Kunstmatige intelligentie Disney heeft een grote overeenkomst met OpenAI gesloten over het gebruik van zijn intellectueel eigendom. Het is een manier voor het amusementsbedrijf om tenminste iets te verdienen aan het feit dat zijn personages een grondstof voor AI zijn geworden.
Mickey Mouse in attractiepark Disneyland Parijs.
Eerst schrik, angst en woede over een plotselinge bedreiging. Dan een moment van bezinning, gevolgd door voorzichtige toenadering. Voor Hollywood is dat een beproefd scenario, dat zich nu van filmstudio’s heeft verplaatst naar directiekamers.
Het amusementsbedrijf Disney heeft donderdag een grote stap gezet door een akkoord te sluiten met AI-maker OpenAI. Disney is het eerste bedrijf in Hollywood dat over zijn verontwaardiging heen stapt dat auteursrechtelijk beschermd materiaal, met name geliefde personages uit zijn films, gebruikt wordt door kunstmatige intelligentie.
Het akkoord is een poging van Disney om aansluiting te vinden bij een populaire trend, die in Hollywood aanvankelijk vooral als bedreiging werd gezien: het maken van realistisch lijkende ‘filmpjes’ en ‘foto’s’ door alleen maar een zinnetje in te tikken in een AI-app. Disney wil volgens topman Bob Iger via AI-gebruik een jong publiek aan zich binden.
Tegelijk is het akkoord met OpenAI voor het amusementsbedrijf een manier om tenminste iets te verdienen aan het feit dat zijn intellectuele eigendom een grondstof voor AI en AI-producten is geworden – en om enige controle te houden over wat er met zijn personages gebeurt.
Disney investeert een miljard dollar (850 miljoen euro) in OpenAI en staat toe dat gebruikers van ChatGPT en Sora, de AI-video-app van OpenAI, meer dan tweehonderd Disney-figuren kunnen gebruiken in hun filmpjes – van Mickey Mouse tot Buzz Lightyear en Darth Vader. Een Sora-gebruiker kan dus een video maken waarin zij de strijd met Darth Vader aangaat, zonder te hoeven vrezen voor de toorn van de firma Disney. Disney krijgt daarvoor betaald door OpenAI (al is niet bekendgemaakt hoeveel) en het zal een selectie van zulke filmpjes kunnen vertonen op zijn streamingplatform Disney+.
Wel legt Disney OpenAI en zijn gebruikers beperkingen op. Zo mogen Disney-figuren niet in verband gebracht worden met seks, drugs, alcohol of personages waar andere filmbedrijven het auteursrecht op hebben. Ook mogen de gebruikers van Sora niet de gezichten of stemmen van acteurs in hun filmpjes laten voorkomen. Onduidelijk is nog of OpenAI de naleving daarvan effectief zal kunnen afdwingen.
De toenadering van Disney tot het bedrijf dat bekend werd met ChatGPT betekent niet dat de amusementsreus zich er nu volledig bij neerlegt dat AI-bedrijven zich auteursrechtelijk materiaal toe-eigenen. Woensdag, dus één dag voor het akkoord met OpenAI, schreef Disney nog een brief op poten aan Google, een zogeheten cease and desist letter, waarin het dat techbedrijf ervan beschuldigt „op massale schaal inbreuk te maken op de auteursrechten van Disney”. Zo’n brief kan gezien worden als waarschuwing dat juridische actie in voorbereiding is.
Als voorbeelden heeft Disney aan de brief afbeeldingen toegevoegd uit Googles chatbot Gemini en video-app Nano Banana, met daarop personages waarvan Disney de rechten bezit, onder wie Homer Simpson en Spider-Man. Eerder stuurde Disney samen met kabel-tv-bedrijf Comcast zo’n brief aan AI-bedrijf Midjourney, waarna ze in juni een rechtszaak aanspanden.
Aanvankelijk stelde de opkomst van de AI-bedrijven Hollywood – en ook nieuwsbedrijven – voor een dilemma. Stap je naar de rechter, om de manier aan te vechten waarop de AI-sector zich auteursrechtelijk beschermd materiaal heeft toegeëigend? Of probeer je met de AI-bedrijven een deal te sluiten?
Disney heeft er nu voor gekozen beide ijzers in het vuur te houden. Het laat zien: we zijn bereid inbreuk op onze rechten voor de rechter te brengen. En tegelijk: maar er valt ook met ons te praten. Daarbij speelt een rol dat in het Amerikaanse recht de doctrine van fair use bestaat, waaronder beperkt gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal mogelijk is zónder toestemming van de rechthebbende.
Hoewel er nog geen definitieve jurisprudentie is hoever die fair use in geval van kunstmatige intelligentie gaat, hebben enkele rechters tot tevredenheid van de AI-sector al voor een soepele interpretatie gekozen. The New York Times lijkt net als Disney voor een tweesporenbeleid te hebben gekozen: het nieuwsbedrijf heeft OpenAI voor de rechter gedaagd, maar met Amazon een akkoord gesloten voor het gebruik van artikelen uit The New York Times in AI-toepassingen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC