Grote delen van Oekraïne zitten zonder elektriciteit door een massale Russische luchtaanval. Miljoenen huishoudens, tal van bedrijven en enkele strategische fabrieken raakten dinsdag hun stroomvoorziening kwijt.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Rusland richtte zijn aanval voornamelijk op het energienetwerk in het westen van Oekraïne. Drie westelijke provincies zaten dinsdag ‘vrijwel volledig zonder elektriciteit’, meldde het Oekraïense ministerie van Energie. Het bestuur van de provincie Lviv informeerde zijn ruim 2 miljoen inwoners dat er kritieke energie-infrastructuur is beschadigd door Russische drones. ‘Helaas zijn er gevolgen.’
Die gevolgen zijn op allerlei manieren merkbaar voor Oekraïners. Miljoenen mensen gaan de donkerste dagen van het jaar in zonder licht, internet en keukenapparatuur voor de bereiding van kerstdiners. Trams zijn uitgevallen, liften in flatgebouwen werken niet. Noodvoorzieningen, zoals ziekenhuizen, zijn overgestapt op noodaggregaten.
Oekraïners zijn de afgelopen maanden al gewend geraakt aan dagelijkse stroomuitval, die langer duurt dan tijdens vorige winters. De aanval van dinsdag was dit jaar de negende massale luchtaanval op het Oekraïense energienet. Dat is dermate beschadigd dat de autoriteiten elke dag schema’s verspreiden waarin inwoners kunnen zien op welke momenten van de dag ze in elk geval niet hoeven te rekenen op elektriciteit.
De jongste aanval betekent dat veel Oekraïners ook tijdens de feestdagen in het donker zullen zitten. ‘Dit was een opzettelijke en cynische Russische aanval aan de vooravond van Kerstmis’, zei premier Joelia Svyrydenko. ‘Terwijl mensen zich voorbereidden op de feestdagen, probeerde de vijand Oekraïense gezinnen achter te laten zonder elektriciteit, verwarming en gevoel van veiligheid.’
In totaal nam Rusland dinsdag dertien provincies onder vuur. Het viel aan met 635 drones en 38 raketten. De meeste werden onderschept door de Oekraïense luchtafweer, maar tientallen projectielen sloegen in. Zeker drie mensen, onder wie een 4-jarig kind, kwamen om bij de inslagen.
Ook Polen voelde zich bedreigd door de Russische luchtaanval vlak bij de Pools-Oekraïense grens. Het Poolse leger zei dat er Poolse en Navo-straaljagers opstegen om het luchtruim te verdedigen. Het sprak van ‘preventieve maatregelen’.
Naast energiecentrales beschadigden de Russische drones en raketten onder meer de haven van Odesa, een flatgebouw in Kyiv en woningen in een dorp in de provincie Zjytomyr. De staalfabriek van Zaporizja, een van de grootste fabrieken van het land, kwam door stroomuitval volledig stil te liggen.
De grote vrees van veel Oekraïners is dat ze deze winter niet alleen in het donker, maar ook in de kou komen te zitten. Rusland heeft in aanloop naar de winter grote delen van de Oekraïense gasindustrie vernietigd. Lokale media meldden dinsdag dat een dorp in het westen van Oekraïne tijdelijk zonder warm water zat door de inslagen, maar van grootschalige uitval van de verwarming in de rest van het land was geen sprake.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky laat de ‘aanval te midden van onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog’ zien dat vrede nog ver weg is. ‘Poetin kan nog steeds niet accepteren dat hij moet stoppen met moorden’, schreef Zelensky op X. ‘Dat betekent dat de wereld onvoldoende druk op Rusland uitoefent.’
Signalen over de onderhandelingen wijzen geenszins op een akkoord. De Russische president Vladimir Poetin wees vorige week een Duits voorstel voor een wapenstilstand tijdens kerst af en herhaalde zijn welbekende eisen, die neerkomen op Oekraïense capitulatie. De Amerikaanse president Donald Trump, die eerder deze maand nog aankondigde dat een bestand ‘dichterbij dan ooit’ is, zei maandag dat de gesprekken met Rusland en Oekraïne ‘oké’ verlopen.
Onderhandelaars van Oekraïne en de VS spraken afgelopen weekend in Miami over een mogelijk akkoord, veiligheidsgaranties en wederopbouw. Zelensky zei dinsdag dat de gesprekken ‘meerdere concepten van documenten’ over de gespreksonderwerpen hebben opgeleverd. Ondertussen zei Poetins woordvoerder Dmitri Peskov geen doorbraak te ontwaren in de onderhandelingen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant