Gaza wordt geteisterd door storm Byron: sinds woensdag heeft het bijna onophoudelijk geregend. Hele tentenkampen zijn ondergelopen, mensen slapen op doorweekte matrassen en hebben geen droge kleren meer. ‘In dit soort omstandigheden duiken ziektes als cholera en tyfus snel op.’
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
De regen kwam als een vloedgolf uit de hemel. Na de Israëlische bommen, de honger en de ontheemding hebben de twee miljoen inwoners van Gaza nu een nieuwe vijand, in de vorm van storm Byron. Sinds woensdag regent en stormt het bijna onophoudelijk. Tenten lopen onder, hele gezinnen zijn gedwongen te slapen op doorweekte matrassen. Minstens twee peuters zijn door onderkoeling om het leven gekomen.
‘De situatie is extreem dramatisch’, zegt de 49-jarige Jonathan Crickx, hoofd communicatie namens VN-kinderrechtenorganisatie Unicef in de Palestijnse gebieden. Sinds enkele dagen is de Belg zelf in de bezette Gazastrook. De Volkskrant spreekt hem via een videoverbinding.
‘Ik ben in al-Mawasi waar veel ontheemde Palestijnen leven. Hun tenten bestaan uit geïmproviseerde stukken tentzeil en hout. Die tenten lopen nu helemaal onder. Vooral ’s nachts valt er ontzettend veel regen. Ik heb kinderen gezien van wie de kleren doorweekt zijn. Meer kleren hebben ze niet, omdat ze zo vaak hebben moeten vluchten tijdens deze oorlog, soms wel tien keer.’
Wat viel u op?
‘Ik ben bij een gezin geweest met vier kinderen. Ze hadden hun spullen zo hoog mogelijk opgestapeld, om ze tegen de regen te beschermen. Ik kon zien dat de kinderen ziek, rillerig en kwetsbaar waren. Ze liepen op blote voeten en hadden loopneuzen. Hun wc was een gat in de grond, vijf of tien meter verderop.’
‘Je moet je voorstellen dat de temperatuur ’s nachts terugloopt tot 8 of 9 graden. Er zijn Palestijnen die niet in tenten slapen, maar in de restanten van huizen. Maar ook die zijn niet helemaal veilig. De afgelopen dagen zijn er als gevolg van de windstoten en de regen meerdere huizen ingestort, met doden tot gevolg.’
Wat is uw voornaamste zorg?
‘Een van de grootste problemen is de hygiëne. Er staan duizenden tenten vlak bij elkaar, met veel te weinig latrines. Door de regen stromen die latrines over. Je krijgt een soort vijvers vol ontlasting en vuilnis. Het is een openluchtriool, met burgers die daar pal naast leven. Wij vrezen daarom voor een toename in ziektes. Steeds meer kinderen hebben nu acute diarree. Dat is heel zorgelijk. In dit soort omstandigheden duiken ziektes als cholera en tyfus snel op.’
‘Daarnaast moeten we niet vergeten dat veel kinderen de voorbije maanden ondervoed zijn geraakt. De gevolgen zijn bekend: een achterstand in de cognitieve ontwikkeling, maar ook een zwak immuunsysteem. Kinderen worden daardoor sneller ziek.’
Wat moet er gebeuren?
‘De nood is immens. Op de korte termijn zijn er meer winterkleren, matrassen en tenten nodig. Unicef heeft ook vaccinatiecampagnes opgezet. De voorbije jaren hebben we honderdduizenden kinderen gevaccineerd tegen onder meer polio en rota, maar dat is niet genoeg. Er zijn nog altijd 30 duizend kinderen ongevaccineerd.’
‘Daarnaast zijn we – met financiële steun van onder meer de Nederlandse regering – begonnen pompen en machines te repareren, waarmee het vieze water kan worden afgevoerd. Dat is nodig om de uitbraak van ziektes te voorkomen. Maar we hebben meer generatoren nodig en graafmachines, en die worden nu niet toegelaten in Gaza.’
Het is bekend dat Israël veel hulpgoederen aan de grens tegenhoudt. Komen er wel genoeg spullen binnen?
‘In de twee maanden sinds het staakt-het-vuren (op 10 oktober, red.) hebben we 250 duizend sets aan winterkleding binnen weten te krijgen. Dat is mooi, maar het is niet genoeg. Het totaal aantal kinderen is vier maal zo groot. We hebben 7 duizend tenten naar Gaza gehaald, maar ook dat volstaat niet.’
Over de politieke situatie wil Crickx zich niet uitlaten, omdat dat zou ingaan tegen de neutraliteitsprincipes van Unicef. Het heeft er echter alle schijn van dat Israël bewust te weinig hulpgoederen toelaat in Gaza, om op die manier de druk op Hamas te verhogen.
Sinds het begin van het staakt-het-vuren komen er volgens VN-cijfers gemiddeld 113 hulptrucks per dag binnen, een fractie van het totaal (600) dat in de tekst van het bestand was toegezegd. Israël betwist die cijfers, en voert aan dat sommige goederen (tentstokken, graafmachines) niet naar binnen mogen, omdat ze voor ‘militaire doeleinden’ zouden kunnen worden gebruikt.
Veel mensen denken: er ligt een bestand, dus het is beter dan het was. Hebt u de indruk dat het bestand een verschil maakt voor gewone Palestijnen?
‘Enerzijds heeft het fragiele bestand een beetje respijt gebracht. De zware bombardementen zijn voorbij. Maar dat betekent niet dat het perfect is. Er zijn zo’n zeventig kinderen door Israël gedood sinds het bestand is ingegaan. En we behandelen een kleine 10 duizend kinderen voor acute ondervoeding. Het leven van kinderen is sowieso verschrikkelijk. Bijna allemaal hebben ze geen toegang tot onderwijs, douches, stromend water en speelgoed.’
Wat kunnen Palestijnen zelf doen?
‘Deze oorlog was de zwaarste die ze ooit hebben meegemaakt, maar het is niet de eerste. Het valt me op dat de veerkracht groot is. Dat is indrukwekkend. Om een voorbeeld te geven: in het puin van een gebombardeerd ziekenhuis hebben mensen de onderdelen van koelkasten opgegraven. Dat is riskant, er kunnen ongeëxplodeerde granaten tussen het puin liggen. Die koelkasten hebben ze vervolgens gerepareerd. Ik ben in een ander ziekenhuis geweest, waar die koelkasten nu weer worden gebruikt.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant