De lezersbrieven! Over gratis kunst voor een goed gevoel, nieuwe uitdagingen voor Teflon-Mark, kippenvel, krantenpapier, de kosmos, prutsers, complotdenkers en stiefmoeders.
Briefschrijver Pascal Cuijpers lijkt het een goed idee om kunst die aanspreekt, verwondert en een goed gevoel geeft in ziekenhuizen te hangen. Daar hoeft zelfs geen prijskaartje aan te hangen, schrijft Cuijpers, want er zijn vast veel studenten, jonge kunstenaars en amateurs die dit graag willen doen om mensen te helpen.
Waarom hangt aan praktisch alles in deze maatschappij een prijskaartje, maar denken mensen dat kunst die aanspreekt, verwondert en een goed gevoel geeft, die met bezieling gemaakt is, geen inspanning, tijd en dus geld zou hoeven kosten? Kunstenaars beoefenen hun vak inderdaad vaak met hart en ziel en zoveel liefde, dat ze er veel voor opofferen. Maar zouden ze daar niet goed voor betaald voor moeten worden, zoals alle werk dat inspanning en tijd vergt?
De door Cuijpers voorgestelde naam van een dergelijk project, ‘We Will Carry You’, is inderdaad toepasselijk. Want wie draagt de kunstenaar? En waarom vindt men hetn ormaal dat een kunstenaar die werk maakt dat aanspreekt, verwondert en een goed gevoel geeft, daar minimaal, of helemaal niets voor wordt betaald?
Iris Sam-Sin Engelman, Amsterdam
Het artikel van Stieven Ramdharie, waaruit blijkt dat zelfs de spionnenbaas van de VS achter Poetin blijft staan, spreekt boekdelen. Jammer dat het interview met Navo-topman Mark Rutte niet na deze uitspraken plaatsvond. Het zou interessant zijn geweest om te zien hoe hij zich hieruit zou lullen.
Ruud Woudenberg, Amersfoort
Soms kan ik kippenvel op mijn armen krijgen van een klein zinnetje. Zo ook van een zinnetje in de bijdrage van Merel Brem in de rubriek ‘Beeldvormers’. Daarin wordt van de vrijgelaten, uitgemergelde Belarussische mensenrechtenactivist Ales Bialiatski gezegd: ‘Het is in broosheid verpakte kracht.’
Jo Crouzen, Beek
Mooi nieuw woord in de column van de ombudsvrouw: ‘papierlezer’. Geniaal in zijn eenvoud, die hou ik erin! Niets lekkerder dan de dag starten met een papieren Volkskrant die in de vroege ochtend (hulde aan de bezorgers) op de mat is geploft.
Koert de Groote, Alkmaar
Precies in deze donkere periode verlang ik niet zozeer naar kunstlichtjes binnenshuis, maar naar het in de avond en nacht met eigen ogen kunnen waarnemen van de ontelbare lichtjes om ons heen in het heelal. Er hangt echter zoveel luchtvervuiling in de atmosfeer, en er is zoveel lichtvervuiling, dat we verdorie nauwelijks nog een ster of planeet kunnen zien. Soms alleen nog maar de maan.
Het doet mij verdriet dat we deze basale waarneming gewoon thuis, waar wij wonen, niet meer kunnen maken. En het ergert mij daarom des te meer dat er mensen zijn die het noorderlicht zo nodig moeten zien, dat ze met hun reisgedrag het steeds verder onmogelijk maken om juist gewoon thuis te ervaren dat we onderdeel uitmaken van de kosmos.
F.M. Boon, Delft
In april noemde Frans Timmermans minister Faber de grootste prutser die ooit in vak K heeft gezeten. Dat moge zo zijn, maar minister Wiersma doet er alles aan om die titel over te nemen.
Marcel Besselink, Uithoorn
Ik las dat JD Vance ‘alleen gelooft in samenzweringstheorieën die waar zijn’ en moest denken aan de uitspraak van Johan Cruyff: ‘Ik ben niet bijgelovig, dat brengt ongeluk.’
Dirk Jan Blacquiere, Sappemeer
Met genoegen lees ik wekelijks het Zondag-katern, zo ook de inleiding op de top 10 van beste boeken van 2025. ‘Wat zou de jeugdliteratuur zijn zonder boze stiefmoeders?’, vraagt de redactie zich af. Dat zullen we natuurlijk nooit weten en literatuur kan vermoedelijk niet zonder stereotypen.
Gelukkig is de filosofie er om die stereotypen te bevragen en dat doet me denken aan een boekje dat ik niet terugzag in jullie boekenbijlage, genaamd Is een stiefmoeder een moeder?
Filosofe Klaartje Dierckx onderzoekt hierin de heersende beelden van (stief-)moederschap. Ze vervlecht een onbevangen filosofische blik met een liefdevolle persoonlijke zoektocht. Het deed mij inzien dat stiefmoeders ook een verrijking voor gezinnen kunnen zijn, zoals het echte leven rijker is dan het mooiste sprookje. Het lezen waard!
Sanne Rombouts, Zundert
Opnieuw een aanslag deze maand met Joden als doelwit. En terwijl de doden in Australië werden geborgen, was in Amsterdam grimmig protest bij het Concertgebouw tegen het optreden van een zanger met banden met het Israëlische leger. Spanning liep op tussen zionisten en zij die voor het Palestijnse volk opkomen. Wij tegen zij, Joods tegen moslim, Israëlisch tegen Palestijns, het bekende patroon.
Ik leef intens mee met mijn Israëlische familie. Bij de synagoge in Amsterdam moet ik langs een haag van beveiligers; geen abstract onveilig gevoel, maar realiteit. Tegelijk woon ik in een kleine stad met islamitische vrienden. Geen van hen houdt mij verantwoordelijk voor wat in Gaza gebeurt, net zomin als ik hen voor de aanslagen van 7 oktober 2023, of die in Australië. Ik ben Joods, zij moslim. Dat is geen keuze, maar achtergrond. Wie opkomt voor de rechten van Palestijnen is daarmee niet tegen Israël of antisemiet. Wie zich verbonden voelt met Israël, verzet zich niet automatisch tegen Palestijnse vrijheid.
Afkomst kun je niet kiezen, gedrag wel. Zinvoller is dus onderscheid tussen haviken en duiven, aan beide zijden. Haviken laten geen enkele ruimte voor de ander. Radicale zionisten en agressieve kolonisten die Palestijnen ontmenselijken, horen in dezelfde categorie als islamitische terroristen die Israël en Joden aanvallen. Beide streven naar vernietiging van de ander. Daartegenover staan duiven die, soms met pijn en twijfel, erkennen dat er twee volken zijn met legitieme rechten. Zij wijzen geweld af omdat ze weten waartoe dat leidt.
Zo gezien is het niet vreemd dat Joden opkomen voor Palestijnse rechten of dat moslims geweld tegen Joden veroordelen. Zolang we blijven denken in vaste identiteiten, gebaseerd op afkomst, winnen haviken. Pas als we erkennen dat de echte strijd loopt tussen wie wil samenleven en wie wil vernietigen, ontstaat ruimte voor iets anders dan eindeloze geweldsherhaling.
Dennis Beckers, bestuurslid Een Ander Joods Geluid
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant