Archeologie Rome is twee bijzondere bezienswaardigheden rijker: de nieuwe metrostations ‘Colosseum-Keizerlijke Fora’ en ‘Porta Metronia’. Ze zijn tegelijk een stukje ondergronds archeologisch museum.
Een man loopt langs de archeologische vondsten die zijn ontdekt tijdens de aanleg van een nieuwe metrolijn bij metrostation Colosseum - Keizerlijke Fora.
Van het republikeinse tot het keizerlijke tijdperk, van de Middeleeuwen tot de Renaissance, tot aan de stadsvernieuwing van de 20ste eeuw: de grond onder Rome onthult een complexe archeologische gelaagdheid. De aanleg heeft 13 jaar geduurd, maar twee nieuwe ondergrondse metrostations, Colosseum – Keizerlijke Fora en Porta Metronia, bieden nu een unieke inkijk in een stukje van dat bijzondere oude Rome, omdat ze tegelijk dienstdoen als archeologisch museum.
De keizerlijke fora, waarvan de resten bovengronds nog grotendeels te zien zijn, waren een complex van gebouwen, elk met een eigen administratieve, religieuze of juridische functie. In de metrohalte staat Angelica Pujia, restaurateur bij het archeologisch park van het Colosseum, glunderend bij een fraai verlichte ruïne. ,,Dit was een ‘domus’, een Romeins woonhuis. Dat de familie welvarend was, valt af te leiden uit het thermisch complex dat bij het huis hoorde. Hier zie je de resten van een klein zwembad, met een stoombad ernaast.” Ze heeft de gevonden voorwerpen op de site gerestaureerd en glimt van trots. ,,Je neemt de metro, en maakt een tijdreis naar de antieke wereld.”
Archeologen vonden ook ondergrondse sporen van de grote brand die het oude Rome in 64 na Christus trof, onder keizer Nero. In het ondergrondse metrostation vertellen 28 oude waterputten ook het verhaal van de tijd dat Rome nog geen wijdverspreide aquaducten had voor de watervoorziening van de stad, maar de Romeinen voor hun dagelijks waterverbruik met emmers water bij putten gingen halen. Een aantal van die emmers zijn in lange, glazen cilinders tentoongesteld.
In de waterputten zijn voorwerpen teruggevonden uit de periode tussen de vierde en de tweede eeuw voor Christus, een bewijs dat ze eeuwenlang werden gebruikt. Op de bodem liggen scherven van kruiken, maar er werden ook stukken hertengewei en fallussen – een Romeins symbool van voorspoed – gevonden. ,,Het betreft rituele offers die de oude Romeinen brachten aan water, de bron van leven”, zegt Elisa Cella, als archeologe verbonden aan het archeologisch park van het Colosseum. ,,De offers werden gebracht als de bron was opgedroogd, als een manier om de waterbron ritueel af te sluiten.”
Het tweede metrostation dat dinsdag onder massale belangstelling van de pers werd ingehuldigd, is dat van Porta Metronia, vlak bij de Aureliaanse Muur, een grote verdedigingsmuur die keizer Aurelianus in de derde eeuw na Christus liet bouwen. ,,Dat daar vlakbij de resten van een grote Romeinse legerkazerne lagen, wisten we nog niet”, zegt Simona Moretta, wetenschappelijk verantwoordelijke voor de opgravingen, die tien jaar hebben geduurd.
Het nieuwe metrostation Colosseum – Keizerlijke Fora met uitzicht op het Colosseum in Rome.
Pas tijdens de graafwerken voor de nieuwe metrohalte werd het grote militaire complex (tweede en derde eeuw na Christus) ontdekt, dat soldatenbarakken, het huis van de legercommandant en een dienstvleugel omvat. De kazerne werd voor de aanleg van de metrohalte eerst verplaatst, en vier jaar lang elders opgeslagen, om daarna op zijn vindplaats te worden heropgebouwd. ,,We gebruikten geo-lokalisatie om dat op precies dezelfde plek te doen”, zegt Moretta.
De kazerne is gedecoreerd met 200 vierkante meter fresco’s en 100 vierkante meter mozaïeken, die vanachter glas gedeeltelijk zichtbaar zijn. ,,Welk korps hier was gelegerd, weten we niet precies”, zegt Moretta. ,,Vermoedelijk betrof het soldaten die werden ingezet ter bescherming van de keizer en de bevolking.”
Het interieur van het nieuwe Romeinse metrostation Colosseum – Keizerlijke Fora.
Beide nieuwe metrostations liggen op de metrolijn C, een strategische lijn van 29 kilometer lang, die de oostelijke en westelijke buitenwijken van Rome verbindt en dagelijks 800.000 passagiers kan vervoeren. De constructie van de nieuwe metrohaltes ging met een staaltje vernuftig ingenieurswerk gepaard. Op de historische gebouwen rondom de bouwplaats werden duizenden sensoren geplaatst, om zelfs de kleinste vibraties te detecteren.
De opening van de nieuwe haltes betekent niet het einde van de werkzaamheden. Het hart van de stad Rome ligt er nog wel even als een grote bouwplaats bij: op de opening van de nieuwe metrohalte Piazza Venezia – aan het plein met het balkon van waarop dictator Mussolini het volk toesprak – is het bijvoorbeeld nog zeker wachten tot in 2033.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC