nieuwsbriefBroncode
Broncode Met zijn AI-chips en torenhoge marktwaarde van 4.500 miljard dollar levert Nvidia het technische en het financiële fundament voor de mega-investeringen in Amerikaanse datacenters. Maar de concurrentie groeit, in de VS (Google, AMD) en in China (Huawei).
Al jaren waarschuwen Amerikaanse politici – Republikeinen én Democraten – voor de opmars van China’s AI-industrie. Kunstmatige intelligentie zou China militair overwicht geven en de nationale veiligheid van de VS en de democratische wereld bedreigen. Dat was aanleiding om de uitvoer van geavanceerde ASML-machines naar China te reguleren en om een exportverbod af te kondigen voor geavanceerde AI-chips.
Je leest hier een artikelversie van onze nieuwsbrief NRC Broncode. Wekelijks schrijven wij over technologische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Broncode
Deze week gaf Donald Trump toch groen licht voor de export van een van Nvidia’s nieuwere AI-chips naar China. „President Xi reageerde positief!” meldde de Amerikaanse president op TruthSocial. Democratische senatoren noemen het een „kolossale fout”.
Vanaf nu mag de Nvidia H200-chip naar China, net als de gelijkwaardige producten van Intel of AMD. Al is het niet Nvidia’s allersnelste processor, de H200 biedt wel meer rekenkracht dan wat Chinese concurrenten maken. Het is ook een betere chip dan de H20, die Nvidia speciaal voor China ontwierp. Trump verbood de export daarvan begin dit jaar, maar bedacht zich alsnog.
Dat knipperlichtbeleid heeft alles te maken met de handelsoorlog. Trump wil een betere handelsbalans met China en gebruikt AI als onderhandelingsmiddel. Geavanceerde rekenkracht is een van troeven die de VS in handen hebben, zoals China de markt voor zeldzame metalen beheerst.
In tegenstelling tot de China-haviken beschouwt Trump AI niet als de superintelligente sleutel tot werelddominantie, maar als een volgende automatiseringsgolf. De VS willen voorop blijven lopen, maar ook geld verdienen aan hun technisch overwicht.
Als tegenprestatie moeten Amerikaanse chipmakers een kwart van hun Chinese omzet afdragen. Nvidia wil dat beschermgeld wel betalen, want het zou anders tientallen miljarden dollars in China mislopen.
China komt zelf inmiddels een heel eind met eigen AI-chips. Die zijn minder krachtig en minder energiezuinig dan westerse alternatieven omdat China niet over EUV-chipmachines beschikt. Maar stroom voor AI-datacenters kost in China drie keer niks en daarvan wordt ook nog eens de helft gesubsidieerd. Zo probeert de overheid bedrijven als DeepSeek, Alibaba of Tencent te laten kiezen voor Chinese rekenkracht, en de afhankelijkheid van Amerikaanse technologie af te bouwen.
Nvidia bouwde een voorsprong in AI met de GPU (graphics processing unit) die je ook in videokaarten vindt. Zo’n soort chip is goed in het oplossen van de wiskundige berekeningen waarmee de AI-modellen achter ChatGPT en consorten getraind worden. Vergeleken met een traditionele CPU (central processing unit), die opdrachten achter elkaar uitvoert op hoge snelheid, kan een GPU veel simpele sommetjes tegelijk oplossen. Tv-programma Mythbusters toonde het verschil op een spectaculaire manier, door met een paintballkanon in één schot de Mona Lisa in kleur af te drukken.
Nvidia’s topman Jensen Huang zorgde ervoor dat zijn chips met Cuda-software makkelijk te programmeren zijn voor AI-werk, en aan elkaar zijn te koppelen tot een grote supercomputer. Die formule is succesvol, waardoor Nvidia de hoofdprijs voor zijn chips kan vragen. Het bedrijf is met ruim 60 procent marge zeer winstgevend.
Maar de markt verandert. De meeste rekenkracht is straks niet meer nodig voor het trainen van AI-modellen, maar voor het uitvoeren van opdrachten (vakterm: inferentie). Dat vraagt om een ander soort chips, waar Nvidia’s concurrent AMD ook goed in is.
Alle grote hyperscalers (Google, Microsoft, Meta, Amazon, OpenAI) ontwikkelen eigen chips om onder de knoet van Nvidia uit te komen. Google komt al een eind. De internetreus gebruikt TPU-chips (Tensor Processing Unit) om AI-modellen in eigen huis te trainen én te laten draaien. Deze TPU’s zijn toegespitst op Googles taken en werken efficiënter dan de GPU’s van Nvidia. Die zijn van alle markten thuis, benadrukt Jensen Huang telkens.
Er zijn trouwens nog meer smaken pie-joes, zoals de Language Processing Unit (chips voor inferentie) en de NPU (neural processing unit) in mobiele apparaten. Maar de TPU slaat aan: Google verhuurt daarom AI-rekenkracht via Google Cloud. Anthropic maakt daar gebruik van, net als Apple. Zelfs Meta overweegt om een voorzichtig teen in de TPU-chip te steken, berichtte The Wall Street Journal.
Google deed baanbrekend onderzoek naar generatieve AI, maar had drie jaar geleden geen passend antwoord op OpenAI’s ChatGPT. Dat is nu anders. Gemini 3 Pro, Googles nieuwe AI-model, evenaart ChatGPT 5 en is op sommige vlakken zelfs beter. Topman Sam Altman kondigde, geschrokken, al een ‘code rood’ af voor zijn bedrijf.
Googles succes plaatst de hechte samenwerking tussen Nvidia en OpenAI in een ander daglicht. Die bedrijven zijn financieel met elkaar vervlochten: Nvidia wil tot 100 miljard dollar in datacenters van OpenAI investeren, die vol komen te staan met Nvidia-GPU’s. Investeren in klanten is een truc die Nvidia toepast om toekomstige afzet te garanderen en de beurskoers op te kloppen.
Met Gemini Pro 3 toont Google aan dat er een manier is om uit Nvidia’s gouden kooi te ontsnappen, maar vooralsnog staat Nvidia sterk. Topman Jensen Huang zou zelfs nog meer chips kunnen verkopen als hij de hand wist te leggen op snel AI-geheugen – dat is nou niet aan te slepen.
Zorgwekkender is dat techbedrijven en AI-investeerders zich diep in de schulden steken, via ingewikkelde, ondoorzichtige financiële constructies die doen denken aan de crisis van 2008. The Atlantic meldt dat private equity-bedrijven voor 450 miljard dollar aan schulden meezeulen, en dat bedrag verdrievoudigt de komende twee jaar, volgens The New York Times. Al lijkt de markt onverzadigbaar, uiteindelijk zal AI meer geld moeten opleveren dan de ontwikkeling ervan kost. Anders is het code rood op de beurs.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC