Tonny Eyk was een van de meest veelzijdige muzikanten van Nederland. Als componist heeft hij hits op zijn naam als Ik heb zo waanzinnig gedroomd (voor Kinderen voor Kinderen) en De Tegenpartij (voor Van Kooten & De Bie). Hij overleed op 85-jarige leeftijd.
schrijft voor de Volkskrant over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Een van zijn allerbekendste melodieën klinkt nog altijd elke zondagavond bij de opening van Studio Sport. Maar het vrolijk voortdenderende bigbanddeuntje dat hij in 1974 componeerde en dat sindsdien wekelijks de samenvattingen van de voetbalcompetitie opent, is slechts een fractie uit het grote oeuvre van Tonny Eyk.
Deze componist en muzikant bracht in zijn lange carrière talloze melodieën voort. Deuntjes die vrijwel iedere Nederlander kent, maar waarvan je misschien niet altijd beseft ze van Tonny Eyk afkomstig zijn. Neem twee van de grootste klassiekers van het jeugdkoor Kinderen voor Kinderen: Ik heb zo waanzinnig gedroomd en Op een onbewoond eiland. Beiden composities van Tonny Eyk, gemaakt voor de eerste twee Kinderen voor Kinderen-albums uit de vroege jaren tachtig.
En voor de nog iets oudere Nederlanders: de openingstune van Avro’s Wie-kent-kwis, het amusementsprogramma met Fred Oster en zijn beroemde caviarace uit de jaren zestig, of de leader van Toppop, het iconische muziekprogramma met Ad Visser dat begon in de jaren zeventig.
Zaterdag is Tonny Eyk overleden op 85-jarige leeftijd. Dat maakte zijn familie bekend.
Tonny Eyk was de artiestennaam van Teun Eikelboom, die werd geboren op 4 juli 1940 in Den Haag. Zijn muzikale interesse werd al vroeg gewekt. Zijn eerste muziekinstrument was niet de piano, maar de accordeon. Nadat de Tweede Wereldoorlog was geëindigd, wist Eikelbooms vader enkele goedkope accordeons op de kop te tikken voor Tonny en zijn tweelingzus Jeanette. Het spelen op hun instrumenten beviel zo goed dat Tonny en Jeanette op hun 7de een accordeonduo begonnen, genaamd Les Deux Jeateux, een samenvoeging van hun twee voornamen.
In die jaren was het binnen variétévoorstellingen gebruikelijk om accordeonisten in te zetten om de avond te openen en sfeer te maken. Hierdoor begonnen Tonny en Jeannette al op zeer jonge leeftijd met optreden. In 1955 werd Tonny Eyk beroepsmuzikant en had hij al veel schnabbels en optredens, vaak met zijn accordeonduo.
In 1958 ging Eikelboom ook studeren aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag. In een interview met de Volkskrant uit 2024 vertelde hij over zijn toelating: ‘Ik ben niet naar het conservatorium gegaan voor piano, maar met het hoofdvak trombone, want ik dacht: ik kan niet voor eeuwig met die accordeon op schoot zitten. Ik werd aangenomen door mijn absoluut gehoor. Ik moet niet opscheppen, maar de docent drukte een paar toetsen in op de piano en ik kon alle tonen benoemen. Van Bartók of Stravinsky had ik nog nooit gehoord. We hadden helemaal geen platen. Ik voelde me er helemaal thuis.’
Na het conservatorium maakte Eikelboom razendsnel carrière binnen de televisiewereld en de amusementsindustrie. Hij werd orkestleider voor Willem Duys in diens talkshow Voor de vuist weg. Ook leidde hij het orkest bij de legendarische programma’s van Mies Bouwman, waaronder het spelprogramma Een van de acht. Ook werkte hij meer dan twintig jaar samen met showmaster Rudi Carrell en beleefde hij avonturen in Duitsland, waar Carrell was doorgebroken als tv-persoonlijkheid.
Wanneer je Tonny Eyk vroeg naar zijn meest geliefde werk, begon hij vaak over de samenwerking met het satirische duo Van Kooten & De Bie. Vanaf het Simplisties Verbond in 1975 was hij de vaste componist en producer van het duo van Kees van Kooten en Wim de Bie, die naast het spelen van sketches ook graag liedjes zongen.
Tonny Eyk componeerde daarbij steevast de muziek. Hij leverde nummers op als Zoek jezelf, Ballen in me buik van De vieze man en De Tegenpartij van het duo Jacobse & Van Es. In een gesprek met de Volkskrant lichtte Tonny Eyk in 2020 toe waarom deze samenwerking hem zo na aan het hart ligt: ‘Ze lieten alle muziek aan mij over, ik kreeg nooit commentaar. Ze zijn familie geworden.’
In de loop van de jaren tachtig was Tonny Eyk een echte bekende Nederlander geworden, omdat hij als jurylid optrad in veelbekeken programma’s. Vanaf 1985 was hij dertien jaar lang het vriendelijke jurylid met de krullen en het verstand van muziek in De mini-playbackshow, de talentenjacht met Henny Huisman waarin kinderen mochten deelnemen om liedjes van hun favoriete popsterren te playbacken. Tonny Eyk zat hier naast wisselende juryleden, zoals de pop Bulletje, die vaak lekker onbenullig uit de hoek kwam. Ook genoot Tonny Eyk bekendheid door zijn optredens in het spelprogramma Sterrenslag van de Avro, waarin bekende Nederlanders fysieke opdrachten moesten uitvoeren. Hij fungeerde hierin als scheidsrechter.
Gedurende zijn wel zeven decennia omspannende loopbaan mocht Tonny Eyk talloze prijzen in ontvangst nemen. Gouden en platina platen, Edisons en een Gouden Harp in 1981 voor zijn uitzonderlijke bijdrage aan de Nederlandse muziek. In 2024 kreeg hij daar bovenop nog eens een Edison Oeuvre Award Music in Media.
Tonny Eyk was sinds 1964 getrouwd met Liesbeth Vasbinder, een voormalig danseres bij onder andere Het Nationale Ballet. Ze woonden in Badhoevedorp en kregen twee kinderen: zoon Patrick, die profwielrenner werd en overleed in 2019, en dochter Pascale, die net als haar moeder balletdanseres werd bij Het Nationale Ballet.
Tijdens zijn loopbaan wijdde Tonny Eyk zijn talent ook aan de klassieke muziek. Hij maakte composities voor dirigent Jaap van Zweden, die in concertzalen over de hele wereld werden uitgevoerd. Op hoge leeftijd schreef hij nog composities voor het strijkorkest de Fancy Fiddlers van de in 2021 overleden vioolpedagoog Coosje Wijzenbeek.
Tegen de Volkskrant vertelde hij over de overeenkomsten tussen de lichte en de klassieke muziek. ‘Het componeren gaat me makkelijk af en ik vind het leuk. Ik heb ook voor zoveel tv-series geschreven... De stille kracht. Hollands glorie. Dat werd allemaal gespeeld door de omroeporkesten. Dus de stap naar klassiek was nooit zo groot.’
* In 1958 stonden Tonny Eyk en zijn zus Jeannette in Luik met hun accordeonduo in het voorprogramma van de grote Amerikaanse rock-’n-rollster Bill Haley.
* Tonny Eyk schreef de bekende compositie van Chanson pour Milan, een lied afkomstig uit de film Nummer 14 uit 1972, een ode van regisseur Maarten de Vos aan voetballer Johan Cruijff.
* Wielrennen was een van Tonny Eyks grote passies. Hij was vooral groot liefhebber van de Tour de France en hij verzamelde in zijn leven honderden wielertruien.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant