Kerstfilms In de klassieke Hallmark-film ontmoet de vrouwelijke hoofdpersoon, gekleed in beige of crèmekleurige jas, een oude vlam. Wanneer de passie stijgt, verandert de kleur van haar jas naar vurig. Zelden wordt het moment waarop geliefden elkaar vinden zo efficiënt afgehandeld.
A Newport Christmas.
„Het fascinerendste aan Hallmark-kerstfilms is hoeveel verschillende jassen die vrouwen hebben, en hoeveel er in één kleine koffer passen”, postte iemand vorig jaar in de Facebook-groep ‘Hallmark Fans’ Movies and Christmas Movies Discussion’. Vergelijkbare opmerkingen kun je ook elk jaar weer vinden op Reddit en andere socialemediaplatforms. Gelukkig. Ik was niet de enige. Sinds ik tijdens een koortsige winternacht misschien wel tien van die films achter elkaar heb gezien, ben ik geobsedeerd door die jassen. Aangezien ik me te slap voelde om de televisie uit te zetten bleef een streamer me de ene na de andere kerstromance in groene en rode jassen voorschotelen die als kerstdecoraties aan een iel verhaaltje waren gehangen. Hun kleuren vertelden meer dan de plot op welk punt het verhaal zich bevond. Oh, als die jassen konden spreken! Toen mijn ijldromen voorbij waren restte me alleen nog de herinnering aan één hele lange film.
Daarin gaat een onafhankelijke single/net gescheiden/pas weduwe geworden jonge vrouw met lang haar en een interessant beroep (reisjournalist, patissier, advocaat, fotograaf) terug naar het dorp van haar jeugd. Daar loopt ze een oude vlam tegen het lijf die het voorzien heeft op de kerstbomenboerderij, het schattige hotelletje of de snuisterijenwinkel van haar ouders, net overleden tante of andere lievelingspersoon. Vaak botsen in de Hallmark-films niet alleen hun zakelijke en emotionele belangen, maar knallen ze aan het begin van de film ook letterlijk tegen elkaar op.
Zelden wordt dat onvermijdelijke moment in romantische komedies waarop toekomstige geliefden elkaar voor het eerst ontmoetten – opposites attract – zo efficiënt afgehandeld. Zij draagt meestal een beige, olijfkleurige, of andere jas in aardetint. De kleuren komen later, als de passie stijgt. Hij draagt er eentje die bij haar outfit past. Of anders wel een sjaal, of wollen trui in dezelfde kleur. Zodat we meteen zien: die zijn voor elkaar bestemd.
Op Hallmark Channel begint het kerstseizoen al eind oktober, met een ‘Countdown to Christmas’, en tientallen films per seizoen. Dat zijn een hoop jassen. Sterkostuumontwerper van de ministudio is Keith Nielsen, bijgenaamd Keith Costume, die sinds 2019 voor het bedrijf werkt. In een interview met de New York Times vertelde hij dat zijn inspiratie voortkomt uit zijn „12-year-old gay-boy-mind”.
Hij is aan strenge regels gebonden: de films moeten in drie weken klaar zijn, met een voor Amerikaanse begrippen klein budget van naar schatting 2,5 miljoen dollar (2,13 miljoen euro) én ze moeten een paar jaar mee. Niet modieus maar tijdloos, is het motto. Reden dat hij vooral veel leent uit vintage kostuumateliers en shopt bij typisch Amerikaanse merken als J. Crew, Banana Republic en Brooks Brothers. De kleding wordt, net als de locaties en de sterren, gerecycled. Het Canadese Victoriaanse stadje Victoria heeft al model gestaan voor honderden Hallmark-dorpjes. En terugkerende actrices als Lacey Chabert en Candace Cameron Bure heten nu eens Isabel en dan weer Lindsey of Lara.
Naarmate hun liefdesavonturen vorderen, kleuren ook hun garderobes mee. In de klassieke Hallmark-film heeft de vrouwelijke hoofdpersoon minstens een beige of crèmekleurige, én een groene én een rode jas. Het is kleurtheorie voor beginners, van licht naar vurig. Als je in A Song for Christmas (2017) muzikantenduo Adelaide en Dylan naast elkaar op een bankje in de sneeuw ziet zitten, terwijl hij zijn nieuwste nummer voor haar speelt, dan is haar vuurrode jas al verliefd op hem voordat zij het is.
Scène uit Scène uit ‘Never Been Chris’d’.
Er zijn meer regels, vertelden twee geanonimiseerde scenaristen onder de namen Merry en Christmas in 2018 aan Entertainment Weekly. In het Hallmark-universum is iedereen aardig. De films mogen dan wel een hoogtepunt van zoetsappige nostalgische Americana zijn, maar die is niet van het MAGA-soort. Er is in de negentig minuten die een film duurt geen plaats voor conflict. Er zijn geen ruzies, geen wapens en van de businessdeals worden altijd alle partijen beter – of ze gaan niet door. De kerstgedachte zit in elke scène ingebakken, zodat het je behalve van de rode en de groene jassen ook duizelt van de vormgeving. In elke hoek van het beeld glinsteren ballen en lampjes. Nog voor de personages namen hebben staan ze al in het scenario als ‘cute girl meets nice guy’.
Het klinkt als een formule en dat is het ook. Het geheim van kostuumontwerper Nielsen: door de jassen weet je meteen waar je in het verhaal bent. Eerst is iemand kleurloos, aan het einde gaan de personages helemaal op in de kerstsfeer. Al probeert hij ook zijn eigen signatuur aan te brengen en tegen te kleuren met oranje, tomaatrood of petrolblauw. Hoe heeft ze al die jassen in dat kleine rolkoffertje gepropt, vragen fans zich af. Nielsen moet in een interview met het Hallmark-fankanaal Remark op YouTube hard lachen om die vraag: „There is always a way.” Bovendien: hij gaat voor het escapisme van de films, niet voor het realisme. De vrouwen dragen ook hoge hakken in de sneeuw.
En in de nieuwste film waarvoor hij de kostuums deed, A Newport Christmas (2025) draagt de van 1905 naar 2025 getransporteerde hoofdfiguur Ella niet alleen een getailleerde rode jas. Hij mat haar ook een mantel in oudroze aan. De stouterd.
Als er anno nu nog zoiets als camp bestaat dan is het dit. Die mix van generieke verhalen en ernstige theatraliteit. Daarom prijzen TikTok-sterren en online kledingwinkels ‘Hallmark-jassen’ aan, worden er Hallmark-drinkspelletjes georganiseerd, en hebben ironische liefhebbers Hallmark-bingokaarten ontworpen. Zelfs de tamelijk highbrow maar humoristische website McSweeney’s Internet Tendency publiceerde ‘Guidelines for Female Protagonists in Hallmark Christmas Movies’, waarin het wonder van de zichzelf vermenigvuldigende garderobes opduikt: „Ze zal minstens één keer paardrijden. Ze weet hoe het moet, ook al kan ze het eigenlijk niet. Bovendien heeft ze onverklaarbaar genoeg rijbroeken en passende schoenen in de juiste maten.”
Scène uit ‘Write before Christmas’.
Hallmark-kerstfilms zijn niet alleen een popcultureel fenomeen, maar ook onderwerp van sociologisch en media-onderzoek. Wat zij representeren doet ertoe, want de films worden door Amerikaanse vrouwen tussen de 25 en 54 jaar meer bekeken dan andere films. En het blijft niet bij Kerst. Hallmark heeft films voor alle seizoenen. De vorig jaar verschenen academische essaybundel Critical Perspectives on the Hallmark Channel. Countdown to Romance besteedde veel aandacht aan de impact van het witte, conservatieve en heteronormatieve wereldbeeld dat de films uitdragen.
Toegegeven, het gaat de laatste jaren iets beter. Er mag sporadisch een Afro-Amerikaanse of Chinees-Amerikaanse acteur meedoen. Er is een subgenre van Chanoeka-films ontstaan. En hoewel concurrenten als Netflix sneller emanciperen, lijken sommige films met hun nadruk op vriendschap geïnspireerd door de queer-gemeenschap. Of is dat wensdenken, omdat dat in de formulefilms van de gouden studiojaren tussen 1930 en 1960 ook gebeurde door regisseurs als Ernst Lubtisch en Billy Wilder, die de genreconventies uit hun te strakke jasje bevrijdden?
Er staan ook andere leuke weetjes in het boek. De meestal niet langer dan anderhalf uur durende films zijn anders dan de standaard Hollywoodfilm niet volgens een drie- maar volgens een negen-akte-model geschreven, zodat er acht reclameblokken tussen passen. Dat verklaart waarom je er bijna een stopwatch kunt wachten op A die eerste ontmoeting in de eerste akte, B de bijna-kus aan het einde van akte vier, C het moment waarop de liefde niet lijkt te lukken in akte acht, en D de kuise kus die alles goedmaakt aan het einde van akte negen.
En daarom is het, net als bij die oude studiofilms, ook zo leuk om op zoek te gaan naar waar de films van de regels afwijken. In Never Been Chris’d (2023) waren schoolvriendinnen en tegenwoordig businesspartners Naomi en Liz vroeger allebei stiekem verliefd op Chris. Maar helaas, zoals de woordspeling in de titel al zegt: ‘never kissed’. In deze film komt het er (bijna) alsnog van, wanneer zij zeer tegen hun zin naar huis gaan om respectievelijk Kerst en Chanoeka te vieren met hun bezitterige moeders. Die van Naomi heeft minstens tien versierde sparren langs de oprijlaan gezet. Ze begroet het tweetal met: „Ik heb wel veertig kerstfilms opgenomen en op internet opgezocht waar we alle sjaals kunnen kopen.” Zie daar maar eens aan te ontsnappen. Alles in de film is groen en rood. Behalve hun jassen.
Hallmark-films zijn op alle streamers te zien en op het eigen Hallmark Channel.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC