt!’ lijkt te roepen. Ook andere inwoners van Marioepol klagen − doorgaans anoniem − over de manier waarop de wederopbouw verloopt. De haastig gebouwde flats hebben te maken met lekkage en stroomuitval, zeiden bewoners onlangs tegen Le Monde. Andere bouwprojecten kampen met grote vertragingen, terwijl Russische bouwbedrijven miljarden euro’s aan overheidsgeld incasseren.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant