Veerkracht
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Met een oorlog op het Europese continent, dagelijks beelden van oorlog elders in de wereld en politici die waarschuwen voor de oplopende oorlogsdreiging in Nederland, kan een gevoel van moedeloosheid en machteloosheid overheersen.
De folder ‘Denk Vooruit’, die de afgelopen weken bij alle Nederlandse huishoudens werd bezorgd, heeft misschien gerustgesteld. Vormt een houvast: als u een noodpakket in huis heeft, komt het de eerste 72 uur goed. De folder kan bewust hebben gemaakt van de kwetsbaarheid van de Nederlandse samenleving, waarin digitaal alles met alles is verbonden en een stroomuitval al grote gevolgen kan hebben.
In combinatie met stevige woorden vanuit een overheid die waarschuwt dat de samenleving zich ,,actief” moet voorbereiden op crisissituaties en de toespraak half december van secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte, valt op dat de toon waarmee de burger wordt aangesproken steeds dwingender wordt. Op bestuurlijk niveau wordt de urgentie duidelijk gevoeld.
Maar ook valt op dat de informatievoorziening voornamelijk komt van de ministeries van Defensie en Justitie en Veiligheid. De folder kwam in een envelop van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.
Terwijl weerbaarheid ook gebaat is bij zachtere krachten. Waar zijn de woorden van ándere ministers? Van Sociale Zaken, Volksgezondheid, Onderwijs en Cultuur, die juist voor een veerkrachtige samenleving moeten zorgen? Zowel weerbaarheid als veerkracht zijn een vertaling van het Engelse resilience. Waarbij het eerste over defensie gaat, zit er in het tweede de belofte van toekomst.
In haar oratie als hoogleraar Maatschappelijke Veerkracht aan de Vrije Universiteit stelde Karen van Oudenhoven, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), terecht dat er meer dan ooit behoefte is aan gemeenschapszin. Dat in een crisissituatie onderlinge solidariteit en een goed sociaal netwerk essentieel zijn.
Volgens Van Oudenhoven heeft de overheid er daarom baat bij gemeenschapszin ,,maximaal tot bloei te laten komen”. Waarbij volgens haar van essentieel belang is dat burgers de overheid vertrouwen.
Daar schort het de laatste jaren aan. Mensen vertrouwen élkaar gelukkig wel, maar voelen zich door de overheid behandeld als klant of niet gehoord. Zien een landelijke politiek die over verbinding spreekt, maar zelf het slechte voorbeeld geeft. Merken dat wordt bezuinigd op sociale voorzieningen. De financiële kaalslag in gemeenten heeft zijn impact op zaken die mensen juist onderling verbindt: sport, cultuur, buurtwerk.
Of zoals docent Crisismanagement en Rampenbestrijding Jori Kalkman schreef in het blad van de Wageningen Universiteit: ,,Uiteindelijk heb je er meer aan dat mensen zich zorgen om je maken en je onder het puin vandaan halen, dan dat je een noodpakket hebt voor jezelf waar je niet bij kan omdat je huis is ingestort.”
Juist in deze donkere dagen is het goed om niet alleen aan saamhorigheid te denken, maar daar ook naar te handelen. Het delen van een lach met, en liefde voor elkaar is essentieel. Kan hoop en optimisme bieden.
Dat is geen naïviteit maar een plicht, vond de eerder dit jaar overleden liberale politicus Jan Terlouw. Voor een boek over de energiecrisis zei hij: ,,Pessimisme en wanhoop leiden tot indolentie. Je moet niet wanhopen, want dan doe je niks meer. Hoop is veel constructiever. We gaan het oplossen omdat het kan. We zijn slim. Op den duur gaan we het oplossen, op het laatste moment.”
Source: NRC