Partijleiders Rob Jetten (D66), Henri Bontenbal (CDA) en Dilan Yesilgöz (VVD) zijn positief gestemd over de gesprekken die ze tot nu toe hebben gevoerd over de kabinetsformatie. Na de jaarwisseling onderhandelt het trio verder over het vormen van een landsbestuur.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
‘Zeker!’, zegt een breed lachende Jetten dinsdag op de vraag of hij met een positief gevoel over de kabientsformatie de kerst ingaat. ‘Er moet ook nog wel heel veel gebeuren, maar we voelen allemaal wel de urgentie om in januari snel tot een definitief akkoord te komen’, aldus de D66-leider. Volgens hem is het drietal al heel ver met de onderhandelingen.
Yesilgöz noemt de gesprekken ondertussen erg hoopvol en ook Bontenbal uit zich dinsdag optimistisch: ‘Ik denk dat we gewoon op koers zijn om 30 januari klaar te kunnen zijn.’ Informateur Rianne Letschert heeft van de Tweede Kamer tot en met 30 januari de tijd gekregen om deze fase van de kabinetsformatie af te ronden.
Voordat dit zover is, neemt het drietal eerst een korte pauze tijdens de feestdagen. Op 5 januari beginnen de gesprekken weer, eerst in Den Haag en daarna weer op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum.
Voor de kerstvakantie heeft de informateur Letschert de drie onderhandelende partijleiders als huiswerk meegegeven om nogmaals na te denken over mogelijke coalitiepartners. Zij wil hierin vrij snel na de jaarwisseling een definitieve keuze maken.
Bontenbal wil dat ook echt, zei hij dinsdag. Hij zei te hopen dat de drie partijleiders na hun korte pauze snel zicht hebben op andere partijen die bereid zijn om dit met hen samen te doen.
Afgelopen week liet D66-leider Jetten ook al weten dat hij na de jaarwisseling met andere partijen erbij wil gaan praten over de kabinetsformatie. ‘Je hebt in je achterhoofd dat je geen meerderheid hebt’, zei Jetten over zijn huidige gesprekspartners.
Het onderhandelende trio van D66, VVD en CDA heeft samen 66 zetels in de Tweede Kamer en komt er dus tien tekort voor een meerderheid. In de Eerste Kamer zijn de drie partijen ook afhankelijk van andere partijen om wetsvoorstellen en begrotingen aangenomen te krijgen.
Samenwerking is noodzakelijk, maar over de vraag met wie verschillen de onderhandelende partijen stevig van mening.
GroenLinks-PvdA valt af, omdat VVD de linkse fusiepartij pertinent blokkeert. Een van de alternatieven die VVD heeft geopperd, is om JA21 bij de formatie te betrekken. Met die partij zou de coalitie op 75 zetels komen, bijna een meerderheid. Verkiezingswinnaar Jetten maakt er echter geen geheim van dat hij niet erg enthousiast is over deze optie, vanwege de grote ideologische verschillen die hij ziet tussen JA21 en D66.
Een ander probleem dat nog moet worden opgelost, is de vraag waarvan alle plannen betaald moeten worden. Jetten en Bontenbal spraken dinsdag beiden over een ingewikkelde financiële puzzel waar ze nog niet uit zijn. Yesilgöz had het over een grote uitdaging.
Alle drie de partijleiders hebben tijdens de verkiezingen beloofd om fors te investeren in defensie, woningen en de economie. Waar het geld vandaan moet komen om deze kwesties aan te pakken, is echter nog niet duidelijk. Mogelijk gaat het mes in de zorguitgaven.
Eelco Heinen, de demissionaire minister van Financiën en financieel secondant van VVD-leider Yesilgöz, beaamde dat de geldkwestie nog niet is opgelost. ‘Er is een eerste stap gezet, maar er zullen er nog vele volgen.’
Ondanks het nog onopgeloste financiële vraagstuk en de nog openliggende vraag welke vierde partij mag aansluiten bij de kabinetsformatie, lijkt de onderlinge sfeer tussen Jetten, Yesilgöz en Bontenbal daar niet onder de lijden. Het trio deed er dinsdag in elk geval wederom alles aan om de indruk wekken dat het er na de jaarwisseling wel met elkaar uit gaan komen.
De beoogde premier, Jetten, was duidelijk over de reden van zijn optimisme: ‘Het land snakt naar een aantal doorbraken op onderwerpen die al zo lang vastzitten.’
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant