Loodgietertje Mario is een icoon in de gamewereld – en daarbuiten. De tentoonstelling over veertig jaar Super Mario in Storyworld is eigenlijk te klein om daar recht aan te doen .
schrijft voor de Volkskrant over strips, graphic novels en beeldcultuur.
Het loodgietertje Mario is klein van stuk, maar als computergame-icoon een gigant. Sinds hij de hoofdrol speelt in de spellen van Nintendo, alweer veertig jaar lang, zijn er wereldwijd bijna een miljard spellen verkocht, als je alle producten uit de Mario-franchise bij elkaar optelt. Aan de Super Mario-reeks alleen al is ruim 425 miljoen euro verdiend, en met populaire spin-offs zoals Mario Kart en Super Mario Bros. Wonder zijn de winstmarges nog eens extra opgekrikt.
Storyworld, het Groningse museum voor strips, animatie en games dat is gehuisvest in het Forum-complex, wijdt nu een tentoonstelling aan veertig jaar Super Mario. ‘Of je nu een doorgewinterde gamer bent of gewoon nieuwsgierig naar het verhaal achter de pixels, deze expositie biedt een fascinerende blik op vier decennia gamegeschiedenis, met Mario als gids.’ Aldus het museum, maar dat valt nogal tegen: de expositie is klein en doet weinig recht aan de gigant Mario.
Niet dat er geen leuke dingen zijn te zien. In de zogeheten Spotlightzaal, waar wisseltentoonstellingen worden georganiseerd, staat een vitrine waarin het oude Nintendo Entertainment System is uitgestald: een plastic apparaat uit een pre-digitaal tijdperk, met snoeren en een oranje Zapper-pistool om ‘echt’ mee te schieten.
Van het Nationaal Videogame Museum in Zoetermeer zijn enkele authentieke arcade-machines geleend, waarop bezoekers Donkey Kong kunnen spelen of VS. Super Mario Bros. De bijbehorende spellen zijn aandoenlijk simpel: ‘How to destroy enemies: jump on top of enemies!’ Helaas produceren deze machines zo veel herrie dat je niet meer kunt luisteren naar de geluidseffecten die componist Koji Kondo voor de Mario-games heeft ontwikkeld, die twee meter verderop worden afgespeeld.
Mario, altijd te herkennen aan zijn blauwe overall, rode pet en zwarte snor, dook in 1981 op in het arcadespel Donkey Kong, dat toen alleen nog kon worden gespeeld op ‘muntenslikkende’ apparaten. Hij bestond uit een paar vierkante pixels. Om bezoekers van de tentoonstelling een idee te geven hoe moeilijk het is om met een paar blokjes een ‘character’ te bouwen, staat er een tafel met Ministeck waarmee zij eigenhandig een figuurtje kunnen samenstellen.
Mario’s mobiliteit heeft in de afgelopen decennia een enorme evolutie doorgemaakt, waarvan Storyworld alleen het begin laat zien. Aanvankelijk kon Mario hooguit van links naar rechts lopen en wat ‘jumps’ maken, terwijl hij in het recent uitgekomen Mario Kart World in vliegende vaart door allerlei landschappen zoeft. De consoles waarop je deze nieuwe videogame speelt hebben een trilfunctie, zodat je in je handpalmen de dynamiek voelt van wat je op het scherm ziet.
De grote man achter Super Mario is de Japanse ontwerper Shigeru Miyamoto, die het Mushroom Kingdom bedacht waar Mario en zijn broer Luigi voor eeuwig prinses Peach moeten redden uit de klauwen van de boosaardige schildpad Bowser. Zoals de kei in de mythe van Sisyphus altijd van de berg blijft rollen, zo is Mario gedoemd telkens weer die prinses uit penibele situaties te bevrijden.
De mythe is statisch, maar de digitale techniek rond het loodgietertje blijft evolueren. Als popcultuuricoon is Mario intussen een industrie op zich, met stripboeken en animatiefilms (volgend jaar verschijnt The Super Mario Galaxy Movie), een eigen Lego-lijn en afbeeldingen op strandlakens, nachtlampjes, broodtrommels en hoodies. ‘It’s-a me, Mario!’
Van deze alomtegenwoordigheid is in Storyworld niks te zien, maar gelukkig is de Mario-expositie gekoppeld aan de vaste museumopstelling over games en animatie, waar de bezoeker meer te weten kan komen over de ontwikkeling van de gamecultuur. En die hoeft niet per se Japans of Amerikaans te zijn.
Er zijn onder meer prachtige stills te zien uit Horizon Zero Dawn van het Nederlandse bedrijf Guerilla Games. Ook hangt er een grote afbeelding van een zwart-witte walvis die is opgebouwd uit nostalgisch aandoende blokjes. Deze minimalistische pixel art is afkomstig uit de game Minit van ontwerper Jan Willem Nijman uit 2018 en slaat een mooie brug naar de primitieve Mario van veertig jaar geleden.
Super Mario 40 jaar
t/m 17/5 2026 in Storyworld Spotlightzaal, Forum Groningen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant