De Raad van State waarschuwt het kabinet om niet halsoverkop een nationale douaneheffing van minstens 2 euro in te voeren op pakketjes van buiten de EU. De Raad ziet juridische risico’s die kunnen leiden tot forse financiële claims.
is chef van de politieke redactie.
Rond de invoering van een pakkettoeslag zijn er zowel in Den Haag als in Brussel ontwikkelingen. Die dreigen elkaar komend jaar te gaan doorkruisen.
In het Nederlandse kabinet en in de Europese Commissie leeft al enige tijd de wens om een extra heffing in te voeren. Door de enorme hoeveelheden pakketjes die toestromen van buiten de EU, dreigt de douane overbelast te raken. In Nederland geldt dat in versterkte mate: een kwart van alle zendingen komt de Europese Unie binnen via Schiphol en de Rotterdamse haven.
Zoals demissionair staatssecretaris Eugène Heijnen (BBB) onlangs schreef aan de Tweede Kamer: ‘De massale instroom van deze zendingen brengt grote uitdagingen met zich mee op het gebied van douaneafhandeling, naleving van productveiligheidseisen en fiscale handhaving.’
In Europa groeit ook al enige tijd de ambitie om het speelveld gelijker te maken voor Europese bedrijven die bij hun productie aan nogal wat Europese wet- en regelgeving moeten voldoen waar niet-Europese bedrijven zich niet aan hoeven te houden.
Met dat doel wordt in de tweede helft van 2026 sowieso een Europese ‘handling fee’ van kracht voor alle inkomende pakketjes met een waarde van maximaal 150 euro. Boven dat bedrag gelden al heffingen.
Er zijn echter Europese landen die daarop niet willen wachten en daarom met spoed werken aan de invoering van nationale administratiekosten. Met name Frankrijk, België en Luxemburg hebben aangekondigd ergens in de eerste helft van 2026 – mogelijk al per 1 februari – een nationale ‘handelingskostenvergoeding’ te willen invoeren om hun douanes te ontlasten.
Dat deed onlangs in de Tweede Kamer en in het demissionaire kabinet alle alarmbellen afgaan: als Nederland achterblijft, zullen immers waarschijnlijk nog meer pakketjes via Schiphol en Rotterdam naar de EU worden verstuurd. Het kabinet werkt daarom, op verzoek van de Kamer, aan een spoedbesluit ter invoering van een nationale handling fee van 2 euro per goederencode, voor pakketjes onder de 150 euro.
Een pakketje kan meerdere goederencodes hebben als daar verschillende producten in zitten. Hoe meer verschillende producten in een pakket, hoe hoger dus de heffing. Voor een pakket met vijf kerstballen wordt de toeslag bijvoorbeeld 2 euro. Als in hetzelfde pakket ook een kersttrui wordt verzonden, komt de heffing op 4 euro.
Nederland gaat nadrukkelijk alleen over op een nationale regeling als de omringende landen dat ook doen, maar wil het benodigde ‘douanebesluit’ dus wel klaar hebben voor het geval het nodig is om een waterbedeffect te voorkomen.
In het advies over dat ontwerpbesluit waarschuwde de Raad van State maandag echter om geen ondoordachte dingen te doen. De Raad begrijpt dat het kabinet, gezien de situatie, ‘onconventionele oplossingen verkent’, maar mist een analyse hoe de maatregel zich verhoudt tot ‘Europese en nationale wetgeving op het terrein van douane en het internationale handelsverdrag’.
Gezien de grote belangen die op het spel staan voor fabrikanten en importeurs, voorziet de Raad rechtszaken die kunnen leiden tot hoge financiële claims: ‘Procedures over de juridische kwetsbaarheid kunnen er toe leiden dat de fee of een deel daarvan achteraf moet worden terugbetaald. Dat leidt tot budgettaire risico’s.’
De Raad waarschuwt dat een heffing – juist om die juridische kwetsbaarheid te verlagen – verband moet houden met de daadwerkelijke kosten die de douane maakt voor een pakketje. De berekening waarmee het kabinet uitkomt op 2 euro per goederencode ‘bevat onduidelijkheden en is onvoldoende inzichtelijk’. Daarmee heeft de regering ‘niet overtuigend onderbouwd’ dat de hoogte van de voorgestelde handling fee de werkelijke kosten zoveel mogelijk benadert.
Daar komt nog bij dat zowel aan de douane als aan de importerende bedrijven enige tijd zal moeten worden gegund om een nieuwe heffing te verwerken. Als de invoerdatum 1 februari wordt, is die tijd er zeker niet.
In dat geval adviseert de Raad het kabinet ‘een pas op de plaats’ te maken: ‘Het treffen van voorbereidingen voor het invoeren van de maatregel is begrijpelijk, maar het daadwerkelijk invoeren ervan vergt vooralsnog nadere overweging.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant