Zo’n duizend joden vierden zondag op Bondi Beach Chanoeka, het joodse lichtfeest, toen twee mannen geweren tevoorschijn haalden en begonnen te schieten. Twaalf mensen kwamen om, 29 anderen raakten gewond bij wat de politie bestempelt als een ‘terroristische aanslag’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Onder de doden is een van de schutters, die al gauw werd geïdentificeerd als de veertigjarige Naveed Akram uit de buitenwijk Bonnyrigg van Sydney. De andere schutter leeft nog, daarom is zijn naam niet bekendgemaakt. Volgens de politie is het motief van de daders nog niet bekend.
Andere bronnen spraken al snel van antisemitisme. De Australische premier Anthony Albanese was meteen heel uitgesproken: ‘Dit is een doelbewuste aanval op Joodse Australiërs op de eerste dag van Chanoeka, dat een dag van vreugde zou moeten zijn, een viering van geloof.’
De zon heeft zondag duizenden mensen naar het beroemde strand in Sydney gelokt, waar velen zich aan het einde van de middag installeren om naar de zonsondergang te kijken. Bij de speeltuin zijn zo’n duizend mensen samengekomen voor het festival ‘Chanoeka aan de Zee’, om er de eerste chanoeka-kaars aan te steken.
Veel bezoekers van het beroemde strand lopen normaal gesproken van de asfaltweg naar het strand over een bruggetje. Vanaf dit witgepleisterde bruggetje hebben de twee schutters een goed overzicht over het park, het festival, het strand en de zee.
Het is ongeveer kwart voor zeven ’s avonds als de twee mannen voor het eerst aanleggen en beginnen te schieten. Ooggetuigen melden eerst niet in de gaten te hebben gehad wat er gebeurde. Ze dachten dat het vuurwerk was, totdat mensen om hen heen gewond raakten, in elkaar zakten, bloedden. Daarna begint het rennen.
Een van de getuigen, Marley Carroll, zegt dat hij plotseling ‘een golf mensen’ op zich af zag komen. Pas dan merkt hij dat ‘iedereen aan het rennen was’, ‘auto’s toeterden, mensen huilden, en ik herinner me een groepje meisjes die voorbij renden en riepen: Hij schiet op mensen, hij schiet op mensen.’
Om 18.47 komt de eerste melding binnen bij de politie: er wordt geschoten in Archer Park, de groenstrook tussen het strand en het bruggetje. Tegen de tijd dat het eerste bericht op het internet verschijnt, lichten mobiele telefoons op met de bezorgde vraag: ‘Ben jij op Bondi Beach?’
Niet lang daarna verschijnen video’s en foto’s van rennende mensen op sociale media, gevolgd door beelden van lichamen, gewonden, bloed. Mensen rennen het strand af, de weg op die naar restaurants en winkels leidt. Ze worden opgevangen, wonden worden verzorgd totdat een grote stroom ambulances op gang komt die de gewonden over ziekenhuizen in de buurt verspreiden.
Twitter bericht wordt geladen...
De actie creëert zijn eigen held. Als een van de schutters van het bruggetje stapt en in de richting van het festival loopt, wordt hij van achteren besprongen door een bezoeker. Die grijpt hem vast en werkt hem tegen de grond. Dan worstelt hij het geweer uit zijn handen. De schutter trekt zich aarzelend, zonder geweer, terug in de richting van de brug, waar de tweede schutter blijft schieten om hem te dekken.
Even later liggen beide mannen met het gezicht naar beneden op de brug, zoals later is te zien op een filmpje dat een bezoeker maakte met zijn drone. Eén schutter is dood, de tweede niet. Omstanders schreeuwen tegen de schutters dat ze verdomme ‘net een gemeenschap en een stad hebben verwoest’.
‘Uitgerekend op Bondi Beach’, zegt premier Albanese, want daar had niemand kennelijk een aanslag verwacht. Bondi Beach is een van de beroemdste toeristenplekken van Sydney, en van Australië. Een plaats waar af en toe een surfongeluk gebeurt, meer niet.
Antisemitische ‘loert ook in de straten van Australië’, zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. De haat tegen joden is sinds 7 oktober 2023 gegroeid: op die dag voerde Hamas een bloedige, terroristische aanval uit op Israël, waarbij meer dan duizend Israëliërs om het leven kwamen.
Na deze terreuraanslag begon Israël onder leiding van Netanyahu met de vernietiging van Gaza, waarbij al zo’n 70 duizend Palestijnen zijn omgekomen. Deze doelbewuste massamoord heeft een sterke anti-Israëlische stemming teweeggebracht, die vaak omslaat in antisemitisme.
Ook in Australië. Van oktober 2023 tot en met september 2024 is het aantal meldingen van antisemitische acties met meer dan 300 procent gestegen. Een moskee in Melbourne is in brand gestoken, Joodse gebouwen werden beklad, en ook in Australië zijn er pro-Palestijnse demonstraties.
De politie vindt zondag de auto van de dode Arkam waarin explosieven blijven te zitten. Er wordt een enorme operatie in gang gezet: als er een derde dader is, en misschien nog meer, dan zullen ze die vinden, belooft politiechef Mal Lanyon. Bondi Beach blijft afgezet met politielinten. Om 21:36 lokale tijd bestempelt ook de Australische politie de schietpartij voor het eerst officieel als ‘terroristische daad’.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Source: Volkskrant