Theater In de activistische theaterkomedie ‘Trut’ plaatst het feministische theatercollectief Club Lam mythische vrouwen in hedendaagse rollen. Ze wapenen zich tegen overstromingsgevaar en mannen.
Ella Kamerbeek, Marloes IJpelaar en Ayla Çekin Satijn in de voorstelling 'Trut' van Club Lam.
De voorstelling Trut van Club Lam speelt zich af in het Venlo van 2050, waar het dondert en bliksemt, en waar de paden van de mythische vrouwen Cassandra, Ophelia en Truuj elkaar kruisen. Cassandra, de Trojaanse die de toekomst kon voorspellen maar niet werd geloofd, Ophelia, de vriendin van Hamlet die verdronk, en Truuj, de fictieve stadsheldin die Venlo in de 16de eeuw verdedigde tijdens een beleg.
Trut van Club Lam. Cast: Ayla Çekin Satijn, Ella Kamerbeek en Marloes IJpelaar. Tekst: Marloes IJpelaar. Regie: Anouk Beugels. Gezien: 6/12, Frascati Theater, Amsterdam. Tournee t/m 21/3/26. Info: clublam.com
Ook ditmaal gelooft niemand Cassandra’s voorspellingen (Ayla Çekin Satijn), wanneer ze waarschuwt voor een naderende overstroming. Bij het stadhuis, een decor van hoge metalen platen met verschillende verdiepingen waar de acteurs zo nu en dan onverwacht opduiken, raken Cassandra en Truuj Bolwater (Marloes IJpelaar) met elkaar in gesprek. Wanhopig vertelt Cassandra haar dat niemand haar voorspellingen van een komende overstroming gelooft. Maar Truuj vertrouwt wel op Cassandra’s intuïtie en voorkomt een dijkdoorbraak door haar bh in de dijk te steken en zo de stad te redden. Ondertussen verschijnt ook Ophelia (Ella Kamerbeek), een tv-presentatrice die verslag doet van de situatie.
Na deze heldendaad besluiten Cassandra en Ophelia dat het tijd is voor vrouwelijk leiderschap, ze verlangen naar een staatsgreep. Zij zien Truuj als het gezicht van hun revolutie: een knappe, onschuldig ogende vrouw. Dat is vreemd, want het strookt niet met hun opvattingen. Ze willen zich afzetten tegen patriarchale structuren, maar presenteren Truuj op een manier die dezelfde, mannelijke beeldvorming in stand houdt: een vrouw die wordt gereduceerd tot uiterlijke kenmerken.
Truuj voelt weinig voor het bestrijden van vrouwenhaat met mannenhaat. „Ik ben niet zo radicaal”, zegt ze tegen Cassandra en Ophelia, die overlopen van ideeën voor de machtsovername: heropvoedingskampen voor mannen, mannen met zeven vinkjes als zondebok, een rituele slachting van Johan Derksen. Het liefst zien ze hem gespiesd aan een brug boven de Maas, terwijl hij zichzelf „onder schijt”, symbool voor „alle poep die hij uitkraamt”. Terwijl Cassandra deze fantasie tot in de kleinste details verwoordt, beeldt Ophelia dit ongegeneerde tafereel zo dramatisch uit dat je het werkelijk voor je ziet.
In hilarische en theatrale scènes maakt theatercollectief Club Lam kritische statements over de ondergeschikte positie van de vrouw. Dat gebeurt in de voor het gezelschap karakteristieke mix van historische verhalen en actuele gebeurtenissen, uitgevoerd met gechargeerd spel. Emoties worden dik aangezet en de personages worden opgevoerd als karikaturen, wat de aandacht vasthoudt. Zo volgt de dramatische verdrinking van Ophelia in een grote plas water snel op een uitvoering van het TikTok-dansje bij Taylor Swifts megahit ‘The Fate of Ophelia’.
De voorstelling gaat niet alleen over de stem van de vrouw, maar slaat ook veel zijwegen in. De klimaatcrisis, de komst van vluchtelingen, verhoudingen tussen de Randstad en provincie en toenemende polarisatie: deze onderwerpen komen in bijzinnetjes langs, waardoor ze weinig toevoegen aan de sterke, feministische kern.
Buiten al het theatrale en humoristische weet Club Lam ook een serieuze snaar te raken. Aan het einde verschijnen namen van vrouwen uit het heden en verleden op een scherm. Trut brengt daarmee niet alleen een ode aan de mythische figuren Ophelia, Cassandra en Truuj, maar aan alle moedige vrouwen wier stem, of die nou uitgesproken is of juist in kleine acties tot uiting komt, onterecht monddood werd gemaakt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC