Economie en recht Een jonge vrouw overlijdt doordat een verreiker haar tijdens haar werk in een kippenstal overrijdt. Drie betrokken bedrijven, waaronder het uitzendbureau waar zij in dienst was, worden strafrechtelijk veroordeeld.
In de zomer van 2023 zijn mensen aan het werk in een kippenstal in de gemeente Venray. Ze vangen kippen en stoppen die in kratten. Een verreiker, bedoeld om zware lasten te tillen en te verplaatsen, voert die kratten af en aan. Dan wordt een vrouw van 25 jaar, afkomstig uit Bulgarije, door het voertuig overreden. Ze overlijdt ter plaatse aan haar verwondingen. Haar partner, moeder en stiefvader, die ook aan het werk waren in de kippenstal, zijn bij het fatale ongeval.
De vrouw was in dienst bij een uitzendbedrijf dat personeel levert aan de pluimveesector, in dit geval aan twee gelieerde pluimveebedrijven met dezelfde bestuurder. Die twee bedrijven, zowel werkgever van de chauffeur als eigenaar van de verreiker, staan terecht als medeverdachten. Hoofdverdachte is het uitzendbureau.
De rechtbank concludeert dat zowel uitzendbureau als pluimveebedrijven veiligheidsvoorschriften hebben geschonden. Ze zijn ernstig tekortgeschoten in de zorgplicht voor de werknemers in het algemeen en voor het slachtoffer in het bijzonder. De rechtbank acht hen schuldig aan haar overlijden, nu het ongeval het gevolg is van die nalatigheid.
In het arbobeleid van het uitzendbedrijf stond niets over de risico’s op aanrijdingen bij het vangen van kippen of over veiligheidsmaatregelen daarbij. De veiligheidsinstructies aan de werknemers waren ondermaats en er was onvoldoende toezicht op de uitvoering, voor zover er wél instructies waren. Er waren ook geen afspraken tussen uitzendbedrijf en pluimveebedrijven over de veiligheid. En dat was niet alles. De verreiker vertoonde ‘serieuze gebreken’ en een veilige ‘verkeersinrichting’ ontbrak in de stal, zoals met looplijnen of markeringen, terwijl het er donker was.
Het uitzendbedrijf krijgt 100.000 euro boete opgelegd. De pluimveebedrijven moeten ieder 50.000 euro betalen. De rechtbank voegt daaraan toe dat de straf, ongeacht vorm of omvang, het leed niet ongedaan kan maken. „Haar moeder, stiefvader en partner hebben machteloos moeten toekijken terwijl zij overleed”, aldus de rechtbank die daarbij opmerkt dat de vrouw vier kinderen achterlaat die nu zonder hun moeder opgroeien.
„Bij een bedrijfsongeval met dodelijke afloop vindt vrijwel altijd strafrechtelijk onderzoek plaats”, licht Ineke Paul toe, advocaat letselschade bij Holla. Dat kan tot een vervolging door het Openbaar Ministerie leiden of tot een bestuurlijke boete door de Arbeidsinspectie. Paul staat regelmatig slachtoffers en soms werkgevers of verzekeraars bij, maar dan in het civiele aansprakelijkheidsrecht. Paul: „Vaak is de werkgever aansprakelijk als een bedrijfsongeval plaatsvindt.”
Werkgevers hebben standaard een zorgplicht: ze moeten maatregelen treffen die redelijkerwijs nodig zijn om letsel tijdens het werk te voorkomen. Paul: „Bij letsel kan de werknemer de werkgever aansprakelijk stellen. Het is aan de werkgever om aan te tonen dat hij de zorgplicht heeft nageleefd. Omdat werknemers veel bescherming krijgen, ligt de lat hoog en is dat aantonen vaak lastig voor de werkgever.”
Hier ging heel veel mis, volgens Paul, die benadrukt dat ook het uitzendbedrijf een vergaande zorgplicht heeft. „Als werkgever blijft de uitlener verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van de werknemer, ook als die buiten het zicht van het uitzendbedrijf aan het werk is. Zeker als de werknemer wordt blootgesteld aan risico’s bij een ander bedrijf, vraagt dat om duidelijke afspraken onderling. Die waren in dit geval niet gemaakt.”
Ongevallen met een dodelijke afloop, ziekenhuisopname of blijvend letsel moeten werkgevers bij de Arbeidsinspectie melden. Die toezichthouder rondde vorig jaar 1.990 meldingsplichtige ongevalsonderzoeken af. Daarbij waren 2.001 slachtoffers betrokken, van wie 58 dodelijk. In werkelijkheid liggen de aantallen hoger. Volgens de Algemene Rekenkamer wordt naar schatting 50 tot zelfs 70 procent ten onrechte niet gemeld.
Bij uitzendkrachten, onder wie veel arbeidsmigranten, komen meldingsplichtige bedrijfsongevallen relatief vaak voor, vermeldt het laatste jaarverslag van de Arbeidsinspectie. Als mogelijke verklaringen noemt de toezichthouder dat deze mensen vaak ongeschoold, laagbetaald en tijdelijk werk doen, en dan ook nog in sectoren met een relatief groot risico, zoals de landbouw. Andere verklaringen: door taal- en cultuurverschillen begrijpen arbeidsmigranten instructies en waarschuwingen onvoldoende, en ze klagen mogelijk minder snel over onveilige werkomstandigheden.
Dat vraagt om extra zorgvuldigheid. Om te beginnen bij het inventariseren van risico’s en het treffen van risicobeperkende maatregelen. En dan is er de communicatie met de werknemer. Paul: „Alleen een boekje meegeven, of één keer een cursus, is niet genoeg. Je moet zorgen dat mensen de risico’s en veiligheidsmaatregelen ook echt begrijpen en dat moet je blijven herhalen, zodat instructies en waarschuwingen daadwerkelijk doeltreffend zijn.”
Uitspraak: rechtbank Oost-Brabant, 17 november, ECLI:NL:RBOBR:2025:7469
Olivia den Hollander is verbonden aan The Investigative Desk, een groep gespecialiseerde onderzoeksjournalisten
Deze rubriek belicht wekelijks rechterlijke uitspraken met economische gevolgen voor mensen of bedrijven
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC