Bij misdrijven door Russische soldaten die terugkeerden van de oorlog in Oekraïne, zijn de afgelopen vier jaar 551 burgers gedood. Nog eens 465 Russen raakten ernstig gewond bij gewelddadige misdaden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Dat blijkt uit onderzoek van de onafhankelijke Russische onderzoekssite Verstka, dat regelmatig publiceert over misstanden binnen het leger. Het platform bracht in oktober naar buiten dat minstens 151 militairen waren gedood door eigen commandanten omdat ze weigerden te vechten.
Verstka deed op basis van gesprekken met familieleden, slachtoffers en uitspraken van rechtbanken onderzoek naar misdaden gepleegd door soldaten die na dienst in Oekraïne terugkeerden in de maatschappij. Volgens officiële cijfers zijn sinds 2022 zo’n 140 duizend militairen na het vechten aan het front teruggekeerd naar het burgerleven. Volgens Verstka is het aantal Oekraïne-veteranen in werkelijkheid nog veel groter.
Uit de berekeningen van de onderzoekers blijkt dat Oekraïne-veteranen meer moorden plegen dan de gemiddelde Russische man: het moordcijfer onder veteranen blijkt meer dan vijf keer hoger te zijn. Het onderzoek beschrijft geen duidelijk verband tussen wat de oud-soldaten hebben meegemaakt tijdens de oorlog en hun gewelddadige gedrag nadat ze weer thuis zijn gekomen.
Rechters houden rekening met de uitzending naar Oekraïne. In 90 procent van de gerechtelijke uitspraken die de journalisten onderzochten, gebruikten rechters deelname aan de oorlog als verzachtende omstandigheid bij de bepaling van de straf. Ook deelname aan gevechtsoperaties, verwondingen, militaire dienst, de veteranenstatus en toegekende onderscheidingen wogen de rechters mee.
Het overgrote deel van de slachtoffers van de oud-soldaten zijn familieleden en kennissen, die tijdens ruzies en relatieconflicten worden vermoord of mishandeld. Vaak gebeurt dat onder invloed van alcohol. De veteranen uit het onderzoek pleegden 240 moorden, nog eens 163 mensen kwamen om na zware mishandeling.
De helft van de omgebrachte burgers werd gedood door voormalige gevangenen. Rusland opende in het begin van de oorlog de gevangenissen en strafkolonies om gevangenen de kans te bieden te vechten in Oekraïne, in ruil voor kwijtschelding van hun straf.
Van de 281 veroordeelde soldaten die na terugkeer iemand ombrachten of dodelijke verwondingen veroorzaakten, zaten 142 een celstraf uit voor soortgelijke misdrijven. In Rusland bestond al langere tijd de vrees dat voormalige gedetineerde veteranen opnieuw misdaden zouden plegen.
Verstka werd na de invasie opgericht door journalist en criticus van het Kremlin, Lola Tagaeva. De onderzoekssite berichtte als een van de eerste media over de duizenden Oekraïense kinderen uit het oorlogsgebied die naar Rusland werden overgebracht. Het Internationale Strafhof vaardigde hiervoor een arrestatiebevel uit tegen de Russische president Vladimir Poetin. Volgens Kyiv zijn zo’n 20 duizend kinderen ontvoerd.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant