Het Amerikaanse leger heeft donderdag aanvallen uitgevoerd op doelwitten van Islamitische Staat (IS) in Nigeria. President Donald Trump beweert dat onschuldige christenen daar op ongekende schaal worden vermoord. Hoe zit dat? Vier vragen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Wat is er bekend over de Amerikaanse aanvallen?
Het Amerikaanse leger heeft donderdag vanaf een schip voor de kust van Nigeria meer dan tien Tomahawk-raketten afgevuurd, aldus een ingewijde tegen The New York Times. De aanvallen zouden zijn gericht op twee IS-locaties in de staat Sokoto, in het uiterste noordwesten van Nigeria. Daarbij zijn volgens het Africa Command van de VS ‘meerdere’ terroristen gedood.
President Donald Trump maakte de aanval wereldkundig op Truth Social. Hij schreef dat het Amerikaanse leger een ‘krachtige en dodelijke’ aanval heeft uitgevoerd op ‘IS-terroristen in Noordwest-Nigeria’. Hoewel Trump de doelwitten niet specificeerde, waren de aanvallen volgens experts onder meer gericht op leden van Lakurawa, een gewapende groep die banden heeft met IS.
Het Amerikaanse ministerie van Defensie zegt bij de aanval te hebben samengewerkt met de Nigeriaanse regering. Het buitenlandministerie van het West-Afrikaanse land heeft dat bevestigd.
Waarom heeft de Amerikaanse regering het juist nu gemunt op een Afrikaanse tak van IS?
De aanval, uitgerekend tijdens Kerstmis uitgevoerd, was niet geheel onverwacht. Vorige maand dreigde Trump al met militair ingrijpen als de Nigeriaanse regering niets zou doen tegen de ‘duizenden’ moorden op christenen door islamitische militanten. Hij sprak zelfs van een ‘genocide’ op christelijke Nigerianen.
Trump leverde geen bewijs voor de beweringen die volgden op een internationale lobby van christelijke boerengemeenschappen in Nigeria. Zij vinden dat de Nigeriaanse regering hen te weinig steunt. Ze kregen bijval van onder anderen de Republikeinse senator Ted Cruz. Hij riep in september al op tot sancties tegen Nigeriaanse functionarissen ‘die geweld tegen christenen en andere religieuze minderheden faciliteren’.
In zijn bericht op Truth Social schreef Trump vannacht dat de terroristen ‘zich voornamelijk op onschuldige christenen hebben gericht en hen op wrede wijze hebben vermoord, op een schaal die we in jaren, zelfs eeuwen, niet hebben gezien’.
Wat is er waar van Trumps uitspraken?
De situatie in Nigeria, qua inwonersaantal het grootste land van Afrika, is gecompliceerder dan Trump schetst. De bevolking bestaat voor iets meer dan de helft uit moslims die voornamelijk in het noorden wonen. Iets minder dan de helft is christen, zij wonen vooral in het zuiden. Het land wordt al jaren geteisterd door geweld, van ontvoeringen tot terroristische aanvallen. Dit jaar werden in Nigeria meer dan achtduizend mensen vermoord.
Het is niet eenvoudig vast te stellen in welke mate sprake is van vervolging van christenen, zegt woordvoerder Dennis Peters van Kerk in Nood. Deze organisatie verleent steun aan vervolgde christenen en stelt rapporten op over religieuze vrijheid wereldwijd.
Peters: ‘Moorden op christenen zijn zowel over- als ondervertegenwoordigd in de cijfers. Iedere moord op een christen is op papier een religieuze moord, terwijl de dader ook een jaloerse buurman kan zijn geweest. Tegelijkertijd kunnen christenen zich na een ontvoering of aanslag niet altijd melden, omdat er te weinig geld naar de veiligheidsdiensten gaat.’
Bovendien kent het land volgens Peters veel verschillende conflicten, die niet per se religieus gemotiveerd zijn. Het zijn dan ook niet alleen christenen die op grote schaal slachtoffer worden, maar ook moslims.
Hoe is er in Nigeria gereageerd op de Amerikaanse aanval?
Hoewel de Nigeriaanse regering heeft geholpen bij de uitvoering van de luchtaanvallen, schaart zij zich niet achter de Amerikaanse motieven voor de aanval. Buitenlandminister Yusuf Tuggar zei vrijdag dat de acties niet specifiek gericht waren tegen een religie. ‘Nigeria is een multireligieus land en we werken samen met partners zoals de VS om terrorisme te bestrijden en levens en eigendommen te beschermen’, zei hij.
De vraag is hoe vrijwillig de medewerking van Nigeria was na alle Amerikaanse dreigementen. Nigeriaanse autoriteiten zijn de afgelopen weken nauwer gaan samenwerken met de VS, nadat Trump vorige maand had gedreigd met het stopzetten van steun, en zelfs met een inval in het land. Sindsdien hebben de VS verkenningsvluchten uitgevoerd boven grote delen van Nigeria, aldus een bron van het Amerikaanse leger tegen The New York Times.
Peters denkt dat de Nigeriaanse bevolking verdeeld zal zijn over het Amerikaanse ingrijpen. Naast het deel van de bevolking dat waarschijnlijk blij is dat er iets gebeurt tegen het geweld, vreest Peters dat een ander deel van de bevolking zich juist tegen de christenen zal keren.
Peters: ‘Nadat het Franse tijdschrift Charlie Hebdo een karikatuur over Mohammed had gepubliceerd, zijn in buurland Niger dertig kerken in brand gestoken. Het is een dynamiek die we steeds opnieuw zien gebeuren: op het moment dat het Westen iets zegt, zijn christelijke minderheden lokaal de dupe.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant