Die verschrikkelijke ‘stip op de horizon’. Managers willen die altijd zien. Heel veel mensen hebben dat stippenvocabulaire overgenomen, ook als ze niet bedrijfsmatig Nederlands hoeven spreken.
Ik verblijf nu in een land waar die stip een echt jaartal is: 2028, want dan verwacht Suriname de eerste olie-inkomsten te gelde te maken. Die olie moet komen uit veld Blok 58, zo’n 150 kilometer van de kust, en die hele winningsoperatie heeft de naam Granmorgu gekregen, ‘grote morgen’, of poëtischer gezegd: nieuwe dageraad. Ik denk bij zo’n naam meteen aan socialisme van het democratische soort, aan jongerenorganisaties van voor de oorlog. Maar de miljarden die ermee gemoeid zijn, maken toch vooral de kapitalist in de mens wakker. Die ‘stip op de horizon’ is in Suriname eigenlijk meer een ‘bank in de zee’, en het land leeft naar het moment toe als een zwangere vrouw naar de bevalling.
Geld van de overheid, het is een universele droom. Mijn Surinaamse schoonouders zijn tachtig plus, en zij kregen, net als andere leeftijdsgenoten onder de vorige regering van Santokhi, gratis geld via het programma ‘Royalty voor Iedereen’ (RVI). Bij wijze van voorschot, omdat ze wellicht die nieuwe dageraad niet zullen halen. We zijn nu trouwens in een roman van Willem Elsschot beland met zijn ‘Wereldtijdschrift.’
Ik was het alweer vergeten, maar werd er door Max Pam in de Volkskrant aan herinnerd: Rutte beloofde in 2012 aan „alle werkenden van Nederland een belastingvoordeel van 1.000 euro. Zo, paf, in het handje”. Maar ‘paf, in het handje’ vind ik belastingvoordeel niet. Te abstract. Mijn schoonouders kregen ieder 750 dollar: kijk, dat is boter bij de vis. De bedoeling was om naast de tachtigplussers ook de andere leeftijdscategorieën te bedienen. Maar mocht Santokhi gedacht hebben: ‘met die belofte win ik de verkiezingen’, dan heeft hij gefaald, want Santokhi’s partij maakt niet langer deel uit van de nieuwgekozen regering, en die heeft het royaltyprogramma subiet stopgezet.
Maar toch: Suriname leeft reikhalzend, met grote verwachtingen, terwijl Nederland en heel Europa sinds de Russische oorlog tegen Oekraïne verkommert onder de dreiging, die ons het ergste in het vooruitzicht stelt. Rutte zei als secretaris-generaal van de NAVO dat we voorbereid moeten zijn op een oorlog van een omvang die onze grootouders en overgrootouders hebben meegemaakt. Tel daarbij op het verkruimelen van het Westen als politiek idee, nu de Verenigde Staten onder Trump opereert als een internettrol in de geopolitieke verhoudingen. En dan zijn er nog de antidemocratische krachten binnen Europa, die hard bezig zijn het rechtspolitieke bestel te ontmantelen. We leven alweer een tijdje niet met ‘een stip op de horizon’, maar met een zwart gat aan de einder die de toekomst opslurpt.
En er kan ook zoveel kapot in Nederland, omdat er vanzelfsprekend zoveel is. Nog nooit heb ik er dode honden langs de kant van de weg zien liggen, helemaal opgeblazen door ontbinding, die ieder moment kunnen ontploffen. In Suriname zie ik het al tientallen jaren.
Hoe gemoedelijk de Surinamers meestal ook met elkaar omgaan, in het verkeer, zeker in Paramaribo, lijkt het of een burgeroorlog is losgebarsten die per auto wordt uitgevochten. Zeker wanneer de stoplichten niet werken of simpelweg verdwenen zijn, is het een freefight van allen tegen allen.
Maar al die narigheid wordt gerelativeerd door deze langdurende, seculiere advent: Niet Klaas komt of de Sint, zelfs Jezus Christus doet een stapje terug; de olie komt. In 2028. Heil en zegen.
Source: NRC