Thomas Hogeling beschouwt wekelijks de publieke opinie. Wat wordt er gezegd en vooral niet gezegd? Deze keer: De Twaalf Citaten van 2025.
Het is onmogelijk om een jaar samen te vatten en juist daarom is het zo makkelijk. Als niemand het goed doet, kun je het ook niet echt verkeerd doen. Omdat 2025 precies twaalf maanden kende, heb ik ervoor gekozen om het jaar samen te vatten in twaalf citaten. Als ik een citaat hoor of lees dat misschien bruikbaar is voor mijn column, sla ik het op. Een systeem heb ik vooralsnog niet. Er bestaan alleen al in mijn Google Drive blijkbaar elf documenten met de titel columnideeën of iets dat daarop lijkt.
Al die aantekeningen heb ik bij elkaar geschraapt en daaruit is een logische lijst gekomen. Daarom presenteer ik hierbij met gepaste trots De Twaalf Citaten van 2025.
Alle problemen hebben een technologische oplossing. Heb je te weinig vrienden? Dan moet je niet minder computeren, maar juist meer. Volgens Meta-baas Zuckerberg kunnen AI-chatbots een aanvulling zijn op bestaande vriendschappen. 2025 was het jaar van robots in het bezit van mannen die miljardair werden met het ontwikkelen van sociale media, zonder ooit te hebben begrepen hoe sociaal contact werkt.
Iedereen wist het al. Partijgenoten, collega’s, journalisten, columnisten, wetenschappers en het ganse maatschappelijk middenveld hadden nog zo gewaarschuwd: doe het niet. Ga niet met de PVV regeren want je komt bedrogen uit. Toch deed Dilan Yesilgöz het en het liep precies zoals iedereen al had voorspeld. En nog geen twee weken nadat het kabinet was gevallen, deed Yesilgöz alsof ze Wilders hoogstpersoonlijk had ontmaskerd.
Fox News-commentator Jesse Waters dacht de New Yorkse burgemeesterskandidaat te framen als een gevaar voor Amerika, maar hij introduceerde per ongeluk de meest bad-ass bijnaam die Zohran Mamdani zich had kunnen wensen. Geen wonder dat hij inmiddels burgemeester van New York is.
Het relatief nieuwe statiegeldbeleid zorgt ook in 2025 voor rommel in de grote steden. Er zijn nou eenmaal mensen voor wie het loont om blikjes te verzamelen die anderen schouderophalend bij het vuilnis gooien. Het is de logische uitkomst van ongelijkheid en natuurlijk geven we niet de bovenkant, maar de onderkant van de samenleving de schuld van de problemen die dat oplevert. De Jumbo op de Jodenbreestraat in Amsterdam doet dat met een lelijk eufemisme. Met „geen volle vuilniszakken” bedoelen ze „niet voor daklozen en andere paupers”. Heb dan ook het lef om dat gewoon op te schrijven.
Terwijl het kinderfeest in de ogen van kinderen nog precies hetzelfde is, zijn er hier en daar nog steeds volwassenen die vinden dat het is verpest nu Piet niet meer zwart is. In het Zeeuwse Yerseke hebben ze het er nog steeds moeilijk mee. Over de tekst op het spandoek dat de volwassen zwarte pieten vasthielden is gebrainstormd, neem ik aan. Misschien moeten we het maar zien als hoopvol, dat het dit rijmpje is geworden. Het voelt als een laatste stuiptrekking.
De campagne van online financieringsplatform BridgeFund begon eigenlijk al in 2024 en blijkbaar schreef Teun van de Keuken er toen ook al een boze column over. Maar ik heb hem dit jaar zo vaak gehoord dat hij toch als bonus in de lijst staat. Het idee is dat het citaat herkenning oproept, lijkt me. De algoritmes achter advertentiebedrijven hebben kennelijk het idee dat ik iemand ben die 1. een ton op de bank heeft en 2. dat saai vindt, terwijl ik 1. geen ton op de bank heb en 2. dat helemaal niet saai zou vinden.
Bij duiding van het fenomeen Donald Trump, wordt meestal uitgezoomd: ‘Ja, dit komt misschien bizar over, maar het past in het grotere plaatje. Hij heeft baat bij de verontwaardiging, dat is het hele punt.’ Maar soms moet je inzoomen. In het begin van 2025 lanceerde de Amerikaanse president vanuit het Oval Office een nieuwe kledinglijn, met als pronkstuk een rode pet met de tekst „Trump was right about everything”. Hij draagt de pet tijdens persconferenties en andere officiële gelegenheden. Natuurlijk is dat niet het raarste of kwaadaardigste wat hij doet, maar zelfs dit zou al genoeg moeten zijn voor een bevolking om te beseffen dat ze de verkeerde leider hebben gekozen.
Er is geen enkele reden om aan te nemen dat Robin van Persie een goede voetbaltrainer is, maar toch is hij trainer van Feyenoord. Dat komt omdat hij een geweldige voetballer was en omdat hij het goed doet in de media. Het beeld van Robin van Persie is dat hij een eigenwijs genie is, iemand die het anders durft te doen. Dat beeld is hardnekkig, bij de media maar ook bij hemzelf. Zo kan het dat hij na een 1-3 voorsprong nog met 4-3 verliest, met name door domme wissels, waarna hij alsnog het zelfvertrouwen heeft om te stellen dat het de schuld is van de spelers die hij zelf het veld in heeft gestuurd.
Journalist Lammert de Bruin vond het optreden van Kendrick Lamar tijdens de Super Bowl ‘cringe’, want tijdens het optreden sneerde de rapper opzichtig naar Trump, die in het stadion zat. Het zegt veel dat niet van de president van de Verenigde Staten, maar van een rapper wordt verwacht dat hij verbinding zoekt.
‘Ons verhaal is goed, we moeten het gewoon beter uitleggen’, klinkt het al decennialang uit sociaal-democratische hoek. En dus dacht GL-PvdA-leider Frans Timmermans het kernachtig te houden dit jaar. Wat mogen we nooit vergeten? Dat rechtse en linkse democratische partijen die aansluiting met het midden weten te houden of te herstellen, altijd sterker zullen staan dan diegenen die uit electoraal opportunisme vallen voor de verleiding van de samenwerking met extreme partijen die de bewezen capaciteit hebben centrumrechtse partijen naar hun hand te zetten of zelfs op te slokken. 54 woorden to live by.
De hele campagne deden de partijen die uiteindelijk het kabinet-Schoof vormden alsof het allemaal hartstikke simpel was. Gewoon even met de vuist op tafel slaan in Europa, het stikstofprobleem is een papieren werkelijkheid die in de praktijk makkelijk op te lossen is. Experts werden weggezet als doemdenkers, voorgangers die zich ook al stukbeten op het dossier waren gewoon niet daadkrachtig genoeg geweest. En op het moment dat ze zelf aan de knoppen zaten, bleek het toch „een slag gecompliceerder”. Aan de macht komen door te doen alsof het allemaal heel simpel is, om je vervolgens te verdedigen met het argument dat het allemaal zo simpel nog niet is: kiezersbedrog.
Spotify wordt overspoeld door generieke, zielloze en soms racistische AI-meuk, gebaseerd op gestolen muziek van echte muzikanten. Toch leek het verschillende media een leuk idee om zelf een AI-lied te maken, zowel bij talkshow Eva als in Het Parool werd een poging gedaan een AI-kersthit te scoren. Ik citeer muzikant Tim Knol onder de Instagram-post van Eva: „Doe maar niet”. Suno-ceo Mikey Shulman verkoopt zijn app door stellen dat je jezelf niet meer hoeft te ontwikkelen, omdat de computer dat al voor je doet. Wat mij betreft genoeg voor een forse gevangenisstraf.
Hoe kan het ook anders? Het meest 2025-ige citaat komt natuurlijk van VVD-leider Dilan Yesilgöz. Voorafgaand aan de Dodenherdenking op 4 mei hadden zij en haar partijgenoten tegenover iedereen die het horen wilde hun zorgen geuit over de twee minuten stilte. Pro-Palestina-demonstranten zouden die willen verstoren, dat zou verschrikkelijk zijn. Gelukkig lieten alle relevante actiegroepen weten de twee minuten stilte gewoon te zullen respecteren, dus was het ook niet zo verwonderlijk dat het op 4 mei twee minuten stil bleef. Op 6 mei blikte Dilan Yesilgöz aan tafel bij Renze samen met Angela de Jong, Saskia Belleman en Kees van der Spek terug. Hier de video, hieronder een transcript:
Angela de Jong: Ik ben tegenwoordig wel echt heel blij als dus 4 mei die twee minuten stilte ook echt stil zijn. Dat vond ik gisterenavond ook echt dat ik dacht…
Kees van der Spek: Ja, je zit echt met samengeknepen billen.
Angela de Jong: Ja, als het maar, maar als… Ja…
Saskia Belleman: Ik zat in Antwerpen en inderdaad de eerste vraag die ik stelde toen ik het thuisfront belde was „is het gelukt, twee minuten stilte”.
Renze Klamer: Dat je daar eigenlijk meer aan denkt dan waar je eigenlijk mee bezig moet zijn.
Saskia Belleman: Ja, eigenlijk wel ja.
Dilan Yesilgöz: Dat is echt armoe en ik neem het ook de mensen die ons dat doen… ons op zo’n manier laten denken, neem ik dat echt kwalijk.
Dat is 2025. Je verzint een vijand en als die vijand, zoals wel vaker met verzonnen personages, niet komt opdagen, geef je hem alsnog de schuld van je eigen paranoia.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC