Het team rondom Donald Trump zou het ondertussen wel hebben gehad met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, omdat hij Gaza eigenlijk niet wil verlaten. De vraag is of de Amerikaanse president vandaag toch valt voor het verhaal van zijn ‘goede vriend’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Ze zijn vrienden, Donald Trump en Benjamin Netanyahu, dat hebben ze zelf regelmatig gezegd, maar de kans dat het gewoon gezellig wordt als de Israëlische premier vandaag op bezoek gaat bij de Amerikaanse president in Florida, is uitermate klein. Het punt is dat Trump vooral wil horen dat er dankzij hem nu eindelijk vrede is in het Midden-Oosten, terwijl Netanyahu duidelijk wil maken dat hij de strijdbijl echt nog niet kan begraven.
Daarbij gaat het natuurlijk over de implementatie van Trumps ‘vredesplan’ voor Gaza. De afgelopen weken hebben zijn speciale gezant Steve Witkoff en zijn schoonzoon Jared Kushner intensief samengewerkt met Egypte, Qatar en Turkije om de details rond de tweede fase van de deal uit te werken, en het Witte Huis zou zo snel mogelijk de volgende stappen willen presenteren – mogelijk al in de eerste helft van januari.
Netanyahu blijft echter op de rem trappen en volgens het team rondom Trump doet ‘Bibi’ dat zelfs bewust, zo schrijft de goed ingevoerde website Axios. Er wordt constant geruzied over ‘tactische zaken’, zoals het openen van de grens met Egypte en de levering van hulpgoederen aan Palestijnen. Daarnaast zouden er irritaties zijn over het Israëlische leger, dat in Gaza veel te gemakkelijk het vuur opent op de bevolking, en wordt gevreesd dat Netanyahu de oorlog tegen Hamas wil hervatten.
‘Het is een cruciaal bezoek’, zegt een anonieme Israëlische bron tegen Axios. ‘Het is onduidelijk of Trump er hetzelfde in zit als Witkoff en Kushner, en Bibi zal alles op alles zetten om hem te overtuigen. De vraag is of Trump hierna zijn adviseurs zal volgen of meegaat in het verhaal van Netanyahu. Wie weet waar hij voor gaat kiezen?’
Zowel Israël als Hamas hebben in oktober onder grote Amerikaanse druk hun handtekening gezet onder het uiterst vage 20-stappenplan van Trump dat moet gaan leiden tot ‘eeuwige vrede’ in het Midden-Oosten. De eerste fase was nog redelijk overzichtelijk: alle Israëlische gijzelaars, zowel de doden als de levenden, moesten worden teruggegeven, en duizenden Palestijnse gevangenen zouden worden vrijgelaten. Daarnaast zou het Israëlische leger zich uit grote delen van Gaza terugtrekken, en moest er weer humanitaire hulp worden toegelaten.
Wat er tijdens de tweede fase moet gebeuren, wordt in het plan alleen in grote lijnen geschetst. Hamas moet zich ontwapenen, Israël moet zich nog verder terugtrekken. En er komt zowel een Palestijnse interim-regering van technocraten voor het dagelijkse bestuur van Gaza als een ‘Board of Peace’, die weer toezicht houdt op dit orgaan.
Daarnaast was het de bedoeling om in januari een internationale stabilisatiemacht (ISF) in Gaza te hebben die de veiligheid van het gebied bewaakt. Dat lijkt onhaalbaar, want het is niet eens duidelijk welke landen soldaten gaan leveren. Geen enkele regering wil deelname toezeggen zolang het mandaat van de missie onduidelijk is – niemand wil het risico lopen dat eigen mensen plotseling Hamas moeten gaan ontwapenen.
Naar de buitenwereld toe houdt Israël vast aan het verhaal dat het de volgende stap heus wel wil zetten, mits aan alle voorwaarden wordt voldaan en de veiligheid van zijn eigen burgers kan worden gegarandeerd. Dat de regering daar eigenlijk heel anders over denkt, werd vorige week weer eens duidelijk toen Israel Katz, de minister van Defensie, opmerkte dat Israël de Gazastrook ‘nooit’ zal verlaten en plannen heeft om daar nederzettingen te bouwen. Een paar uur later slikte hij zijn uitspraken overigens weer in – zo bedoelde hij het natuurlijk niet echt.
Het is echter duidelijk dat Israël geen haast heeft met de volgende fase. Het belangrijkste argument van Israël is dat de eerste fase nog niet is afgerond: het lichaam van één gedode gijzelaar, de 24-jarige Ran Givli, is nog niet teruggegeven. Om bij Trump begrip te kweken voor dit standpunt, zit de moeder van Givli ook aan boord van het toestel naar Washington – en in het verleden bleek de Amerikaanse president uiterst ontvankelijk voor de verhalen van de gijzelaars en hun families.
‘We moeten Trump duidelijk maken dat hij een historische fout begaat door aan de volgende fase te beginnen als Hamas nog steeds de dienst uitmaakt in Gaza’, zeggen regeringsfunctionarissen tegen de Israëlische zender i24. ‘Trump wil herinnerd worden als degene die de gijzelaars heeft gered. Hij moet niet in de geschiedenisboekjes terechtkomen als de man die ervoor zorgde dat Hamas aan de macht kon blijven in Gaza.’
Het is de vraag hoe gevoelig Trump zal zijn voor deze boodschap.
Luister hieronder naar onze podcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant