De Europese Unie onderhandelt over twee explosieve kwesties: het ophoesten van de nieuwe miljardensteun voor Oekraïne en het handelsverdrag met de Mercosurlanden. We bellen met correspondent Marc Peeperkorn, aanwezig in Brussel.
is verslaggever van de Volkskrant.
Ha Marc, waar zit je?
‘In een enorm atrium met wel negenhonderd andere journalisten. Iedereen wacht op nieuws over de top, die plaatsvindt in het gebouw hiernaast. Hoe ik aan mijn informatie kom? Via mijn netwerken, door te appen, bellen, mailen. En soms komen er diplomaten van de verschillende EU-landen deze kant op om de pers te woord te staan.’
Nog even in het kort: waarover wordt er onderhandeld?
‘Over twee dingen. Ten eerste: nieuwe miljardenhulp voor Kyiv. Oekraïne heeft de komende twee jaar ongeveer 140 miljard euro nodig. Om dat grotendeels te kunnen financieren – zonder dat dat geld van jou en mij, de Europese belastingbetaler moet komen – wil de EU de hier bevroren tegoeden van de Russische centrale bank als onderpand gebruiken.
‘De grootste weerstand tegen dat plan komt van de Belgische premier Bart De Wever, want de bulk van die tegoeden staat bij de in België gevestigde financiële dienstverlener Euroclear. De Wever vreest dat Euroclear en België straks enorme claims krijgen vanuit Moskou en dat zij, als het dan verkeerd gaat, daarvoor opdraaien. Als de EU toch deze tegoeden inzet als onderpand, wil de Belgische premier spijkerharde garanties dat alle eventuele risico’s gedekt worden door alle EU-landen.
‘Het tweede is het handelsverdrag met de Zuid-Amerikaanse Mercosurlanden. Daarbij komt de weerstand vooral van Europese rundvleesboeren, die nu ook aan het demonstreren zijn. Zij zijn bang voor concurrentie uit die landen, ook al bedraagt het quotum rundvlees dat straks tegen een lager tarief deze kant op mag komen maar 1,3 procent van de totale rundvleesproductie in Europa.’
Von der Leyen noemde deze top ‘het moment van de waarheid’. Wat staat er op het spel?
‘Als de regeringsleiders geen besluit nemen over de financiering van Oekraïne, speel je Poetin ontzettend in de kaart. Die kan dan zeggen: zie je wel, die steun vanuit Europa stelt geen bal voor. De leiders op de vorige top in oktober hebben beloofd: wij gaan dat geld leveren. Als je dat nu niet waarmaakt, heb je een groot probleem. Dan laat je een totaal verdeelde Europese Unie zien.
‘Hetzelfde geldt voor het handelsverdrag. Daarover is 25 jaar onderhandeld. Er zitten waarborgen in voor de boeren, voor het milieu. Als je nu nog nee zegt als EU, dan sla je wel een modderfiguur.’
Hoe staan de onderhandelingen er nu voor?
‘De leiders zijn nu we bellen, donderdagavond rond zes uur, nog niet eens begonnen aan die twee belangrijkste en moeilijkste onderwerpen. Ze zijn begonnen met andere, minder complexe onderwerpen, terwijl hun topambtenaren in de achterkamertjes schaven aan voorstellen over die lening voor Kyiv.
‘Dat gaat met name over de garanties die de EU aan België kan geven. Hoe concreter die zijn, hoe groter de kans dat de Belgische premier akkoord gaat met het gebruik van de Russische tegoeden. Wat betreft het handelsverdrag met de Mercosurlanden liggen vooral Frankrijk en Italië dwars. Parijs lijkt niet te overtuigen, de boerenlobby is daar te sterk en president Macron staat politiek te zwak. Italië kan mogelijk wel overtuigd worden. De vraag is daar: wat wil premier Meloni hiervoor terughebben? Dat kan van alles zijn, maar in ieder geval iets waarmee ze thuis kan komen en van kan zeggen: hiervoor zijn we akkoord gegaan.’
En wat denk je – komen ze eruit?
‘Voor het handelsverdrag is nog enige tijd nodig, denk ik, daar voorzie ik geen akkoord vannacht.
‘Wat Oekraïne betreft denk ik dat ze eruit gaan komen. Deze top is te belangrijk om te mislukken. Het mooiste voor de EU zou zijn als ze niet te laat kunnen zeggen: it’s a done deal, met 26 voor en een tegen. Dan laat je eenheid zien. Dat gaat niet gebeuren, maar niets doen is geen optie.’
EU president António Costa dreigt de leiders net zo lang in Brussel te houden tot er overeenstemming is, schreef je eerder. Hoelang kan dit gaan duren?
‘Tijdens een weddenschap gisteren zei ik: half vijf ’s ochtends. Misschien was ik aan de optimistische kant.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant