De vader en zoon die zondag dood en verderf zaaiden bij een Chanoeka-viering op Bondi Beach in Sydney, waren volgens de Australische premier gedreven door IS. De terroristische organisatie heeft een flinke voet aan de grond in de regio, stelt terrorisme-expert Rohan Gunaratna.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Volgens de politie zijn in de auto van verdachten Sajid Akram (50) en Naveed Akram (24) vlaggen van Islamitische Staat (IS) aangetroffen. Bij de aanslag vielen vijftien doden. Vader Sajid, door de politie doogeschoten bij de aanslag, is van oorsprong Indiaas. Zoon Naveed Akram is een geboren Australiër. Hij kwam in 2019 al in beeld bij de binnenlandse veiligheidsdienst Asio. Die onderzocht hem destijds zes maanden lang vanwege zijn banden met personen die in de gevangenis waren beland.
Volgens tv-zender ABC, die zich baseert op een bron binnen de Australische terrorismebestrijding, had Naveed Akram banden met een IS-netwerk rond Isaac El Matari, een zelfverklaard IS-commandant die in 2019 werd gearresteerd en in 2021 tot 7 jaar cel werd veroordeeld voor terroristische misdrijven.
Hoe groot is IS in de regio Zuidoost-Azië en Australië?
Rohan Gunaratna, terrorisme-expert aan de S. Rarajatnam School of International Studies in Singapore: ‘IS is flink aanwezig. Dat is met name begonnen in 2014, toen een groot deel van terreurorganisatie Jemaah Islamiyah het IS-gedachtegoed overnam. Islamiyah was onder meer verantwoordelijk voor de bomaanslagen op Bali in 2002, waarbij 202 mensen om het leven kwamen.’
Volgens Gunaratna heeft IS sindsdien meer dan honderd aanslagen gepleegd in de regio, waarvan zo’n dertig in Indonesië. ‘Ook belegerde IS de stad Marawi, in het zuiden van de Filipijnen. Er zijn zeker tweehonderd leden van IS in de regio, vooral in Indonesië, Maleisië en de Filipijnen.’
Heeft IS ook in Australië voet aan de grond gekregen?
‘Zeker, en dat netwerk was er al in de tijd van Islamiyah. De meeste Australische moslims zijn erg mainstream, maar in grote steden wonen ook moslims die niet geïntegreerd zijn in de Australische samenleving. Zij erkennen de Australische waarden niet, maar zitten met hun hoofd in het Midden-Oosten.Enkele honderden zijn erg gevoelig voor extremistische prekers van IS en Al-Qaeda. Sinds 7 oktober 2023 is er veel radicalisering zichtbaar onder moslims die ver van de Australische samenleving af staan.
‘De in Syrië geboren Wisam Haddad, woonachtig in Sydney, kan gezien worden als de belangrijkste preker voor IS in Australië. Die stelt onder meer dat Allah moslims die actie ondernemen tegen de vijand, prefereert boven andere moslims.
‘We weten dat Naveed Akram 19 was toen hij werd gerekruteerd en radicaliseerde. Nu is hij zelf een preker. Dit had geen verrassing mogen zijn voor de Australische autoriteiten.’
Volgens Australië reisden de verdachten naar de Filipijnen. Wat is er bekend over IS in dat land?
‘In het zuiden van de Filipijnen zijn meerdere trainingsbases. Veel Australische sympathisanten zijn daar getraind. De twee belangrijkste en grootste zijn op het eiland Mindanao, namelijk kamp Hudaybiah en kamp Jabal Kuba. Daar worden veel buitenlandse extremisten getraind.
‘Dit soort kampen staat vaak in conflictgebieden die niet volledig onder controle van de overheid staan, zoals het zuiden van de Filipijnen. De wapens en de ideologische preekers zijn vaak al aanwezig.’
Hoe verhoudt IS in deze regio zich tot het Midden-Oosten?
‘De ideologie, de financiering, de training: het komt allemaal uit het Midden-Oosten. IS lijkt een nieuwe generatie te willen opleiden in Zuidoost-Azië, die de nieuwe vechters, prekers en leiders moet leveren.
‘Inmiddels zijn de meeste leiders van cellen van IS in de regio ook gevestigd in Zuidoost-Azië, en niet meer in het Midden-Oosten. Daarbij heeft ieder land zijn eigen leider. Er is geen hoofd van IS Zuidoost-Azië, bijvoorbeeld.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant