De schommelingen in de vrouwencyclus hebben een biologische oorsprong die miljoenen jaren oud is. Toch is onze samenleving zo ingericht dat alleen een constant tempo en constante prestaties worden beloond.
In onze samenleving is het normaal geworden om te doen alsof ieder lichaam hetzelfde functioneert: constant, voorspelbaar en altijd ‘aan’. De 40-urige werkweek is daarop gebouwd, net als ideeën over carrière maken, gelijke behandeling op de werkvloer en de roep om meer vrouwen in topfuncties.
Maar wie leeft in een lichaam met een cyclus – vrouwen en andere mensen met een baarmoeder – weet hoe ver die norm af kan staan van de realiteit. Dat lichaam werkt nu eenmaal niet lineair. Het werkt in ritmes, met pieken en dalen.
Toch voelen maar weinig mensen zich vrij om dat hardop te zeggen. Of überhaupt te erkennen dat het zo werkt. Mensen met een baarmoeder hebben geleerd om te presteren alsof hun lichaam iedere week hetzelfde is. Dat besef drong laatst opnieuw tot me door.
Over de auteur
Bernice Franssen is adjunct-directeur van de Nationale DenkTank en oprichter van Mantelzorg&Jij
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Tijdens een lunch op kantoor – drie collega’s, open sfeer, een werkvloer waar we ons als vrouwen gelukkig wél veilig genoeg voelen om dit te delen – vertelde mijn vrouwelijke collega dat ze moe was.
En dat kwam niet enkel door haar agenda. Haar cyclus speelde haar die week parten. Tijdens haar ovulatie voelde ze zich scherp van geest, licht, energiek, bijna briljant. En nu in haar luteale fase (de tweede helft van de menstruatiecyclus, van ovulatie tot menstruatie) is er een gebrek aan energie, overzicht en motivatie.
Ik herkende dat meteen. Hoewel het iedere maand opnieuw plaatsvindt, word ik toch telkens weer verrast door hoe sterk mijn lichaam en hormonen mijn energie, motivatie en gemoedstoestand sturen.
Onze mannelijke collega luisterde aandachtig en zei: ‘Ik had geen idee dat het zo’n invloed had. En ik bedoel dit goed, maar ik heb dit echt nooit aan jullie gemerkt.’
Dat laatste viel hem natuurlijk geenszins te verwijten. We verbergen het doorgaans goed.
In de meeste omgevingen wordt nauwelijks ruimte ervaren om hierover te spreken. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat 80 procent van de vrouwen hormoongerelateerde klachten ervaart. Ruim een derde houdt deze klachten verborgen op werk.
Er groeit straks nog een generatie op zonder besef van hoe groot de impact is van maandelijkse hormonale schommelingen waar je niet om vraagt en nauwelijks omheen kunt.
Heel simpel gezegd: het lichaam van mensen met een baarmoeder beweegt elke maand door vier verschillende standen: menstruatie, opbouw, ovulatie en afbouw. Rond de ovulatie voelen veel mensen zich op hun best. Daarna zakt de energie, omdat het lichaam zich klaarmaakt voor een eventuele menstruatie.
Deze schommelingen hebben een biologische oorsprong die miljoenen jaren oud is. Toch is onze samenleving zo ingericht dat alleen een constant tempo en constante prestaties worden beloond.
Al jaren wordt er gesproken over ‘emancipatie’ (lees: meer vrouwen in topfuncties). Zogenaamde deeltijdprinsessen worden bestempeld als het grote kwaad zelve. Het genereren van een dubbel inkomen in gezinnen is daarbij vaak geen wens meer, maar noodzaak. En het wonderlijkste van alles: vrouwen verdienen gemiddeld nog altijd minder dan mannen, soms zelfs voor hetzelfde werk.
Veel te weinig staan we stil bij de manier waarop wij werk organiseren en of dat wel past bij mensen met een baarmoeder. Altijd dezelfde uren draaien en dezelfde productiviteit leveren: dat is een norm die historisch gezien is ontworpen voor mannen, of andere mensen met een prostaat.
En ondertussen zwijgen we veelal. Anders worden we niet serieus genomen, niet promotiewaardig of professioneel genoeg geacht. We slikken tegenzin en hoofdpijn weg en zorgen dat niemand ziet dat we ons anders voelen dan vorige week. En precies daarom verandert er niets.
In plaats van ‘meer vrouwen in topfuncties’ – volgens normen die niet voor hen gemaakt zijn – moeten we de normen zelf veranderen. Dit vraagt om begrip en werkgevers die niet schrikken wanneer iemand aangeeft de vergadering een week te verplaatsen vanwege de luteale fase.
Dus werkgevers: differentieer waar nodig, met minder starre kantoortijden en hybride werken bijvoorbeeld.
En misschien, heel misschien, moeten we die loonkloof eens omdraaien: als vrouwen elke maand meer fysieke hindernissen moeten nemen om op dezelfde plek te komen, is een financiële tegemoetkoming hiervoor zo gek nog niet.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant