Kunstrestaurator Sandra Weerdenburg was fel, rechtvaardig en standvastig. Ze voelde het als haar taak om het kunstwerk te beschermen. ‘Sandra was een restaurator in hart en nieren.’
Restaurator zou ze worden. Als kind wist ze dat al. Misschien kwam het door haar grootvader, die een transportbedrijf in kunst had. Bij hem stond de kunst tegen de muur te wachten op vervoer en zij, dol op tekenen en schilderen, vergaapte zich eraan. Misschien kwam het door het enorme beeld van Richard Serra bij het Stedelijk Museum waarvoor haar vader technische tekeningen had gemaakt.
Maar toen zij van de middelbare school kwam, bestond er geen opleiding voor restaurator. Dan maar kunstgeschiedenis in Utrecht, besloot ze. Medestudent Gerard de Hartog viel meteen haar krullenbol op. Zij wachtte tot na de zomer voordat ze hem honderduit vertelde over haar jeugd in Laren, haar schooltijd in Hilversum en dat de studie kunstgeschiedenis voor haar een tussenstop was. ‘In onze tijd duurde de studie 5,5 tot 6 jaar’, zegt De Hartog. ‘Er was geen werk, we deden er allemaal langer over. Sandra werkte af en toe bij een privé-restaurator.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
De ommekeer kwam toen zij in Limburg terecht kon bij Anne van Grevenstein-Kruse, een internationaal erkende kunstrestaurator, later hoogleraar. Drie jaar duurde die studie, met aanvullend twee jaar stages, onder andere in het Stedelijk Museum in Amsterdam, de plek voor moderne en eigentijdse kunst. Ze had nog maar net een baan bij het Rijksmuseum in Twente, toen het Stedelijk belde. Ze hadden een restaurator beelden nodig. Zij had een onuitwisbare indruk gemaakt. Of ze maar wilde komen.
Het was 1996. Ze bleef er 29 jaar. Van restaurator beelden werd ze hoofd van de afdeling. Monica Marchesi, papier-restaurator, werkte 19 jaar met haar samen. ‘De laatste decennia heeft restauratie een wetenschappelijke basis gekregen. Bij moderne en hedendaagse kunst is het belangrijk te weten wat de – vaak nog levende – kunstenaar precies wil. Vaak bestaan de kunstwerken uit nieuwe, experimentele materialen en technieken, kunststoffen bijvoorbeeld waarvan we lang dachten dat die onverwoestbaar zijn en niet zouden verouderen. Het tegendeel is waar.’
Weerdenburg nam haar vak uiterst serieus. ‘Ze was iemand die eerst vijf keer om een werk liep voordat ze er iets mee ging doen’, zegt De Hartog. ‘Ze voelde het als haar taak de kunst te beheren, niet altijd tot genoegen van leidinggevenden die er nog wel eens mee wilden scoren. Was het werk in slechte staat, dan voorkwam ze dat het werd uitgeleend.’ Marchesi: ‘Ze was een restaurator in hart en nieren. Ze was fel, rechtvaardig en standvastig, altijd haar ethisch kompas volgend. Het kunstwerk ging voor.’
Weerdenburg woonde met De Hartog en hun dochter Odette in Baarn, waar ze genoot van tuinieren en poëzie. In 2010 overwon ze borstkanker, de darmkanker die twee jaar geleden werd geconstateerd, werd haar fataal. De laatste weken voor haar overlijden op 17 november verbleef ze in een hospice.
Tijdens de uitvaart vertelde haar dochter: ‘Mijn moeder was heel wijs. Ze wist precies de vinger op de zwakke plek te leggen. Ik vroeg haar dikwijls om advies en dan kreeg ik heel vaak ook dingen te horen waar ik niet direct om had gevraagd, bijvoorbeeld heel veel kunsthistorische feitjes. Ik vond dat soms irritant, maar nu ben ik dankbaar dat ze haar passie met me heeft gedeeld. Het is ook van mij een oprechte interesse geworden.’
Voyage au bout de la nuit heet het kunstwerk van Anselm Kiefer, het loden vliegtuig uit 1990 dat 23 jaar geleden naar het Stedelijk kwam en in 2002 onder z’n eigen gewicht (1.800 kg) was omgevallen. Weerdenburg was van begin af aan betrokken geweest bij de restauratie. Zij en De Hartog hebben gezien hoe het enorme gevaarte afgelopen voorjaar via de monumentale trap weer een ereplaats had gekregen op zaal.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant