Even dacht ik dat ik het gewoon gemist had. Het was immers net Kerst geweest, of misschien was mijn blik te veel gericht op het sportieve geweld van het WK darts. Maar Maarten van der Weijden, de man voor wie water bang is, had voor het goede doel een wereldrecord achteruitzwemmen neergezet. Een nieuwe uitzonderlijke prestatie: 17 kilometer in acht uur, een record dat ik niet op waarde kan schatten, vooral omdat ik tot dit weekend niet eens wist dat een mens achteruit kan zwemmen. Maar uitzonderlijker was het dat dit de eerste keer was dat Maarten van der Weijden een bizarre uitdaging aanging en ik er pas achteraf over las.
Ik dacht terug aan 2018, toen Van der Weijden, olympisch kampioen open water op de Olympische Spelen van 2008, de Elfstedentocht zwemmend probeerde te volbrengen. Hij was live te volgen bij de NOS, en er was bijna geen plek langs het Friese water waar hij niet vooruit werd geschreeuwd. Ik herinner me de slotdag nog heel goed, toen ik als verslaggever in de trein naar Leeuwarden las dat hij zijn tocht gestaakt had en ik vervolgens maar besloot de scherven op te rapen in Burdaard, het dorp waar hij uit het water werd gevist als een leeggezogen hoopje mens. Juist het níét volbrengen maakte hem een bijna mythisch figuur en Van der Weijden, die zelf leukemie overleefde, haalde bijna vijf miljoen euro op voor kankeronderzoek.
Een jaar later deed hij het gewoon nog eens, weer met genoeg publiciteit. Nu volbracht hij de tocht wel, redelijk gemakkelijk, en weer gingen er miljoenen via zijn stichting naar kankeronderzoek. 2023, nog maar weer eens, nu een Elfstedentriatlon. Nu ook weer miljoenen voor het goede doel, al was de media-aandacht al tanende geweest; als alles wat je doet uitzonderlijk is, dan is uiteindelijk niets dat meer natuurlijk.
Maar het contrast met dit weekend was wel héél groot. Een recordpoging in een leeg zwembad in Zaltbommel, uitgezonden op een YouTube-kanaal genaamd ‘4 Event Facilities Waddinxveen’. Een paar duizend mensen hadden op de stream geklikt, al dan niet achteraf. In de comments een bondgenoot, die graag wat eerder over deze poging gehoord had. We hadden weinig gemist. Urenlang hadden we kunnen kijken naar een man die traag baantjes trekt, terwijl presentatoren badeendjes voorzagen van de naam van donateurs en die in een andere baan van het zwembad in het water lieten. „Zo zwemt hij niet in zijn eentje, dat is de gedachte”, zei een van de presentatoren. Kunst.
Er werd zo’n tienduizend euro opgehaald, iets minder dan het streefbedrag. Prachtig, maar een schijntje voor weer een vrij bizarre sportieve prestatie. Maar ook ontzettend logisch, als de meeste mensen pas achteraf horen dat je dit überhaupt van plan was. Je kunt Van der Weijden deze keer moeilijk betichten van aandachttrekkerij als hij amper aandacht trok. Als hij zichzelf nog steeds zo door de mangel haalt vanwege zijn hardnekkige schuldgevoel als overlever van kanker, vaak door hem in interviews benadrukt, dan zou ik hem zo graag op zijn goede hart willen drukken dat hij het verdient om te leven, ook zónder sportieve zelfkastijding. Dat hij, als er al zoiets als die schuld bestond, die al lang en breed heeft ingelost.
Maar ik weet ook dat hij niet zal luisteren, en niet zal stoppen. Zelfs niet als hij met zijn recordpoging koprollen in het pierenbadje van de dochter van zijn buurvrouw nog maar tien euro ophaalt.
Source: NRC