schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt
Je laat je kind onderzoeken op ADHD, maar hoe bespreek je dat daarna? Je wil geen etiket op je kind plakken, maar wél uitleggen wat er speelt.
Ongeveer 3 tot 5 procent van de Nederlandse kinderen krijgt de classificatie ADHD. Experts benadrukken bewust het woord ‘classificatie’ en niet ‘diagnose’: ADHD is geen ziekte en geen identiteit, zegt kinder- en jeugdpsychiater Lonneke Koens van ADHDcentraal Jeugd. ‘Het moet geen stempel worden waardoor een kind gaat denken dat er iets mis is met hem of haar. Want ze krijgen al genoeg op hun kop, bijvoorbeeld omdat ze niet goed luisteren.’
In de samenleving bestaan uiteenlopende ideeën over ADHD en dat zorgt voor verwarring, zegt biopsycholoog Sarah Durston (UMC Utrecht). Vanuit het biomedische perspectief wordt ADHD gezien als een hersenstoornis. Het sociaal-culturele perspectief houdt rekening met maatschappelijke druk en culturele verwachtingen van hoe een kind zich hoort te gedragen.
Onderzoekers van het UMC vroegen aan jongeren met ADHD, leerkrachten en ouders: wat betekent ADHD voor jou? Deelnemers gaven vaak tegenstrijdige antwoorden, zoals: ‘Het ADHD-label zegt niets over wie mijn kind is’, maar ook: ‘Alles viel op zijn plek.’ Durston: ’Zo’n classificatie is dus belangrijk én het zegt niets. Het is goed als ouders zich daarvan bewust zijn.’
Een classificatie is nuttig: het vergroot begrip en vergemakkelijkt toegang tot hulp. ‘Een officiële classificatie helpt ouders om met een mildere bril naar hun kind te kijken: het uitdagende gedrag is geen onwil, maar onkunde’, zegt Koens.
Je wilt voorkomen dat zo’n ADHD-hokje beperkend werkt. Durston hoort geregeld van studenten dat ze bepaalde opdrachten niet kunnen doen, puur omdat ze ADHD hebben. ‘Het is een misverstand dat je ADHD voor de rest van je leven hebt. Je kan er overheen groeien. Ongeveer een derde van de kinderen voldoet in de puberteit niet meer aan de criteria.’
Hoe leg je ADHD uit aan je kind? ‘Vertel dat ADHD simpelweg een woord is voor hoe sommige kinderen hun energie en aandacht gebruiken’, zegt Koens. Concrete voorbeelden werken goed. ‘Leg uit dat deze kinderen meer prikkels opmerken, dat hun gedachten snel van het één naar het ander gaan en dat ze het soms moeilijk vinden om stil te zitten of het overzicht te houden.’
Koens vraagt kinderen naar hun top drie van dingen die ze moeilijk vinden. ‘Dan hoor ik: ‘Ik krijg telkens op mijn kop van de juf of meester dat ik niet luister.’ Of: ‘Als ik naar boven ga om mijn pyjama aan te doen, vergeet ik dat en worden mijn ouders boos.’’ Vanaf 5 jaar kunnen kinderen zelf aangeven wat ze lastig vinden.
Hoe bereid je je kind voor op onderzoek? Wees eerlijk, maar houd de boodschap eenvoudig, adviseert Koens. Zeg zoiets als: ‘We gaan kijken hoe jouw hoofd werkt en hoe we je kunnen helpen op school en thuis.’ Vergelijk het met een bril of linkshandigheid. Daar vinden we ook niets geks van. ‘Houd het oplossingsgericht en niet te zwaarmoedig.’
Benadruk ook de positieve kanten. Kinderen met ADHD zijn vaak creatief, zien dingen die anderen missen en hebben originele ideeën. Koens: ‘Vraag je kind welke kwaliteiten hij zelf ziet. Dan hoor je bijvoorbeeld: ‘Ik voel altijd goed aan wat anderen nodig hebben’ of ‘mensen moeten vaak om mijn grapjes lachen’.’
Tijdens onderzoek kijken professionals ook naar de gezinssituatie. ‘Het is interessant om kinderen te vragen of ze nog tips hebben over wat hun ouders anders kunnen doen’, zegt Koens. ‘Bijvoorbeeld dat ze even met rust gelaten willen worden als ze boos zijn, zodat hun hoofd kan afkoelen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant