Na een intensieve lobby door de Italiaanse regering heeft de VN-organisatie voor cultuur en onderwijs (Unesco) de Italiaanse keuken opgenomen op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Het is geen erkenning van gerechten als risotto of ravioli, maar van de Italiaanse rituelen rondom het bereiden van eten.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het besluit om de Italiaanse kookgewoonten uit te roepen tot immaterieel erfgoed viel op de jaarvergadering van Unesco in New Delhi. Italië diende in 2023 een aanvraag in die de nationale eetcultuur beschrijft als een sociale traditie die gemeenschappen verbindt en identiteit uitdraagt.
‘Koken is een gebaar van liefde, een manier waarop we iets over onszelf vertellen en zorg tonen voor anderen’, zei Pier Luigi Petrillo, hoogleraar vergelijkend recht aan de universiteit La Sapienza in Rome en lid van de commissie die ijverde voor erkenning.
Volgens de organisatie gaat de erkenning niet over specifieke gerechten, maar over het ritueel van samen koken en eten: de lange lunchtafel, oma’s die de kleinkinderen leren hoe ze tortellini moeten vouwen, gezamenlijk aanschuiven op feestdagen. ‘Dit gebruik van echt de tijd nemen voor de maaltijd is niet overal ter wereld vanzelfsprekend’, aldus Petrillo.
Italië benadrukte in zijn kandidatuur de duurzaamheid en bioculturele diversiteit van zijn keuken. Die bestaat uit eenvoudige gerechten, seizoensproducten en weinig verspilling – een traditie die van regio tot regio verschilt en verrijkt is door invloeden van buitenaf. De Italiaanse keuken dateert al van voor de tijd dat de Romeinen de dienst uitmaakten in een groot deel van de wereld.
Premier Giorgia Meloni juicht de erkenning toe. ‘Voor ons Italianen is de keuken veel meer dan voedsel of een verzameling recepten. Het is cultuur, traditie, werk, rijkdom.’ Meloni hoopt dat de erkenning helpt om de Italiaanse producten beter te beschermen tegen namaak en toerisme een extra impuls zal geven.
Het is niet de eerste keer dat Unesco een culinaire traditie opneemt op de lijst met immaterieel cultureel erfgoed. Die eer viel eerder ten beurt aan de traditionele Mexicaanse keuken, de straatvoedselcultuur van Singapore (hawker), de Japanse keuken (washoku) en het mediterrane dieet.
Langer is de lijst van bereidingsmethoden van recepten die volgens Unesco uniek zijn voor een land of een streek, zoals voor het kneden en bakken van een Frans stokbrood of het maken van een Napolitaanse pizza.
Van Nederland staan vijf ambachten en tradities op de Unesco-lijst. Het ambacht van molenaar was het eerste, in 2015. Daarna volgden de valkerij, het bloemencorso, de graslandbevloeiing en het Rotterdams Zomercarnaval. De laatste jaren droeg Nederland Ketikoti voor (dag waarop de afschaffing van de slavernij wordt gevierd), het carbidschieten in Kampen en de Indische rijsttafel.
Vorige maand maakte de fanclub van Normaal bekend dat ze de Achterhoekse rockband en het verschijnsel høken gaat voordragen als erfgoed. Normaal maakt geen schijn van kans, maar de traditie van ‘enthousiast en ongeremd feestvieren zonder dat daar geweld, seks of agressie bij aan te pas komt’ wel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant