Dit jaar verzorgt Peter Pannekoek dé Oudejaarsconference. Maar het genre van de eindejaarsvoorstelling kent meerdere, afwijkende verschijningsvormen. De Volkskrant bezocht er twee. Wat gebeurt daar zoal en wat voegen deze voorstellingen toe?
Verschillende vrouwen die naam hebben gemaakt als kleinkunstenaar of stand-upcomedian grijpen deze maand in een wisselende samenstelling de microfoon. Vorig jaar kon iedereen thuis al een voorproefje krijgen, toen de tweede editie van de Vrouwejaars werd uitgezonden op NPO 3.
Dit jaar staan de vrouwen alleen in het theater en is wederom initiatiefnemer en cabaretier Yora Rienstra de presentator. Vanavond in Purmerend introduceert ze Céline Schrama (van comedyclub Haug in Rotterdam), dichter en cabaretier Lotte Velvet, Vera van Zelm (een van de ‘Narsisters’ uit het tv-programma Plakshot) en cabaretier Kiki Schippers (die wekelijks te horen is bij het radioprogramma Spijkers met koppen).
Er komt een goede dosis grappen voorbij, vooral in de act van de heerlijk satirische Van Zelm. Haar populaire Dilan Yesilgöz-imitatie keert terug, zij het in een iets andere vorm. In plaats van louter de VVD-leider te spelen, zoals ze onder meer bij Spijkers met koppen doet, geeft ze de bezoekers een sullige powerpointpresentatie over ‘De Yesilgöz-methode’: een cursus waarin Van Zelm je alles leert over ‘versimpelen’ en je louter door een economische bril leert kijken.
Vooral presentator Yora Rienstra heeft de krant goed doorgenomen. Onder begeleiding van muzikant Vera Marijt zingt ze een geestig en op momenten pijnlijk nummer over het afgelopen jaar (waarbij ze keurig de belangrijkste gebeurtenissen benoemt).
Hoewel de vrouwen meerdere keren herhalen dat er niet veel budget is, staan er een mooie piano en een gitaar op het podium. Die instrumenten gebruiken ze veelvuldig, en vooral Yora Rienstra, Kiki Schippers en Lotte Velvet zingen. Op een prettige manier worden hun geestige en soms melancholische liedjes (waarbij ze ook stilstaan bij heftige zaken als femicide en klimaatverandering) afgewisseld met de comedy van Schrama en Van Zelm.
Céline Schrama focust minder dan de anderen op 2025 en meer op haar leven in de grote stad, waar ze onder meer vrijwilligerswerk doet en op zoek is naar de liefde. Toch zorgt ze vanavond ook voor de meest vileine grap, een die naderhand blijft hangen: ‘Met Rob Jetten krijgen we mogelijk voor het eerst een homo in het Torentje, lieve mensen – als je Mark natuurlijk niet meerekent.’
De Rotterdamse Lotte Velvet heeft een geweldig, vernietigend lied geschreven over een mede-Rotterdammer: Henri Bontenbal – die sympathieke politicus die veel Nederlanders heeft teleurgesteld met zijn optreden bij Nieuwsuur, waarin hij zei dat reformatorische scholen lhbti-jongeren mogen afwijzen. Ze zingt: ‘Achttien zetels en lang geen premier/ God straft meteen/ daar komt nog eens bij/ dat je nu moet samenwerken met een homo/ die meer te zeggen heeft dan jij.’
Hoewel iedereen wel wat te zeggen heeft over vrouwen die in de media opduiken, is het toch prettiger, en misschien zelfs geestiger, om andere vrouwen hierover te horen. Want ook al spaart de meesterlijke Kiki Schippers onder anderen Marjolein Faber, Fleur Agema en Femke Wiersma niet, ze brengt ook een ode aan al deze vrouwen. ‘We hebben zo veel domme vrouwen op hoge posities zitten... en dat vind ik mooi. Dat is toch een teken van emancipatie?’
En dan bezingt ze hen: ‘Eindelijk vrouwen/ want ook vrouwen mogen falen/ het idee klinkt sym-pa-thiek/ eindelijk ook incapabele vrouwen/ in de politiek. Alleen al dit liedje van Schippers (zie een mannelijke cabaretier dat maar eens doen) maakt dit format van de oudejaarsvoorstelling tot een bijzondere aanwinst. (EC)
Vrouwejaars 2025. Door Yora Rienstra, Kiki Schippers, Lotte Velvet, Vera van Zelm e.a. 10/12, Theater De Purmaryn, Purmerend. Tournee t/m 31/12.
Cabaretiers Andries Tunru en Stefan Hendrikx, als duo Beperkt Houdbaar bekend om hun improvisatievaardigheden, kondigen aan iets nieuws toe te voegen aan het genre van de oudejaarsconference. Ze toeren door Nederland met een ‘volledig geïmproviseerde avond die elke keer anders is’. Hun ‘improvisatie-extravaganza’ bevat geen script, het is bewust het tegenovergestelde van de klassieke conference.
Het publiek wordt continu gevraagd onderwerpen in te brengen of ervaringen te delen. Zo stelt het duo de vraag: ‘Wie zat er dit jaar in een penibele situatie?’ Maar in zijn introductie verzekert Tunru ons: ‘Wees gerust, u hoeft niet zelf het podium op te komen.’
In een sfeervol decor met rode gordijnen, een zithoek, glazen champagne en een schaal oliebollen improviseren Tunru en Hendrikx erop los, onder muzikale begeleiding van Joep Hullegie. Het resulteert dit keer in een bonte avond met sketches, een toespraak, een rap, een interview met een lokale ‘mystery guest’ en een minimusical.
De focus ligt puur op grappen en lol maken. De presentatie van Tunru en Hendrikx is charmant, en door de vlotte interactie met de zaal is de sfeer bij de voorstelling in Rotterdam al snel goed. Er wordt veel gelachen. Voor het openingslied wordt het publiek gevraagd om personen te noemen uit het nieuwsjaar 2025. Dit resulteert in een duet tussen techmiljardair Elon Musk en kickbokser Rico Verhoeven. Ook vraagt het duo om memorabele zinnen uit 2025. Uit het publiek komen suggesties als ‘Wij hebben geleverd’ en ‘Het kan wél’, waarna Tunru en Hendrikx aan het improviseren slaan.
Er is maar weinig aandacht voor landelijk nieuws, laat staan voor wereldnieuws. De focus ligt op persoonlijke ervaringen van mensen (wat veel vakantieverhalen oplevert) en lokaal nieuws. In Rotterdam verwerkt het duo de schrijnende kwestie rond uithalers in de haven – jongeren die door criminelen worden geronseld om drugs uit containers te halen – tot een geïmproviseerd rapnummer.
Er is veel muziek. Tunru en Hendrikx kunnen prima zingen en het is knap hoe muzikant Hullegie uiteenlopende muziekstijlen uit zijn synthesizer of piano tovert. De tweede helft van de voorstelling staat geheel in het teken van een musical, verzonnen aan de hand van verhalen uit het publiek; helaas duurt deze zo lang dat hij begint te vervelen.
Na de pauze blijkt er een man in de zaal te zitten met een bijzonder beroep: als coach begeleidt hij Kamerleden die hun zetel kwijt zijn geraakt en een nieuwe baan zoeken. Daar kunnen de comedians wel wat mee. Tunru: ‘U dacht: zij hebben wachtgeld, hier zie ik mogelijkheden.’
‘Geen moraal, geen duiding, geen levenslessen’: in hun promotietekst beloven Tunru en Hendrikx expliciet dat zij geen maatschappijkritische voorstelling zullen brengen. Aan die belofte houden ze zich, maar het maakt de voorstelling ook wel erg lichtzinnig en vluchtig.
Het format heeft zeker potentie, en Tunru en Hendrikx zijn prettige gastheren; ze kunnen zonder enige twijfel goed improviseren. Alleen gaat het in de huidige vorm te weinig over de grote nieuwsgebeurtenissen van het voorbije jaar. Hierdoor is dit grotendeels een ‘reguliere’ improvisatieshow, die je op elk moment van het jaar zou kunnen spelen, en voegt deze maar weinig toe aan het genre van de oudejaarsconference. (JH)
De nogal hyperbijzondere oudejaars-improvisatie-extravaganza. Door Andries Tunru en Stefan Hendrikx. Muziek Joep Hullegie. 13/12, Oude Luxor Theater, Rotterdam. Tournee t/m 30/12.
Het oer-Hollandse genre van de oudejaarsvoorstelling kent enkele vertrouwde steunpilaren. Zo toert routinier Dolf Jansen deze maand nog door het land met zijn 36ste oudejaarsconference, getiteld Ongekend.
Ook weer van de partij is Sjaak Bral, die langs de theaters toert met zijn voorstelling Vaarwel 2025. Dit is alweer de 28ste keer dat Bral het jaar op humoristische wijze samenvat.
Sinds enkele jaren bestaat er in het Wilminktheater in Enschede een nieuwe traditie: de Twentse Eindejaarsconference. Dit keer wordt deze verzorgd door een gezelschap bestaande uit André Manuel, Nathalie Baartman, Thijs Kemperink, Bert Eeftink en Maarten de Groot.
Nog relatief nieuw is het oudejaarsconcept van het Chassé Theater in Breda. In Klaar met het jaar 2025 neemt een club met onder anderen cabaretier Pieter Verelst, dragqueen Emily Salvia en cabaretgroep De Gestampte Meisjes het jaar op alternatieve wijze onder handen.
Op oudejaarsavond zullen alle ogen gericht zijn op Peter Pannekoek. Na de editie van 2021 maakt de populaire cabaretier voor de tweede keer dé Oudejaarsconference (BNNVara), die wordt uitgezonden op NPO 1. Pannekoek treedt hiermee in de voetsporen van recente jaaruitluiders Claudia de Breij (2022), Micha Wertheim (2023) en Pieter Derks (2024).
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant