‘Wij zijn het volgende doelwit van Rusland’, heeft secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte donderdag gezegd in een toespraak in Berlijn. Hij waarschuwde dat te veel bondgenoten de urgentie van de situatie niet inzien, maar dat ‘de oorlog op de stoep’ staat.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
'Rusland heeft oorlog teruggebracht naar Europa’, zei Rutte. ‘En wij moeten voorbereid zijn op een schaal van oorlog zoals onze groot- en overgrootouders meemaakten. Stel je voor, een conflict dat elk huis, elk werkterrein bereikt. Vernietiging, massamobilisatie, miljoenen ontheemden, groot lijden en extreme verliezen.’
Rutte betoogde in Berlijn dat bondgenoten veel sneller hun defensie-investeringen moeten verhogen – net als hun steun aan Oekraïne – om Rusland te kunnen afschrikken van verdere agressie, en de ‘open samenlevingen’ van Europa te beschermen. ‘Onze overheden, parlementen en burgers moeten dit samen doen.’
De Navo-chef sprak zijn vertrouwen uit dat de VS en Europa het eens zullen worden over Oekraïne, maar zijn uitspraken krijgen extra urgentie tegen de achtergrond van steeds duidelijkere signalen vanuit de regering-Trump dat de Europeanen zelf verantwoordelijk zijn voor hun veiligheid.
Met zijn toespraak lijkt Rutte Europese regeringen en burgers te willen wakker schudden en confronteren met de gevolgen voor heel Europa als Rusland Oekraïne op de knieën krijgt – op het slagveld of aan de onderhandelingstafel. Van beide is op dit moment geen sprake, maar de risico’s zijn wel toegenomen – evenals de diplomatieke druk op Oekraïne en Europa – door de sterk veranderde houding van de Amerikaanse regering onder Trump.
‘We moeten kristalhelder zijn over de dreiging, wij zijn Ruslands volgende doelwit’, zei Rutte. ‘En dit is geen tijd voor zelffelicitatie (over de afspraak deze zomer in Den Haag om fors meer te gaan investeren in defensie, red.). Ik ben bang dat er te veel stille zelfvoldaanheid is. Te veel mensen zien de urgentie niet en denken dat de tijd in ons voordeel werkt. Dat is niet zo. We moeten nu optreden.’
De Navo-chef staafde zijn betoog met een beschrijving van Poetins Rusland dat (verwijzend naar Ronald Reagans beroemde ‘Rijk van het Kwaad’-toespraak uit 1983) ‘opnieuw bezig is een rijk op te bouwen’. Hij wees op de voortdurende verwoesting van Oekraïne met 46 duizend drone- en raketaanvallen dit jaar, nog afgezien van de strijd langs het duizend kilometer lange front.
Dat kan omdat de Russische oorlogsproductie enorm is gestegen. Rusland zou nu ‘bijna 40 procent van zijn begroting aan agressie’ besteden, en ‘70 procent van alle machineonderdelen gemaakt in Rusland wordt gebruikt voor militaire productie’. China is Ruslands ‘levenslijn’: het land levert 80 procent van de kritieke elektronica voor Russische wapensystemen.
Oekraïne blijft volgens Rutte overeind door de Europese aankopen, via de Navo, van Amerikaanse wapens en munitie. Driekwart van de raketten die Oekraïne gebruikt in de Patriot-luchtverdedigingssystemen en 90 procent van de munitie voor andere luchtverdediging wordt op die manier geleverd.
Rutte vindt dat Europeanen doordrongen moeten zijn van de gevolgen als Poetin zijn zin krijgt: Oekraïne bezet, Russische troepen die druk zetten op Navo-grenzen, en een ‘significant verhoogd risico op een gewapende aanval’. Dat zou tot een ‘gigantische verandering in onze defensie en afschrikking’ nopen, waarin we ‘met heimwee’ zouden terugkijken naar de defensie-investeringen die nu zijn afgesproken. Poetin zelf ontkent met klem dat hij andere landen wil aanvallen.
Rutte herhaalde dat Rusland over vijf jaar klaar kan zijn om militair geweld tegen de Navo te gebruiken. ‘Ik reken erop dat onze regeringen zich aan hun verplichtingen houden, en verder en sneller gaan’, zei Rutte. ‘Alleen de Navo’ kan verhinderen dat onze dagelijkse realiteit meer en meer gaat lijken op die van de Oekraïners, die al bijna vier jaar dagelijks kampen met burgerslachtoffers.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant