President Volodymyr Zelensky zei dinsdag te hopen dat het bij zijn volgende bezoek aan Nederland vrede is in Oekraïne. Dat er echter geen zicht is op een akkoord, maakte Rusland duidelijk door waarborgen zoals een internationale troepenmacht onbespreekbaar te noemen.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Zelensky zei voor het Nederlandse parlement in Den Haag dat de huidige vredesonderhandelingen ‘de meest intense en gerichte’ gesprekken zijn sinds het begin van de oorlog. Hij benadrukte dat Oekraïne strijdt voor ‘elk detail’ in de concepttekst voor een akkoord. ‘Geen enkel detail mag een beloning worden voor Russische agressie’, aldus Zelensky. ‘Als de agressor een beloning ontvangt, gaat hij geloven dat oorlog loont.’
Zo hamerde de Oekraïense president erop dat een mogelijk vredesakkoord niet mag betekenen dat de Russische staat en oorlogsmisdadigers straf ontlopen. ‘Dit gaat niet alleen over diplomatie, niet alleen over fysieke veiligheid. Het gaat er ook om dat Rusland eindelijk leert te leven volgens de rechtsstaat.’
Uit Europa en de VS klinkt enige hoop op een akkoord na twee dagen van gesprekken met Zelensky en diens team in Berlijn. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz sprak maandag over ‘een werkelijk verreikende, inhoudelijke overeenkomst’ over veiligheidsgaranties voor Oekraïne. De Amerikaanse president Donald Trump zei te geloven dat een akkoord ‘dichterbij is dan ooit tevoren’.
Maar Rusland schuift cruciale punten voor een akkoord al van tafel, waaronder de ‘multinationale troepenmacht’ in Oekraïne die Europese leiders maandag aankondigden als onderdeel van veiligheidsgaranties. Sergej Rjabkov, de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken, zei maandag dat Rusland in het geval van een internationale troepenmacht niet akkoord gaat met een bestand. ‘Wij zullen op geen enkel moment instemmen of genoegen nemen met de aanwezigheid van Navo-troepen op het Oekraïense grondgebied’, zei Rjabkov tegen de Amerikaanse zender ABC News.
Rjabkov, een belangrijke Russische diplomaat die sinds 2008 in Poetins regeringen zit, zette tevens territoriale eisen uiteen die onbespreekbaar zijn voor Oekraïne. Hij zei dat een toekomstig akkoord vijf Oekraïense provincies moet overhevelen naar Rusland: behalve de veroverde Krim en Loehansk ook de deels onbezette provincies Cherson, Zaporizja en Donetsk. ‘We kunnen hier in geen enkele vorm een compromis over sluiten’, aldus Rjabkov. De Russische president Vladimir Poetin annexeerde de provincies in 2022, ook al was het Russische leger er toen ook nog niet in geslaagd ze te veroveren.
Om die redenen waarschuwde Zelensky Nederland dinsdag om ‘niet te ontspannen of alleen op diplomatie te vertrouwen’. Hij wees het parlement op de dagelijkse Russische bombardementen op steden en energie-infrastructuur, die bedoeld zijn om Oekraïners deze winter te laten doodvriezen. ‘Elke nacht zitten Oekraïense ouders met hun kinderen in kelders en schuilkelders’, zei Zelensky. ‘Elke nacht. In de hoop dat onze luchtafweer het zal houden.’
De president roemde de Nederlandse steun aan Oekraïne en zei dat die nu nog net zo belangrijk is als in 2022, het eerste jaar van de Russische invasie. ‘Elke daad van solidariteit bewijst één ding: Russische oorlog zal niet de norm worden. Niet nu, niet in de toekomst. Zolang jullie aan onze zijde staan, en zolang onze andere partners aan onze zijde staan, staat Rusland er alleen voor in zijn oorlog.’
Nederland kwam Zelensky dinsdag tegemoet door gastland te worden van een internationale commissie voor Oekraïense schadeclaims. De commissie gaat tienduizenden claims van Oekraïners over Russische oorlogsschade beoordelen. De bedoeling is dat Rusland de geleden schade uiteindelijk vergoedt, mogelijk via Russische bevroren tegoeden in Europa.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant