China heeft een werkend prototype gebouwd van een EUV-machine, waar ASML momenteel een monopolie op heeft, meldt persbureau Reuters. Het is een doorbraak in China’s pogingen om zijn achterstand op gebied van geavanceerde chips te dichten.
EUV-machines spelen een sleutelrol in de technologische concurrentiestrijd tussen China en het Westen. Het zijn de enige apparaten waarmee de meest geavanceerde computerchips, onder meer nodig voor kunstmatige intelligentie, geproduceerd kunnen worden. ASML heeft de machines nooit aan China mogen leveren. Dit moet onder meer voorkomen dat de Chinezen de modernste chips voor geavanceerd wapentuig kunnen produceren.
Het was al duidelijk dat China zelf EUV-technologie probeert te ontwikkelen, maar Reuters meldt op basis van twee ingewijden een doorbraak. Ingenieurs, onder wie uit China afkomstige oud-medewerkers van ASML, hebben eerder dit jaar een machine gebouwd die in staat is extreem ultraviolet licht (EUV) op te wekken. Dit zijn de lichtstralen waarmee chipmachines op nanometerschaal lijntjes kunnen trekken, nodig voor de meest fijnmazige computerchips.
Zover is China nog niet. Volgens de bronnen wil de Chinese regering in 2028 werkende chips kunnen maken met het prototype, al is 2030 volgens hen realistischer.
Christophe Fouquet, CEO van ASML, zei in april nog dat het ‘vele, vele jaren’ zou duren voordat China ASML’s precisie kan evenaren. In een reactie zegt ASML niet verbaasd te zijn dat China het apparaat probeert na te bouwen. Het bedrijf uit Veldhoven wijst erop dat het ‘geen geringe prestatie’ zal zijn om dit daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Beleggers zijn niet direct geschrokken, getuige de beurskoers, die donderdag juist licht steeg.
Zes jaar geleden, toen de Nederlandse regering op aandringen van de Verenigde Staten ASML verbood hun meest geavanceerde machines aan China te leveren, riep de Chinese leider Xi Jinping zelfvoorzienendheid van de Chinese halfgeleiderindustrie tot de hoogste politieke prioriteit uit.
Daarop is volgens Reuters onder leiding van de Chinese telecomgigant Huawei een Chinese variant op het Manhattanproject opgezet, naar het geheime Amerikaanse programma om in de Tweede Wereldoorlog zo snel mogelijk een atoombom te ontwikkelen. Huawei-topman Ren Zhenfei zou persoonlijk de centrale partijleiding in Beijing op het hoogste niveau op de hoogte houden over de voortgang.
Huawei coördineert in heel China de inspanningen van duizenden ingenieurs en onderzoekers, zowel van staatsbedrijven als universiteiten, om de EUV-machine te bouwen, zo schetst Reuters. Onderdelen halen ze onder meer uit oudere ASML-machines en van de tweedehandsmarkt, gebruikmakend van tussenpersonen om de werkelijke koper te verhullen.
Ook worden onderdelen van de Japanse bedrijven Nikon en Canon die onderhevig zijn aan exportrestricties naar China gesmokkeld. Betrokken Huawei-medewerkers die aan de meest gevoelige technologie werken, zouden doordeweeks op hun werkplek slapen met beperkte toegang tot hun telefoons omdat het project zo geheim is. Medewerkers worden voorzien van een alias, compleet met Chinese identiteitsbewijzen.
De Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt al jaren voor Chinese bedrijfsspionage, met name in de Nederlandse chipindustrie. Dit gebeurt voor de MIVD onder meer via hackers, medewerkers die bij techbedrijven werken en overnames.
ASML zelf had zo’n twintig jaar nodig om van het eerste werkende prototype tot de daadwerkelijke verkoop van EUV-machines te komen. Dergelijke machines worden breed beschouwd als de meest complexe op aarde.
De apparaten ten grootte van een stadsbus bevatten meer dan 100 duizend onderdelen, waaronder de gladste spiegels ter wereld, die speciaal voor deze machines zijn ontworpen. In een vacüumruimte worden 50 duizend tindruppels per seconde met een laser beschoten om het extreem ultraviolette licht op te wekken. De ingenieurs in China zouden vooral nog worstelen met het nabouwen van het uiterst precieze lenzen- en spiegelsysteem.
ASML zelf zit intussen ook niet stil: dit jaar verkocht het zijn eerste commerciële High-NA EUV-machines. Die zijn alweer een slag preciezer dan eerdere generaties EUV-machines. In de pijpleiding zit intussen de Hyper-NA EUV machine, die nóg fijnmaziger te werk gaat en die vanaf 2030 beschikbaar zou moeten komen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant