Schoolapp Magister was de afgelopen maanden de kop-van-jut in het debat over de groeiende prestatiedruk onder jongeren. Maar volgens directeur Sylke Riester ligt de regie bij scholen zelf. ‘Wij bepalen niet of ouders inzage krijgen in cijfers of hoe vaak er wordt getoetst. Scholen maken zelf die keuzes.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.
Nee, Sylke Riester is geen typische Magister-ouder. Niet iemand die de middelbareschoolapp de hele dag door ververst om te kijken of er al nieuwe cijfers, roosterwijzigingen of huiswerk van haar kinderen binnen zijn. ‘Daar is het ook helemaal niet voor bedoeld’, zegt de directeur van Magister. Liever noemt ze het dan ook geen leerlingvolgsysteem, maar een ‘leerlingadministratiesysteem’, ontworpen om het schoolleven te ordenen, niet om kinderen continu te monitoren.
Toch werd Magister (één miljoen dagelijkse gebruikers, zo’n 70 procent van de middelbare scholen werkt ermee) de afgelopen maanden het mikpunt in het debat over prestatiedruk onder jongeren. Aanleiding was een school in Zeist die het cijferoverzicht voor ouders afsloot in een poging het mentale welzijn onder leerlingen te verbeteren. Daarmee barstte een bredere discussie los over de rol van Magister. De app zou prestatiedruk verhogen doordat ouders realtime kunnen meekijken met cijfers.
In de media doken verhalen op van ouders die hun puber vanaf het werk foeterend opbelden over een onvoldoende die ze zelf eerder hadden gezien dan hun kind. Dat cijfers op elk moment konden binnenkomen, óók vlak voor bedtijd, in weekenden of tijdens vakanties, oogstte kritiek. Magister, zo was de teneur, drong ongevraagd de huiskamer binnen.
Riester volgde de discussie vanuit Leeuwarden, waar het kantoorpand van Magister is gevestigd, met enige verbazing. Scholen kunnen het cijfergedeelte voor ouders namelijk al jaren afsluiten. ‘Dat is met één druk op de knop geregeld’, zegt ze. Dat vrijwel geen enkele school dat doet – de school in Zeist behoort vooralsnog tot een kleine groep – laat volgens haar vooral zien hoe belangrijk scholen ouderbetrokkenheid vinden.
Het veelbesproken beeld van de ouder die voortdurend in de nek van zijn puber hijgt, is volgens haar een karikatuur. ‘Er zijn allerlei soorten ouders’, zegt ze. ‘Sommigen geven steun aan de keukentafel, anderen openen de app nooit.’ Zelf gebruikt ze Magister vooral om het rooster van haar kinderen te checken, ‘zodat ik weet of ik m’n puber op tijd uit bed moet krijgen’. Pushmeldingen heeft ze uitstaan.
Hoewel scholen Magister de afgelopen tijd geregeld aanwezen als aanjager van stress, ontwikkelt het platform volgens Riester juist nieuwe functies op verzoek van scholen zelf. Zo werd dit jaar de nieuwe functie Cijfertijd geïntroduceerd, waarmee scholen kunnen instellen dat cijfers alleen op vaste momenten worden gepubliceerd, bijvoorbeeld op doordeweekse dagen tussen 16 en 17 uur. Inmiddels maakt ongeveer 60 procent van de scholen er gebruik van.
Hadden jullie deze functie niet veel eerder moeten instellen?
‘In Magister konden docenten altijd al zelf bepalen of ze cijfers direct publiceren of er nog even mee wachten. Dan krijg je dat de één het wel doet en de ander niet. Vorig jaar nam de vraag om schoolbreed cijfers te kunnen publiceren toe. Het scheelt namelijk ook in de administratieve last van docenten. Dat was het begin van Cijfertijd. Het duurt vervolgens maanden om zo’n nieuwe functie te bouwen.’
De kritiek ging afgelopen maanden vooral over ouders die kunnen meekijken met cijfers. Waarom stellen jullie de app niet zo in dat ouders standaard geen inzage hebben?
‘Omdat je niet alle scholen over één kam kunt scheren. We hebben in Nederland een heel pluriform stelsel met onder meer vrije scholen, categorale gymnasia, Daltonscholen, brede scholengemeenschappen met vmbo-havo-vwo en Jenaplanscholen. Sommigen werken heel klassiek met vakken, anderen hebben leerpleinen, open ruimtes waar leerlingen meer zelfstandig en projectmatig werken.
‘Wij moeten een systeem ontwikkelen dat voor al die scholen werkt. Dat doen we door Magister in standaardinstellingen aan te leveren, net zoals je je iPhone of Samsung in fabrieksinstellingen krijgt als je ’m nieuw koopt. Vervolgens kan een school zelf zijn voorkeuren instellen.’
Toen D66 en NSC in mei in de Kamer een voorstel indienden om het cijfergedeelte van Magister standaard af te schermen voor ouders, trokken ook scholen volgens Riester direct aan de bel. Zij vreesden dat zo’n maatregel hun dagelijkse praktijk juist zou belemmeren. Dat herkent Riester ook uit haar eigen gezinssituatie. ‘Mijn zoontje zit op het speciaal onderwijs. Daar is juist heel nauw contact nodig om een kind goed te begeleiden. Dan heb je die inzage als ouder gewoon nodig.’
Ze benadrukt dat Magister bewust niet op de stoel van een schooldirectie gaat zitten. ‘Wij bepalen niet of ouders inzage krijgen in het rooster of dat er meer of minder wordt getoetst. De school moet de regie houden over wat zij wel of niet instelt. Wij ondersteunen en geven inzichten, zodat scholen goede beslissingen kunnen nemen. Maar het onderwijs is aan hen.’
Drie jaar geleden stapte Riester na een carrière in de tech bij onder meer Tele2 en DPG Media over naar Schoologica, het softwarebedrijf achter Magister en ontwikkelaar van onder andere digitale administratiesystemen voor middelbare scholen. Schoologica is onderdeel van Sanoma Learning, de Europese educatiegroep die ook uitgeverij Malmberg onder zich heeft.
Magister is in Nederland al jaren marktleider. Concurrent Somtoday is de belangrijkste andere speler en bedient zo’n 30 procent van de markt.
In het kantoor van Schoologica in Leeuwarden, met aan de muur foto’s van breed lachende pubers met slotjesbeugels, vertelt Riester hoe Magister ooit begon. De in 2001 gelanceerde software was aanvankelijk niet meer dan een gedigitaliseerde kaartenbak – de oude rolodex van de schooladministratie, met per leerling een pasfoto, adres en telefoonnummer. Ouders speelden in dat systeem nog helemaal geen rol. Het was puur bedoeld voor intern gebruik door de school.
Vervolgens kwamen er steeds meer functies bij. Basisscholen wilden bijvoorbeeld weten hoe hun adviezen uit groep 8 uitpakten. Via Magister kregen zij later een terugkoppeling of leerlingen inderdaad op het beoogde niveau terechtkwamen.
Ook de bekostiging werd gedigitaliseerd: scholen moesten hun leerlingenaantallen doorgeven aan DUO, de basis voor de lumpsumfinanciering. Later volgden de schoolexamens en hun resultaten, omdat scholen wettelijk verplicht zijn om examencijfers te registreren en verantwoorden.
Toen de Onderwijsinspectie vroeg om betere verzuimregistratie, bouwde Magister een absentiemodule. Daarmee werd de rol van ouders voor het eerst essentieel: alleen met hun goedkeuring geldt afwezigheid als geoorloofd. Ouders kregen daardoor toegang tot Magister, aanvankelijk uitsluitend voor het rooster en het doorgeven van absenties. Cijfers volgden later, als digitale vervanging van de fysieke rapporten en cijferkaarten die ouders voorheen periodiek moesten ondertekenen.
Hoe keek u naar het beeld dat afgelopen tijd werd geschetst van Magister als kop-van-jut in de discussie over prestatiedruk?
‘Dat voelde niet goed. Wij doen met ons team elke dag ons stinkende best om het voor leerlingen, scholen en docenten zo goed mogelijk te regelen. Dat het zo gericht was op ons, voelde eerlijk gezegd nogal zuur.’
Vindt u dat Magister verantwoordelijk is voor het welzijn van leerlingen?
‘Ik ben blij met de aandacht voor leerlingwelzijn, maar Magister mag niet op de stoel van de schoolleiding gaan zitten. Die bepaalt uiteindelijk hoe ze omgaan met toetsdruk, het wel of niet geven van cijfers en welk beleid er is rondom het betrekken en informeren van ouders. Wij kunnen functies beschikbaar maken die scholen daarbij helpen. Om een voorbeeld te geven: als een school een leerling heeft waar extra zorg naartoe moet gaan omdat die langdurig ziek is geweest, of omdat er thuis iets speelt, dan kan er via de samenwerkingsverbanden extra geld worden aangevraagd. Dat proces hebben we helemaal gedigitaliseerd, zodat een school veel makkelijker van die ondersteuningsbudgetten gebruik kan maken.
‘Lang voordat het over Magister-stress ging, hebben we al functionaliteiten gebouwd om de toetsdruk inzichtelijk te maken. Vroeger had je een klassenboek waarin werd bijgehouden hoeveel toetsen een klas in een week had. Nu kunnen mentoren in Magister zien hoe vol de week van een klas zit en waar de druk te hoog wordt. Dan kunnen zij ingrijpen.’
Weigeren jullie ook weleens verzoeken van scholen?
‘Zeker. Zo kregen we recentelijk het verzoek van een school om via Magister de religie van leerlingen vast te leggen. Dat is bij ons alleen toegestaan voor bijzondere scholen met een religieuze grondslag. Je moet in zo’n geval altijd denken: waar kan dit in andere situaties voor worden gebruikt als je het eenmaal opslaat? En is het wettelijk verplicht om dat vast te leggen? De verzoeken van scholen mogen alleen binnen de doelstelling van onderwijs of leerlingbegeleiding vallen. Als dat niet het geval is, zeggen wij gewoon nee.’
Er is ook kritiek dat Magister vooral negatieve informatie toont: cijfers, te-laat-meldingen, absenties. Ouders zeggen: ‘Zet er ook eens iets leuks in.’ Herkent u dat?
‘Dat wens ik zelf ook. We kijken daarom of we dingen anders kunnen weergeven. Op het gebied van absenties zijn we nu bijvoorbeeld bezig om aanwezigheid te registreren in plaats van ‘je had zoveel te-laatjes’. Eerder hebben we ook de kleurcodering bij leerlingen aangepast. Vroeger waren onvoldoendes rood en voldoendes groen. Leerlingen gaven aan dat het niet leuk is om naar te kijken. Daarom is nu alles neutraal zwart.’
Magister krijgt op recensiesite Trustpilot 1,3 ster op basis van 600 beoordelingen.
Riester lacht hard. ‘Die zijn naar mijn idee geschreven door pubers die zitten te grollen. Ze schrijven onder meer over ouders die met slippers gooien vanwege slechte cijfers. We hebben een periode gehad dat we daar heel serieus naar keken, maar toen kwamen we tot de conclusie dat het in de puberteit ook gewoon noodzakelijk kwaad is om dergelijke grapjes te maken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant