Hiphop De serie ‘Sean Combs: The Reckoning’ zet de rapper en hiphopmagnaat neer als een manipulator wiens pad naar roem is bezaaid met lijken. Veel aantijgingen zijn niet nieuw, dat geldt ook voor zijn rol in de moord op de rapper 2Pac, maar de kracht van de serie schuilt in de grondige wijze waarop ze uiteen worden gezet.
Beeld uit 'Sean Combs: The Reckoning' met Christopher Wallace The Notorious B.I.G. en Sean Combs.
De documentaireserie Sean Combs: The Reckoning begint met opmerkelijke beelden van de hiphopmagnaat in een hotel in New York, enkele dagen voor zijn arrestatie voor afpersing, mensenhandel en aanzetten tot prostitutie. Diddy, zoals zijn artiestennaam luidt, blaft aan de telefoon zijn advocaat af: „we zijn aan het verliezen.” Vanwege zijn tanende publieke imago heeft hij iemand nodig om de media te bespelen. Niet alleen CNN, maar ook Instagram en TikTok, waar veel meer „potentiële juryleden” hun nieuws vandaan halen. Het moet een expert zijn in de „smerigste mediapraktijken en propaganda”.
Netflix, 4 afl. van ca. een uur.
Als kijker vraag je je met stijgende verbazing af: hoe hebben de documentairemakers deze intieme beelden in handen gekregen? Ze zijn gemaakt door een cameraman die Combs zelf in de arm had genomen om zijn verblijf in New York vast te leggen. Omwille van deze beelden hebben diens advocaten een vordering tot staking gestuurd naar Netflix, waar de serie sinds de première een enorme hit is. Ze stellen dat ze illegaal zijn verkregen en nooit zijn goedgekeurd voor publicatie – wat de streamingsdienst ontkent. Combs zou de cameraman niet hebben betaald, waarna die de beelden verkocht aan de documentairemakers.
Het niet betalen van medewerkers en artiesten is een terugkerend patroon in de carrière van Combs, zo blijkt uit de serie. Een belangrijke bron die daarin aan het woord komt is Kirk Burrowes, medeoprichter van Combs’ platenlabel Bad Boy Entertainment. Hij stelt dat de hiphopmagnaat hem dwong 25 procent van de aandelen in het bedrijf op te geven onder dreiging van geweld. En hij is lang niet de enige oud-medewerker die uit de school klapt. Zo vertelt Bad Boy-rapper Mark Curry over Combs’ neiging artiesten uit te knijpen, bijvoorbeeld door hen te laten betalen voor zijn aanwezigheid in hun videoclips.
De documentaire zet Combs neer als een gewetenloze manipulator die nooit onder ogen kwam hoeveel schade hij anderen heeft berokkend. De serie verschijnt nadat hij in oktober tijdens een federale rechtszaak in New York werd veroordeeld tot vijftig maanden celstraf wegens aanzetten tot prostitutie. De documentairereeks gaat echter niet alleen over dat proces en de andere recente aantijgingen van seksueel misbruik (er lopen nog zo’n zeventig civiele zaken). In vier delen van een uur volgen de makers zijn opmars in de muziekindustrie, zijn rol in de rivaliteit tussen de oost- en westkust, en zijn machtspositie als culturele poortwachter.
Combs’ manipulatieve en gewelddadige karakter is te herleiden tot zijn moeilijke jeugd, stellen voormalige vrienden en collega’s. Ze beschrijven hem als een man die is gevormd door pijn. Zijn vader was een gangster die werd vermoord toen hij twee was. Zijn moeder gaf thuis feesten waar hij danste voor pooiers en basketballers. Ze was zorgzaam, maar gaf hem ook vaak een ongenadig pak slaag. Op zijn negentiende begon Combs als stagiair bij het zwarte platenlabel Uptown. Dankzij zijn vastberadenheid groeide hij uit tot de protegé van de labelbaas. Maar toen hij die overschaduwde, werd hij ontslagen en richtte hij zijn eigen label op.
De documentaire laat overtuigend zien dat Combs’ pad naar roem en rijkdom is bezaaid met lijken – letterlijk en figuurlijk. De meeste feiten en veel van de beschuldigingen die de serie opdist, zijn de afgelopen decennia wel al op de een of andere manier openbaar gemaakt. Of het nu gaat om de bedreiging van zijn voormalige zakenpartner Burrowes, die een proces aanspande tegen Combs wegens contractbreuk; de videoclippromotor Joi Dickerson-Neal, die hem voor de rechter sleepte omdat hij haar in 1991 zou hebben gedrogeerd en verkracht; of de mishandeling van platenbaas Steve Stoute in 1999. De lijst is lang.
De kracht van de documentaire schuilt in de grondige wijze waarop al die aantijgingen worden uiteengezet en onderbouwd door interviews met betrokkenen en door niet eerder vertoonde beelden. Dit geldt ook voor de beschuldiging dat Combs betrokken was bij de moord op de rapper Tupac Shakur in 1996, wat hij altijd heeft ontkend. De makers hebben de hand gelegd op een geluidsopname van een politie-interview met een oud-bendelid, die tot in detail vertelt hoe hij de moord heeft gepleegd en beweert dat Combs hem daar 1 miljoen dollar voor had aangeboden. Volgend jaar staat het oud-bendelid hiervoor terecht.
De serie maakt aannemelijk dat Combs Tupac uit de weg wilde ruimen omdat hij hem als bedreiging zag. De rapper was alles wat Combs niet was: getalenteerd, charismatisch, en oprecht bevriend met Notorious B.I.G., de rapper waarop het succes van Combs’ label was gebouwd. Maar de vriendschap veranderde in rivaliteit na een nooit opgehelderde aanslag op Tupacs leven, die leidde tot de vete tussen de oost- en westkust. Burrowes houdt Combs ook indirect verantwoordelijk voor de moord op Biggie door hem naar Los Angeles te vliegen om te feesten „op vijandelijke grond” terwijl hij in Londen moest zijn voor interviews.
Het is niet verwonderlijk dat Combs de serie ziet als een „schandelijke aanval” op zijn reputatie. Hij wijst daarbij naar de uitvoerend producent, rapper Curtis ’50 Cent’ Jackson, die in een decennialange vete met Combs is verwikkeld. Maar 50 Cent zegt dat hij zich niet met de inhoud heeft bemoeid en dat regisseur Alex Stapleton volledige creatieve vrijheid had. Hoewel de documentaire één lange aanklacht is, voelt die niet onevenwichtig door de kalme wijze waarop de geïnterviewden een patroon van wangedrag blootleggen. Dankzij zijn macht en rijkdom kwam Combs daar lang mee weg. Na zijn veroordeling en deze mokerslag lijkt dat uitgesloten.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC