Staatsbegroting Frankrijk Dankzij handreikingen van de Franse premier Lecornu aan links kwam een van de twee begrotingswetten nipt door de Assemblée Nationale. Maar de race tegen de klok gaat door.
De Franse premier Sébastien Lecornu arriveert eind oktober in het parlement om een toespraak te houden over een ontwerp-begrotingswet voor volgend jaar.
De Franse premier Sébastien Lecornu kan even ademhalen. Dinsdagavond heeft de Assemblée Nationale nipt een van de twee wetsvoorstellen voor de staatsbegroting van 2026 aangenomen, waardoor het scenario dat Frankrijk het nieuwe jaar zonder begroting begint iets minder waarschijnlijk is geworden. De begrotingswet die werd aangenomen, PLFSS genaamd, gaat over sociale zekerheid en moet nog door de Senaat worden aangenomen. Ook moeten beide kamers nog stemmen over de algemene staatsbegroting, de zogeheten PLF, voor de rest van de overheidsuitgaven – van defensie tot onderwijs.
De PLFSS werd met dertien stemmen verschil aangenomen nadat Lecornu, van het centrumrechtse kamp van president Emmanuel Macron, een aantal handreikingen had gedaan aan de linkse Parti Socialiste. Lecornu beloofde onder meer de gewraakte pensioenhervorming van 2023 op te schorten tot na de presidentsverkiezingen van 2027. Ook de geplande verdubbeling van de eigen bijdrage voor medische kosten werd geschrapt.
Eerder beloofde Lecornu al de begrotingswetten niet te zullen doorvoeren zonder parlementsstemming – zoals afgelopen jaren onder Macron talloze keren gebeurde. Dinsdag kwam de premier een laatste keer over de brug naar links, door het vastgelegde uitgavenplafond voor de ziektekostenverzekering te verhogen. Hierna beloofde de groene partij EELV niet tegen de wet te zullen stemmen, waardoor de krappe meerderheid ontstond.
Dat de PLFSS is aangenomen door de Assemblée Nationale is voor Lecornu een teken dat „compromissen sluiten niet zomaar een slogan is: het stelt ons in staat om vooruit te komen in het algemeen belang”, schreef hij dinsdag op X. Het was immers Lecornu’s promisse dat het hem zou lukken tot een staatsbegroting te komen door samen te werken met oppositiepartijen. Dat is zeer ongewoon in Frankrijk, dat geen traditie van coalitievorming kent. Partijgenoot en voorzitter van het parlement Yaël Braun-Pivet sprak na de stemming van een „overwinning voor de democratie”.
Maar er is nog een lange en hobbelige weg te gaan voor Frankrijk een staatsbegroting heeft voor 2026 – een belangrijke stap om de torenhoge staatsschuld (115,6 procent van het bbp, bijna twee keer zoveel als het EU-maximum van 60 procent) aan te pakken. Lecornu’s handreikingen aan links hebben namelijk tot grote onvrede op rechts geleid. Zo riep partijleider Bruno Retailleau van het rechts-conservatieve Les Républicains zijn partijgenoten op tegen de PLFSS te stemmen (die oproep werd deels gevolgd). En zelfs de meeste parlementariërs van Horizons, de partij die Macron sinds 2017 steunt, kozen er dinsdag voor zich te onthouden van stemming.
Deze reacties tonen dat de problemen niet voorbij zijn, vooral omdat deze stemming slechts een tussenstap was. De meer rechts georiënteerde Senaat moet nog stemmen over de PLFSS, waarna de wetstekst nog een laatste keer door de Assemblée Nationale moet worden goedgekeurd. En de PLF, waarover zo mogelijk nog meer meningsverschillen bestaan tussen de partijen van het versplinterde Franse parlement, moet ook nog door beide kamers. Ondertussen komen de deadlines steeds dichterbij: op 12 december moet de PLFSS uiterlijk worden aangenomen door beide kamers en op 23 december de PLF.
Als het niet lukt de twee wetsteksten op tijd door het parlement te loodsen, is het mogelijk dat – net zoals vorig jaar – de begroting van afgelopen jaar tijdelijk wordt doorgetrokken naar 2026. Dit zou de facto een année blanche betekenen, waarbij de budgetten geen inflatiecorrectie krijgen en er dus een paar procent bezuinigd zal worden. Dat leidde vorig jaar tot onvrede bij alle politieke partijen, waarna beide kamers van het parlement in februari alsnog tot een begroting kwamen.
Rond al het getouwtrek en gedoe om tot een nieuwe begroting te komen, hangt continu de zweem van deux mille vingt-sept: de presidentsverkiezingen van april 2027. Hierbij mag Macron zich niet meer verkiesbaar stellen en hij heeft nog geen gedoodverfde opvolger. Dit maakt dat alle partijen zich willen profileren en nog minder bereid zijn tot concessies – waarbij meespeelt dat Macron bijzonder impopulair is.
Dat weet ook het kamp van de president. Staatssecretaris voor Parlementaire Betrekkingen Laurent Panifous zei vrijdag op de radio nog bijna smekend dat „stemmen voor deze begroting op geen enkele manier zal worden beschouwd als steun aan de president, de premier of de regering”.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC