Frank Heinen is schrijver en columnist voor de Volkskrant.
Na de dood van de Britse fotograaf Martin Parr twee weken geleden bracht ik een paar uur door met bladeren in zijn boek The Last Resort, het terugkijken van Lee Shulmans documentaire I Am Martin Parr en het opzoeken van interviews. Zo belandde ik bij een oud NRC-vraaggesprek. Kop: ‘Alleen in de tandheelkunde wordt vooruitgang geboekt.’
Voor mij gaat er iets vriendelijks, iets diep menselijks uit van Parrs werk. Er zijn ook mensen die vinden dat hij zijn geportretteerden soms voor schut zette, maar wat hij volgens mij deed – of in elk geval: probeerde te doen – was laten zien dat we allemaal al voor schut staan. En dat dat leed te overzien is. In Parrs foto’s zit nooit weerzin. Hij keek precies, omdat hij wilde leren hoe mensen zijn, en waarom. En behield ondanks zijn realisme altijd het soort levenslust dat je ‘zin’ zou kunnen noemen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik dacht aan Parr, en aan de tandheelkunde, toen begin deze week Donald Trump een nieuwe verdieping op zijn Toren van Krankzinnigheid plaatste. In reactie op het nieuws over de moord op regisseur Rob Reiner en diens echtgenote, begon de president op zijn eigen socialemediakanaal te fulmineren over het feit dat Reiner een openlijke hekel aan hem had gehad.
In een wereld waarin praktisch alle interactie al politiek lijkt, maakte Trump een zeldzaam niet-politieke gebeurtenis óók politiek. Hij veegde zijn vieze vingers af aan de nagedachtenis van twee net vermoorde mensen, als de eerste de beste antivaxxer die onder ieder nieuwsbericht over een plots gestorven jong iemand ‘Vaccin????!!!’ zet. Maar Trump deed nog iets – mogelijk onbewust, maar dat is het bewustzijnsniveau waarop hij vaker actief is. Hij trok het nieuws zijn wereld binnen, besprak de dood van het echtpaar Reiner als een middeleeuws duel waaruit hij als winnaar naar voren was gekomen. Hoeveel mensen hem ook naar de kroon proberen te steken; niemand pronkt vanzelfsprekender met zijn weerzinwekkendheid dan hij.
Wat moet je doen? De zoveelste van verbazing trillende grap maken? ‘It’s hard to satirize a guy with shiny boots.’ (Uit de film Manhattan.)
Maar wat dan? Want de weerzin is er al. Tja, je kunt hem secuur beschrijven, je kunt je ertegen verweren, al hoorde ik laatst op de radio dat mensen mimetische wezens zijn en dat we gedoemd zijn het gedrag van onze leiders te imiteren. Wie zichzelf te veel aan weerzinwekkendheden van hogerhand blootstelt, loopt het risico zelf weerzinwekkend te worden, of zelf de weerzin te worden, of op z’n minst te gaan geloven dat z’n eigen weerzin de as is waar alles om draait.
Pas op, hier volgt een belegen woordspeling: om de weerzin voor te blijven, zul je weer zin moeten krijgen. Het is bijna Kerst. Even rust. Doe er wat mee. Lees en herlees de rubrieken over 25-jarigen, honderdjarigen en kinderen in deze krant en realiseer je hoeveel willekeurige vreemden je kunnen leren en hoezeer ze je kunnen ontroeren. Kijk naar Henri Bontenbal en zeg tegen jezelf: nee, ik ga niet denken dat ik het altijd al dacht. Formeer niet met malloten. Stel vast dat je lang niet altijd weet hoe mensen zijn, en zelden waarom. Stop met ChatGPT, of begin er niet mee. Verhuis naar Signal. Luister niet naar zinnen die beginnen met ‘In Nederland zijn wij gewend om…’. Bestudeer je gebit en stel vast dat het ook erger had gekund. Schrijf iets echts op een kaart en verstuur ’m. Twijfel met overgave. Kijk geen serie waarvan je van tevoren al weet dat je ’m slecht gaat vinden. Wees realistisch, en toch opgewekt. Maak weer zin – je gaat hem nog nodig hebben.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant