Het kerstdiner met de hele familie is voor veel mensen de Olympus van sociaal ongemak. Japke-d. Bouma zet 23 uitspraken op een rij die de sfeer verpesten. En wat je dan terug kan zeggen om te escaleren, of juist te deëscaleren.
Zelf heb ik enorme zin in Kerst. Want ik heb een leuke familie. Geen schoonfamilie. En ik hou van koude, grijze en donkere dagen met lichtjes aan. Ja, ik ben een uitzondering. Weet ik ook wel.
Want voor de meeste mensen is Kerst een horrorfilm. Als ik tenminste m’n mail moet geloven. Mensen die al in augustus berichten sturen dat ze er zo tegenop zien. Hoe ze die ene oom kunnen ontwijken. Dat de ene helft van de familie een centrum-rechts kerstdiner wil. En de anderen een stabiele centrum-linkse variant.
Hoe ze ermee om moeten gaan dat ze door hun kinderen verbannen zijn van Eerste Kerstdag naar Tweede Kerstdag – wist ik niet, maar daar zit dus een rangorde in. Hoe ze ongeschonden het dessert halen als van keuken tot gourmetstel toespelingen, kwaadsprekerij en hinderlagen loeren. Wat ik weet van de nieuwe Amerikaanse ‘no contact met je familie-trend’. En de meest gestelde vraag: hoe kom ik onder het kerstdiner uit?
Want dat blijft natuurlijk de Olympus van sociaal ongemak: de gemeenschappelijke maaltijd waar iedereen zwijgend z’n frustraties zit weg te kauwen, of nog erger: met lawaai en argumenten. Het moment dat er te veel volwassenen bij elkaar zitten die nooit aan zichzelf hebben gewerkt, en alles wat het hele jaar is weggeslikt er ineens uitkomt.
En dus dacht ik: weet je wat. Ik zet de ergste dingen die tijdens een kerstdiner gezegd worden op een rijtje. En wat je daarop terug kan zeggen. Ik geef bij elke uitspraak steeds een deëscalerend en een escalerend antwoord. Kun je zelf kiezen hoe je het dit jaar wil spelen.
Of, dat kan natuurlijk ook: je kiest de tactische sabotagevariant en gooit er zelf een paar van de 23 uitspraken in. Help je gegarandeerd het kerstdiner binnen 12 minuten om zeep en kan je lekker vroeg naar huis. Voor elck wat wilsch mensen! Voor elck wat wilsch. Komen ze.
1 Ja! Was Jezus ook. 2 Ja! De lat ligt bij mij wat hoger dan bij jou en ome Jan.
1 Goed idee! Gaan we zo op de wc meteen proberen! 2 Hadden jullie maar nooit kinderen gekregen.
1 Zit je nou nog steeds op Facebook? 2 Wij zijn ook heel blij dat jij niet gevaccineerd bent.
1 Dan krijg je krassen op je lak én je geweten. 2 Oh, dan kan je meteen doorgassen naar de cel!
1 Jaaaa! Mooie nieuwe fase! 2 Als jij nou eens deaud ging, kon ik in jouw huis.
1 Ja, hoe meer vrouwen in de politiek, hoe beter! 2 Ja. D66 de grootste gemaakt en zetels weggegeven aan CDA, Ja21 en de FVD.
1 Als jij je kat opeet, doe ik dit lammetje. 2 Als jij een dag in het slachthuis gaat werken.
1 Ik ben 15. 2 Ben jij nog steeds impotent?
1 Jaaa, ze houden van me. 2 Ja, en ik snap waarom jouw collega’s je haten.
1 Nee. 2 Ja.
1 Ik krijg geen hap door m’n keel als ik jou zie. 2 Ik ben te dun, jij bent te dik.
1 Ik bel je meteen als het zover is! 2 Dan moet je je rollator zelf betalen.
1 In verlies toont zich de ware winnaar. 2 Zijn vader weet hoe hij zich voelt.
1 Toen las jij De Telegraaf aan tafel voor! 2 Smartphonevrij opgegroeid en nog steeds is er niks van je terechtgekomen.
1 Ga ik thuis meteen checken! 2 Nee ik ben gewoon dik.
1 Vraag maar even aan ChatGPT. 2 Jij bent erger dan allebei.
1 Ik vrees dat jij me dat nu gaat vertellen. 2 Jijzelf, als je nog even zo doorgaat.
1 Dat zei Marco Borsato laatst ook. 2 Mama, oom Henk zegt weer rare dingen.
1 Oh, die tijd heb ik even gemist. 2 Oh, die tijd heb jij dan even gemist.
1 Ik zou Sarina Wiegman vragen. 2 Dat is toch die club uit Alkmaar?
1 Dat zei m’n vrouw vannacht ook. 2 Maar niet tegen jou.
1 Tot nu toe geen klachten gehad. 2 Zag ik jou nou laatst bij de gay sauna?
1 Ik kan m’n dealer even bellen? 2 Ja, dan had je maar niet zo vaak naar Thailand moeten vliegen.
1 Mag ik even een applausje voor de gastvrouw/gastheer?!
2 De Aldi-wijnkalender
3 Wat is onzichtbaar en vliegt rond? (een camoufleermuis)
4 Iemand nog koffie?
5 Fruit (schillen, snijden of persen?)
1 De Elfstedentocht (komt er toch nooit)
2 Hondenpoep (verbindt mensen op mysterieuze wijze)
3 De NS (nationaal klaag-erfgoed)
4 Waarom België zo chill is (lekker dichtbij en niemand weet er iets van)
5 Tupperware-deksels die altijd kwijt zijn
Heb je een vraag van de week, taboe, of ‘kwestie’ voor deze rubriek? Mail dan naar japkeddenktmee@nrc.nl
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen