Al drie keer liep ik deze maand naar de boekhandel om de Dick Schoof-biografie te kopen van NRC-journalisten Petra de Koning en Lamyae Aharouay. En al drie keer kwam ik thuis met lege handen, omdat ik eenmaal aangekomen vergeten was welk boek ik ook alweer wilde aanschaffen.
De eerste twee keer zocht ik de schuld bij mijzelf. Net als ieder mens heb ik immers van doen met een weerbarstig geheugen waarin sommige herinneringen de permanente drang hebben te vervagen, terwijl andere, vaak onbeduidende herinneringen juist een leven lang bij me blijven.
Maar, zo vroeg ik mijzelf af na de derde vergeefse tocht, wat als hier iets anders speelt? Wat als deze vergetelheid niet aan mij ligt, maar aan Dick Schoof, een premier die immers gemaakt lijkt om vergeten te worden?
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Uiteraard ligt de geschiedenis bezaaid met leiders die slecht onthouden worden. In het antieke Rome werd na het overlijden van een exceptioneel slecht presterende keizer als Nero bijvoorbeeld een damnatio memoriae uitgesproken, letterlijk: een vervloeking van de nagedachtenis, wat betekende dat zijn naam uit alle archieven werd gewist, alsof hij nooit had bestaan.
Stalin deed iets soortgelijks bij foto’s waarop Lev Trotski stond en ook het standbeeld van Saddam Hussein werd in 2003 van zijn sokkel getrokken, maar wat onze premier vele malen specialer maakt dan mannen als Nero, Trotski en Hussein, is dat er in zijn geval geen woedende oppositie bij komt kijken. Hij verstaat namelijk de unieke kunst zichzelf te doen vergeten.
Gaat u maar na: er gaan op dit moment hele Kamerdebatten en achtuurjournaals voorbij zonder dat ook maar iemand in Nederland de vraag stelt: waar was Dick Schoof eigenlijk? Hij is nog in functie, maar nu al compleet vergeten, wat bij mijn weten een unieke prestatie is.
Schoof realiseert zich vermoedelijk al maanden dat hij een kapitale fout beging toen hij het meest achterlijke kabinet ooit mogelijk maakte. Dankzij hem dreigt Nederland ten onder te gaan aan een verkeerd uitgevoerde rekensom van Femke Wiersma over stront, wat al met al een vrij povere politieke erfenis is. En omdat het onmogelijk is de geschiedenis terug te draaien, rest er voor Schoof slechts één mogelijkheid om toch vergeven te worden door het Nederlandse volk, namelijk door vergeten te worden.
Die theorie (vergeten is vergeven) staat als een huis, maar ook in de uitvoering daarvan blinkt Schoof uit. Hoewel hij de vaderlandse spionagedienst AIVD slechts vijftien maanden leidde, was dat voor Schoof blijkbaar genoeg om een ware meester te worden in het onzichtbaar opereren.
Zo liep ik eerder dit jaar de halve marathon van Den Haag en in de buurt van Scheveningen haalde ik eerst een motorfiets in en vervolgens een paar hardlopende beveiligers. Ik dacht: ‘Wat doet dit circus hier?’, waarna ik aandachtig om mij heen keek, niets opmerkelijks zag en weer verder liep. Pas dagen later attendeerde een vriend mij op een wedstrijdfoto waarop ik duidelijk zichtbaar naast Dick Schoof rende. Iedereen in de entourage van de premier was mij opgevallen, behalve de premier zelf.
Ik vind dat razend knap en alleen daarom al hoop ik dat hij slaagt in zijn opzet. Sterker nog, laten we hem helpen door vanaf nu nooit meer te denken aan de man die ons niet alleen vicepremier Keijzer schonk, maar ook de ministers Faber, Klever, Madlener en als klap op de vuurpijl minister Femke Wiersma.
Denk niet aan hen, denk niet aan hem. Opdat wij alles vergeten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant